Tấn công St. Petersburg, Ukraine thách thức nghiêm trọng “các lằn ranh đỏ” của Nga

Một làn khói đen kịt bốc cao ngay trước thềm Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg - sự kiện ngoại giao và kinh tế mang tính biểu tượng quyền lực của Điện Kremlin. Đó không phải là một sự cố kỹ thuật thông thường, mà là kết quả từ một đòn tập kích chớp nhoáng bằng máy bay không người lái tầm xa của Ukraine hôm 3/6.

Ukraine tấn công St. Petersburg, thách thức nghiêm trọng các “lằn ranh đỏ” của Nga. Ảnh: LN24.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố, các drone của nước này đã vượt qua quãng đường kỷ lục gần 1.100 km để đánh trúng Kho dầu Petersburg, một trong những hạ tầng năng lượng lớn nhất của Nga tại vùng Baltic. Vụ tấn công không chỉ gây thiệt hại về vật chất, mà còn gửi đi một thông điệp chiến lược mạnh mẽ: Không còn nơi nào trên lãnh thổ Nga là vùng an toàn tuyệt đối. Việc đưa St. Petersburg vào tầm ngắm ngay trước một sự kiện quốc tế lớn được giới phân tích đánh giá là một bước đi cực kỳ táo bạo, trực tiếp thách thức những “lằn ranh đỏ” gay gắt nhất mà Điện Kremlin từng vạch ra.

Tấn công gần địa điểm mang tính biểu tượng

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào thành phố St. Petersburg diễn ra đúng thời điểm Tổng thống Vladimir Putin khai mạc diễn đàn kinh tế quan trọng nhất của Nga, biến một sự kiện vốn được thiết kế để thu hút cộng đồng doanh nghiệp quốc tế thành minh chứng cho thấy xung đột hiện đang lan sâu hơn vào khu vực trung tâm phía bắc nước Nga.

Đòn tấn công được thực hiện trùng với thời điểm khai mạc Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg (SPIEF), mang cả ý nghĩa quân sự trên chiến trường lẫn thông điệp chính trị rõ rệt.

Không chỉ mục tiêu bị tấn công mà thời điểm diễn ra chiến dịch cũng được xem là yếu tố đặc biệt quan trọng. SPIEF từ lâu được coi là một trong những sự kiện thường niên quan trọng nhất của Nga, thường được ví như phiên bản Diễn đàn Davos của Nga. Đây là dịp để Moscow khẳng định vị thế, thu hút đầu tư nước ngoài và thể hiện tầm ảnh hưởng trên trường quốc tế. Tuy nhiên, khói đen từ các vụ tấn công cùng những báo cáo về sự gián đoạn đã phủ bóng lên diễn đàn năm nay.

Cột khói đen bốc lên trên cảng St. Petersburg, Nga, ngày 3 tháng 6 năm 2026, sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine. Ảnh: AP.

Tầm quan trọng của vụ việc còn nằm ở chính vị trí địa lý của St. Petersburg. Thành phố này không phải là khu vực tiền tuyến theo nghĩa truyền thống, mà là một trung tâm chính trị, kinh tế và văn hóa hàng đầu của Nga, nằm cách rất xa chiến tuyến hiện nay.

Thông điệp chiến lược của Ukraine

Đối với Ukraine, cuộc tấn công này chỉ là một mắt xích trong chuỗi các đòn đánh tầm xa nhằm thể hiện năng lực tác chiến, làm suy giảm sự tự tin của đối phương và buộc Moscow phải phân tán nguồn lực phòng thủ trên phạm vi rộng hơn.

Chính quyền của Tổng thống Volodymyr Zelensky trong thời gian qua đã nhiều lần tìm cách chứng minh với thế giới rằng Ukraine có khả năng tấn công các mục tiêu chiến lược nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga. Đây vừa là một thông điệp mang tính tâm lý, vừa là lời khẳng định rõ ràng rằng cuộc chiến không còn bị giới hạn ở khu vực tiền tuyến và các cơ sở hạ tầng phục vụ nỗ lực chiến tranh của Nga đều có thể trở thành mục tiêu.

Bằng việc nhắm vào các cơ sở liên quan đến năng lượng, mạng lưới hậu cần quân sự cũng như một sự kiện kinh tế quan trọng của Nga, Ukraine muốn gửi đi thông điệp rằng lãnh thổ Nga không còn là khu vực bất khả xâm phạm như trước đây.

Hỏa hoạn xảy ra tại Cảng dầu St. Petersburg sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine vào sáng sớm ngày 3/6/2026. Ảnh: Yenisafak.

Điều này đặc biệt có ý nghĩa trong một cuộc chiến mà yếu tố truyền thông và nhận thức đôi khi quan trọng không kém hỏa lực trên chiến trường. Trong khi Điện Kremlin muốn chứng tỏ khả năng chống chịu và duy trì ổn định, Ukraine lại tìm cách khẳng định tầm với ngày càng mở rộng của mình.

Mỗi cuộc tấn công thành công vào các mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga đều giúp Kyiv củng cố lập luận rằng Moscow phải trả giá ngay trong nước nếu tiếp tục cuộc chiến. Đồng thời, những đòn đánh này cũng nhắc nhở cộng đồng quốc tế rằng chi phí của cuộc xung đột đang ngày càng gia tăng và phạm vi tác động của nó đang tiếp tục mở rộng vượt ra ngoài các khu vực giao tranh trực tiếp.

Cơ sở hạ tầng năng lượng bị đặt trong tầm ngắm

Các cuộc tấn công nhằm vào kho chứa dầu và những cơ sở năng lượng khác có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi chúng tác động trực tiếp đến khả năng chống chịu của Nga. Hệ thống năng lượng từ lâu được xem là nền tảng bảo đảm an ninh trong nước, nguồn thu xuất khẩu chủ lực và khả năng cơ động của quân đội. Vì vậy, bất kỳ đòn đánh nào nhằm vào lĩnh vực này đều có thể tạo ra tác động vượt xa phạm vi thiệt hại trực tiếp.

Các kho nhiên liệu và cơ sở lưu trữ dầu mỏ cũng là những mục tiêu mang tính biểu tượng rõ ràng. Hình ảnh khói đen bốc lên từ các cơ sở này trong các chương trình phát sóng trực tiếp là điều không dễ xử lý về mặt truyền thông. Trong nhiều trường hợp, hiệu ứng tâm lý và tác động về hình ảnh thậm chí có thể lớn hơn những thiệt hại vật chất thực tế, đặc biệt trong bối cảnh Nga đang nỗ lực thể hiện sức mạnh và sự ổn định trước cộng đồng quốc tế.

Khu vực xung quanh St. Petersburg còn mang ý nghĩa đặc biệt do vai trò quân sự quan trọng của nó. Bất kỳ cuộc tấn công nào diễn ra gần các cơ sở liên quan đến nhiên liệu hoặc hoạt động hải quân đều làm dấy lên câu hỏi về mức độ bảo vệ đối với những tài sản chiến lược của Nga tại khu vực phía bắc đất nước.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy các đội cứu hỏa đang nỗ lực khống chế đám cháy trên tàu hộ vệ tên lửa dẫn đường Boikiy của Nga tại căn cứ hải quân Kronstadt, phía tây St. Petersburg, Nga, ngày 3/6/2026. Ảnh: Vantor.

Ngay cả khi vẫn còn những tranh cãi về mục tiêu chính xác bị nhắm đến, bản thân việc các cơ sở có giá trị quân sự và kinh tế cao nằm trong phạm vi đe dọa đã đủ để tạo ra những lo ngại mới về an ninh. Điều đó cho thấy các trung tâm hậu cần và năng lượng quan trọng của Nga đang phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ các chiến dịch tấn công tầm xa của Ukraine.

Từ góc độ chiến lược, những đòn đánh như vậy không chỉ nhằm gây thiệt hại cho cơ sở vật chất mà còn hướng tới việc làm gia tăng chi phí bảo vệ các mục tiêu trọng yếu, buộc Nga phải phân bổ thêm nguồn lực cho phòng không và an ninh nội địa trong khi vẫn duy trì các hoạt động quân sự trên tiền tuyến.

Phản ứng của các bên

Các tuyên bố từ giới chức Nga và những báo cáo ban đầu đều thống nhất ở một số điểm chính: đã xảy ra thiệt hại, các biện pháp ứng phó khẩn cấp được kích hoạt và an ninh được tăng cường cả tại thành phố St. Petersburg lẫn khu vực tổ chức diễn đàn kinh tế.

Phía Nga nhanh chóng triển khai các biện pháp xử lý tình huống nhằm hạn chế tác động của vụ việc, trong khi Ukraine tận dụng sự kiện này để khẳng định năng lực tiến hành các chiến dịch tấn công tầm xa.

Thông điệp nổi bật từ phía Ukraine là chiến dịch đã chứng minh khả năng vươn tới những mục tiêu nằm sâu trong lãnh thổ Nga. Trong các đánh giá về vụ việc, quan điểm của Tổng thống Volodymyr Zelensky thường được tóm lược bằng nhận định rằng chiến dịch đã: “chứng minh khả năng của Ukraine trong việc tấn công các mục tiêu chiến lược nằm sâu bên trong lãnh thổ Nga”. Câu nói này phản ánh khá rõ mục tiêu chiến lược mà Kyiv muốn gắn với những cuộc tấn công tương tự: không chỉ gây thiệt hại vật chất mà còn chứng minh rằng khoảng cách địa lý không còn là lá chắn tuyệt đối đối với các cơ sở trọng yếu của Nga.

Ngược lại, thông điệp từ phía Nga tập trung nhiều hơn vào việc kiểm soát tình hình và trấn an dư luận. Ưu tiên của Moscow là hạn chế tâm lý hoang mang, bảo đảm các hoạt động của diễn đàn kinh tế vẫn diễn ra bình thường và ngăn vụ việc trở thành chủ đề chi phối toàn bộ chương trình nghị sự của sự kiện.

Ukraine tấn công cảng dầu và căn cứ hải quân ở St. Petersburg trong bối cảnh Diễn đàn kinh tế Quốc tế St. Petersburg đang diễn ra. Ảnh: Reuters.

Sự khác biệt trong cách tiếp cận của hai bên cho thấy một cuộc cạnh tranh về mặt nhận thức và truyền thông song song với cuộc chiến trên thực địa. Trong khi Ukraine tìm cách nhấn mạnh mức độ dễ bị tổn thương của đối phương và quảng bá năng lực tấn công của mình, Nga lại nỗ lực thể hiện rằng các sự cố như vậy vẫn nằm trong khả năng kiểm soát và không làm thay đổi đáng kể tình hình chung.

Nói cách khác, Kyiv muốn biến cuộc tấn công thành bằng chứng cho thấy chiến tranh đã lan tới những khu vực từng được xem là an toàn của Nga, còn Moscow tìm cách giảm thiểu ý nghĩa của vụ việc nhằm duy trì hình ảnh ổn định và quyền kiểm soát trước công chúng trong nước cũng như cộng đồng quốc tế.

Bối cảnh rộng hơn của cuộc chiến

Một khía cạnh quan trọng khác là vụ tấn công này cần được nhìn nhận trong khuôn khổ rộng hơn của vòng xoáy leo thang giữa Nga và Ukraine. Sự việc diễn ra trong bối cảnh Nga cũng liên tục tiến hành các đợt không kích quy mô lớn nhằm vào lãnh thổ Ukraine. Điều đó cho thấy cuộc xung đột đang ngày càng mang đặc trưng của một cuộc chiến tấn công tầm xa, nơi các đòn đánh từ trên không đóng vai trò nổi bật bên cạnh các hoạt động tác chiến trên bộ.

Thực tế này phản ánh một xu hướng ngày càng rõ nét: chiến tranh không chỉ diễn ra trên các chiến hào hay tuyến đầu, mà còn mở rộng sang các thành phố, cơ sở hạ tầng và những mục tiêu có giá trị kinh tế, chính trị hoặc biểu tượng ở sâu trong lãnh thổ của mỗi bên.

Một trong những hệ quả đáng chú ý của các cuộc tấn công như vậy là chúng làm gia tăng nguy cơ trả đũa lẫn nhau. Mỗi đòn đánh nhằm vào các mục tiêu có ý nghĩa kinh tế hoặc dân sự đều có thể tạo ra áp lực chính trị trong nước, buộc các bên phải phản ứng nhằm chứng tỏ khả năng bảo vệ lãnh thổ và duy trì uy tín trước công chúng.

Vụ tấn công vào St. Petersburg cũng cho thấy vai trò ngày càng lớn của máy bay không người lái trong các cuộc xung đột hiện đại. So với nhiều loại vũ khí truyền thống, UAV mang lại lợi thế về chi phí, tính linh hoạt trong tác chiến và hiệu quả tâm lý đáng kể.

Cuộc tấn công vào St. Petersburg, cách xa tiền tuyến, cho thấy khả năng ngày càng tăng của Ukraine trong việc nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng sâu bên trong lãnh thổ Nga bằng máy bay không người lái tầm xa. Ảnh: Pravda.

Các thiết bị này có thể được sử dụng để tấn công mục tiêu quân sự, cơ sở năng lượng hoặc những địa điểm mang giá trị biểu tượng cao với thời gian cảnh báo rất ngắn. Chính vì vậy, UAV đang trở thành một trong những công cụ ngày càng quan trọng trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine.

Không chỉ gây thiệt hại vật chất, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái còn có khả năng tác động mạnh tới nhận thức của công chúng và giới hoạch định chính sách. Chúng buộc các quốc gia phải đầu tư nhiều hơn cho hệ thống phòng không, bảo vệ cơ sở hạ tầng trọng yếu và điều chỉnh chiến lược an ninh trước những mối đe dọa có chi phí thấp nhưng hiệu quả cao.

Trong bối cảnh đó, vụ tấn công nhằm vào St. Petersburg không chỉ là một sự kiện đơn lẻ mà còn phản ánh sự thay đổi trong bản chất của chiến tranh hiện đại, nơi công nghệ không người lái đang làm mờ ranh giới giữa tiền tuyến và hậu phương, đồng thời mở rộng phạm vi tác động của xung đột vượt xa chiến trường truyền thống.

Tác động đối với hình ảnh của Nga

Đối với Nga, tác động của vụ tấn công có thể mang tính biểu tượng nhiều hơn là thiệt hại thực tế. Một thành phố được lựa chọn để tổ chức diễn đàn kinh tế quốc tế thường phải truyền tải thông điệp về sự ổn định, an toàn và hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, hình ảnh khói đen xuất hiện gần khu vực diễn ra sự kiện lại tạo ra ấn tượng hoàn toàn trái ngược.

Bản thân mục tiêu của diễn đàn là khẳng định rằng Nga vẫn duy trì được ảnh hưởng quốc tế và sức mạnh kinh tế bất chấp những thách thức từ bên ngoài. Tuy nhiên, một cuộc tấn công diễn ra ngay trong thời gian tổ chức sự kiện khiến giới chức Nga gặp khó khăn hơn trong việc truyền tải thông điệp đó. Đối với các nhà đầu tư và doanh nghiệp quốc tế theo dõi từ bên ngoài, những lo ngại liên quan đến môi trường an ninh có thể trở thành yếu tố được quan tâm nhiều hơn các cơ hội kinh tế được giới thiệu tại diễn đàn.

Vụ tấn công cho thấy tác động của chiến tranh lan rộng ra ngoài chiến tuyến, ảnh hưởng đến các trung tâm kinh tế, cơ sở hạ tầng năng lượng và các sự kiện quốc tế lớn. Ảnh: Reuters.

Bên cạnh yếu tố đối ngoại, vụ việc còn mang ý nghĩa đáng kể đối với dư luận trong nước. Đối với nhiều người Nga theo dõi sự kiện, cuộc tấn công có thể được xem như dấu hiệu cho thấy chiến tranh đang tiến gần hơn tới đời sống thường nhật. Dù giới chức khẳng định các hệ thống quan trọng vẫn hoạt động bình thường và tình hình được kiểm soát, tác động tâm lý từ những hình ảnh và thông tin liên quan đến vụ tấn công vẫn có thể rất lớn.

Quan trọng hơn, sự kiện này đặt ra thách thức đối với cảm nhận lâu nay rằng các thành phố lớn của Nga được bảo vệ tương đối an toàn khỏi những hệ quả trực tiếp của cuộc xung đột. Khi các cuộc tấn công xuất hiện ngày càng gần các trung tâm kinh tế và chính trị quan trọng, nhận thức đó có thể dần thay đổi.

Cuộc chiến đang mở rộng không gian

Sự việc tại St. Petersburg cũng cho thấy phạm vi địa lý của cuộc chiến đang tiếp tục mở rộng. Nếu như ban đầu xung đột chủ yếu tập trung quanh các khu vực tiền tuyến tại Ukraine, thì nay những tác động của nó ngày càng lan tới các thành phố của Nga, các cảng biển, hệ thống năng lượng và thậm chí cả những sự kiện chính trị - kinh tế cấp cao.

Sự thay đổi này khiến cuộc chiến trở nên khó kiểm soát hơn về mặt quân sự, khó quản lý hơn về mặt chính trị và ngày càng gắn chặt với triển vọng kinh tế dài hạn của Nga. Khi các mục tiêu mang tính biểu tượng, kinh tế và hạ tầng chiến lược đều có thể trở thành đối tượng bị tấn công, ranh giới giữa hậu phương và tiền tuyến tiếp tục bị thu hẹp.

Vì vậy, vụ tấn công vào St. Petersburg không chỉ là một sự kiện đơn lẻ mà còn phản ánh xu hướng lớn hơn của cuộc xung đột Nga - Ukraine: chiến tranh đang mở rộng cả về phạm vi địa lý lẫn tác động chính trị, kinh tế và tâm lý đối với hai bên tham chiến.

Thúy Hà