Tiêu chí phân loại đơn vị hành chính theo Nghị định 307 của Chính phủ

Nghị định số 307/2025/NĐ-CP, ngày 27/11/2025 của Chính phủ quy định về tiêu chuẩn phân loại đơn vị hành chính, cách tính điểm phân loại đơn vị hành chính và thẩm quyền, trình tự, thủ tục phân loại đơn vị hành chính.

Phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa.

Theo Nghị định, mục đích phân loại đơn vị hành chính nhằm đánh giá quy mô, trình độ phát triển của đơn vị hành chính; mức độ đáp ứng của tổ chức bộ máy chính quyền địa phương trên địa bàn đơn vị hành chính, làm cơ sở để hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng tổ chức bộ máy, xác định biên chế, chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức của chính quyền địa phương phù hợp với từng loại đơn vị hành chính.

Nghị định số 307/2025/NĐ-CP xác lập nguyên tắc phân loại đơn vị hành chính dựa trên phương pháp tính điểm với tổng số tối đa 100 điểm, dựa trên 4 nhóm tiêu chí cốt lõi: quy mô dân số; diện tích tự nhiên; điều kiện phát triển kinh tế - xã hội và các yếu tố đặc thù.

Trường hợp tiêu chí đạt ở mức được tính điểm tăng thêm thì điểm tăng thêm được tính theo tỷ lệ phần trăm của mức chênh lệch so với mức được tính điểm tăng thêm của tiêu chí đó.

Điểm đáng chú ý tại Nghị định này là sự xuất hiện của các chỉ số hiện đại như tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính xử lý qua dịch vụ công trực tuyến, tỷ lệ ký số văn bản và Chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS). Điều này cho thấy định hướng của Chính phủ trong việc đánh giá đơn vị hành chính không chỉ ở quy mô vật lý mà còn ở năng lực quản trị và chuyển đổi số.

Theo quy định, Thành phố Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị hành chính cấp tỉnh loại đặc biệt; các thành phố trực thuộc trung ương còn lại là loại I.

Tỉnh được phân thành ba loại: loại I, loại II và loại III.

Xã được phân thành ba loại: loại I, loại II và loại III.

Phường, đặc khu được phân thành bốn loại: loại đặc biệt, loại I, loại II và loại III.

Khung điểm phân loại được xác định rõ: loại đặc biệt (dành cho phường, đặc khu) từ 90 điểm trở lên (không bao gồm điểm ưu tiên quy định tại Điều 9 Nghị định này), có quy mô dân số và diện tích tự nhiên lớn, đáp ứng tiêu chí ưu tiên theo quy định tại điểm a hoặc điểm d khoản 3 Điều 9 của Nghị định này; loại I từ 75 điểm; loại II từ 60 đến dưới 75 điểm và dưới 60 điểm thuộc loại III.

Việc tính điểm được thực hiện chi tiết cho từng cấp tỉnh, xã và phường với các mức chênh lệch được quy đổi khoa học.

Về thẩm quyền quyết định phân loại đơn vị hành chính, Bộ trưởng Bộ Nội vụ có thẩm quyền quyết định phân loại đối với đơn vị hành chính cấp tỉnh và các phường, đặc khu loại đặc biệt. Chủ tịch UBND cấp tỉnh quyết định phân loại đối với các đơn vị hành chính cấp xã còn lại trên địa bàn.

Nghị định quy định, định kỳ 5 năm kể từ thời điểm công nhận loại đơn vị hành chính UBND cấp tỉnh lập báo cáo rà soát tiêu chí phân loại lại đơn vị hành chính cấp tỉnh, UBND cấp xã lập báo cáo rà soát tiêu chí phân loại lại đơn vị hành chính cấp xã gửi cơ quan có thẩm quyền công nhận loại đơn vị hành chính, giúp bộ máy chính quyền luôn tương xứng với sự thay đổi và phát triển của địa phương.

Nghị định số 307/2025/NĐ-CP về phân loại đơn vị hành chính.

NM