Thượng nghị sỹ Lindsey Graham qua đời đột ngột, Đảng Cộng Hoà khẩn cấp tìm người kế nhiệm, thế giới phản ứng trái chiều.

Chính trường Mỹ và thế giới rúng động trước thông tin Thượng nghị sĩ Cộng hòa kỳ cựu Lindsey Graham qua đời đột ngột ở tuổi 71. Sự ra đi của ông ngay lập tức kích hoạt một cuộc chạy đua quyền lực khẩn cấp trong nội bộ Đảng Cộng hòa và đẩy Washington vào một cục diện ngoại giao đầy biến động.

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham tại Washington DC vào tháng 3 năm 2026. Ảnh: UPI.

Văn phòng Thượng nghị sĩ Lindsey Graham xác nhận ông qua đời vào tối ngày 11/7/2026 tại bệnh viện ở Washington D.C, ngay sau khi được đưa đến từ nhà riêng vì một cơn đau ngực dữ dội. Kết quả khám nghiệm sơ bộ cho thấy nguyên nhân tử vong là do bóc tách động mạch chủ. Sự việc diễn ra vô cùng bất ngờ khi ông Graham vừa trở về sau chuyến thăm chính thức lần thứ 10 tại Kiev, Ukraine.

Ông Lindsey Graham là một trong những tiếng nói có tầm ảnh hưởng lớn nhất Thượng viện Mỹ trong suốt hai thập kỷ qua. Nhà Trắng đã chính thức hạ cờ rủ vào sáng ngày 12/7 để tưởng niệm Thượng nghị sĩ Lindsey Graham. Hành động hạ cờ rủ tại Nhà Trắng là nghi thức danh dự cao nhất của chính phủ Mỹ dành cho các quan chức cấp cao đương nhiệm khi qua đời

Trong chương trình Meet the Press của Đài NBC News tối 12-7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bày tỏ sự tiếc thương, đồng thời tiết lộ ông đã có cuộc điện thoại với ông Linsay Graham tối 11-7, chỉ vài giờ trước khi Thượng nghị sĩ này qua đời. Khi được người dẫn chương trình hỏi về cuộc chạy đua tìm người kế nhiệm ông Graham, Tổng thống Trump cho biết: "Tôi đã có một người mà tôi nghĩ là sẽ rất tuyệt vời, nhưng tôi chưa muốn công bố lúc này”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thượng nghị sỹ Lindsey Graham phát biểu trong một buổi lễ tại phòng Đông, Nhà Trắng tháng 6 năm 2019. Ảnh: AP.

Cái chết của ông Graham để lại một khoảng trống quyền lực khổng lồ tại bang Nam Carolina, nơi ông vừa chiến thắng vòng sơ bộ của đảng vào tháng 6 để chuẩn bị tái tranh cử nhiệm kỳ thứ 5 .

Để đối phó với cuộc khủng hoảng này, Đảng Cộng hòa đang phải chạy đua với thời gian.Thống đốc Nam Carolina, Henry McMaster, sẽ sớm chỉ định một nhân sự thay thế tạm thời để duy trì thế đa số mong manh 53-47 của Đảng Cộng hòa tại Thượng viện. Ủy ban Đảng Cộng hòa bang phải kích hoạt quy trình khẩn cấp, dự kiến tổ chức một cuộc bầu cử sơ bộ đặc biệt trước ngày 11/8/2026 để chọn ra ứng viên mới thay thế ông Graham trên lá phiếu tổng tuyển cử vào tháng 11 tới.

Do ông Graham là biểu tượng của chính sách đối ngoại “diều hâu” cứng rắn, phản ứng từ cộng đồng quốc tế đã chia rẽ sâu sắc. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy ca ngợi ông là “người bảo vệ thực sự cho tự do”. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gọi ông là “một trong những người bạn vĩ đại nhất của Israel”. Tổng thư ký NATO Mark Rutte cũng bày tỏ sự đau buồn sâu sắc trước sự mất mát của một đối tác Đại Tây Dương kiên định

Ngược lại, Iran công khai ăn mừng sự ra đi của ông Graham Tehran gọi ông là “vị thượng nghị sĩ hiếu chiến và chống Iran” do ông từng nhiều lần thúc giục Washington sử dụng biện pháp quân sự mạnh mẽ nhắm vào các cơ sở hạt nhân của nước này.

Nhật Lệ

Nguồn: Politico, The Guardian