Thủ tướng Đan Mạch từ chức sau thất bại lịch sử, chính trường rơi vào thế bế tắc

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen ngày 25/3 đã chính thức đệ đơn từ chức lên Quốc vương Frederik X trong cuộc gặp diễn ra tại cung điện Amalienborg, nơi ở chính thức của Hoàng gia tại thủ đô Copenhagen. Động thái này diễn ra sau khi liên minh cầm quyền của bà chịu kết quả bầu cử tồi tệ nhất trong hơn một thế kỷ, đẩy chính trường vào thế bế tắc.

Quốc vương Đan Mạch Frederik X và Thủ tướng Mette Frederiksen xuất hiện trên ban công cung điện Amalienborg ngày 14/1/2024 khi Quốc vương đăng quang. Ảnh: Dana Press.

Theo tuyên bố của Hoàng gia Đan Mạch, trong cuộc tiếp kiến, bà Frederiksen cũng báo cáo với Nhà vua về kết quả cuộc bầu cử Quốc hội ngày 24/3 và đề nghị đại diện của các đảng được bầu vào Quốc hội bày tỏ quan điểm của họ về việc thành lập chính phủ mới.

Thông báo từ Hoàng gia Đan Mạch cũng cho biết, sau khi tiếp nhận đơn từ chức, Quốc vương Frederik X sẽ tham vấn các đảng phái để khởi động tiến trình thành lập chính phủ mới. Các cuộc đàm phán được dự báo sẽ kéo dài và phức tạp, khi không phe nào nắm ưu thế rõ rệt.

Dù đảng Dân chủ Xã hội của bà Frederiksen vẫn là lực lượng lớn nhất trong cuộc tổng tuyển cử vừa qua với 21,9% số phiếu, song kết quả này đánh dấu mức thấp nhất kể từ năm 1903. Trong Quốc hội 179 ghế, khối cánh tả giành 84 ghế, trong khi phe cánh hữu có 77 ghế - cả hai đều không đạt ngưỡng 90 ghế cần thiết để thành lập chính phủ đa số.

Cán cân quyền lực hiện phụ thuộc vào đảng Moderates theo đường lối trung dung của Ngoại trưởng Lars Lokke Rasmussen, lực lượng nắm giữ 14 ghế. Ông Rasmussen bày tỏ xu hướng ủng hộ một chính phủ trung dung, vượt qua ranh giới truyền thống giữa các khối chính trị, làm gia tăng khả năng xuất hiện một liên minh mới mang tính thỏa hiệp.

Các vấn đề trong nước, gồm những lo ngại về chi phí sinh hoạt gia tăng, ổn định kinh tế, nhập cư và môi trường, là những yếu tố chính quyết định lá phiếu cử tri Đan Mạch. Ảnh: Reuters.

Cuộc bầu cử được tổ chức sớm theo quyết định của bà Frederiksen, trong nỗ lực tận dụng hình ảnh lãnh đạo cứng rắn trên trường quốc tế, đặc biệt liên quan đến việc phản đối đề xuất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc mua lại Greenland. Tuy nhiên, kết quả cho thấy các vấn đề trong nước, gồm những lo ngại về chi phí sinh hoạt gia tăng, ổn định kinh tế, nhập cư và môi trường, mới là những yếu tố quyết định lá phiếu cử tri.

Diễn biến chính trị mới nhất tại Copenhagen cũng khép lại giai đoạn lãnh đạo quốc tế năng động của bà Frederiksen, người từng đưa Đan Mạch đảm nhiệm vai trò nổi bật trong Liên minh châu Âu và thúc đẩy các sáng kiến tăng cường năng lực quốc phòng khu vực, trong bối cảnh an ninh châu Âu có nhiều biến động. Tuy nhiên, bà Frederiksen vẫn có khả năng quay trở lại nắm quyền nhiệm kỳ thứ ba nếu đạt được thỏa thuận liên minh.

Ngọc Liên

Nguồn: Al Jazeera/United 24media.