Tổng thống Erdogan: Ai Cập có thể gia nhập hiệp ước phòng thủ chung Mecca

Trong cuộc phỏng vấn độc quyền với kênh Al Jazeera ngày 15/8, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan cho biết Ai Cập có thể gia nhập hiệp ước phòng thủ chung Mecca, đồng thời khẳng định thỏa thuận này có thể mở rộng với sự tham gia của các thành viên khác.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan (phải) trong cuộc phỏng vấn độc quyền với nhà báo Ali Al Dafiri của kênh Al Jazeera. Ảnh: Al Jazeera.

Tổng thống Erdogan cho biết Hiệp ước Phòng thủ chung Mecca, được lãnh đạo ba nước ký tại thành phố linh thiêng Mecca của Saudi Arabia hồi tuần trước, quy định các bên sẽ phối hợp hành động nếu một thành viên bị tấn công từ bên ngoài. Theo ông, việc Ai Cập tham gia là một trong những khả năng đang được cân nhắc và thỏa thuận đã gửi “một thông điệp quan trọng tới thế giới”.

Theo thỏa thuận, một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ nước nào trong ba nước sẽ được coi là cuộc tấn công nhằm vào tất cả các bên, qua đó hình thành cơ chế răn đe tập thể. Một số nhà phân tích so sánh cơ chế này với Điều 5 của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), dù giới chức Pakistan nhấn mạnh thỏa thuận không nhằm vào một quốc gia cụ thể nào và không nên được xem là phiên bản NATO tại khu vực.

Trong cuộc phỏng vấn, nhà lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ cũng đề cập nhiều vấn đề an ninh khu vực. Về eo biển Hormuz, ông cho rằng việc duy trì đóng cửa tuyến hàng hải chiến lược này không phục vụ lợi ích của bất kỳ bên nào và Thổ Nhĩ Kỳ ưu tiên thúc đẩy mở cửa trở lại. Ông đánh giá cao vai trò trung gian của Qatar trong các nỗ lực giảm căng thẳng và chấm dứt xung đột tại khu vực.

Đối với Syria, Gaza và Lebanon, Tổng thống Erdogan khẳng định Ankara sẽ tiếp tục hỗ trợ các nước và vùng lãnh thổ này vượt qua bất ổn. Ông cho biết Thổ Nhĩ Kỳ sẽ thúc đẩy ổn định tại Syria, đồng thời bảo đảm quyền lợi của cộng đồng người Kurd; tiếp tục hỗ trợ Gaza và cho rằng Hamas đang thực hiện các cam kết một cách thiện chí. Về Lebanon, ông bày tỏ quan ngại trước các cuộc tấn công của Israel và cho biết đã đề cập sự cần thiết chấm dứt xung đột tại nước này với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Liên quan quan hệ với Mỹ, ông Erdogan cho biết đang chờ Washington thực hiện cam kết về việc cung cấp máy bay chiến đấu F-35 cho Thổ Nhĩ Kỳ. Ankara bị loại khỏi chương trình F-35 năm 2019 sau khi mua hệ thống phòng không S-400 của Nga, trong khi việc nối lại chương trình vẫn đối mặt với những trở ngại pháp lý và sự phản đối tại Quốc hội Mỹ.

Ngọc Liên

Nguồn: Al Jazeera.