Sử dụng nhật ký điện tử để số hóa nghề cá

Không còn cảnh loay hoay với sổ sách truyền thống giữa sóng gió biển khơi, ngư dân Thanh Hóa đang dần làm quen với việc ghi chép hành trình và sản lượng khai thác ngay trên điện thoại thông minh. Việc triển khai nhật ký điện tử (eCDT) không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn là “chìa khóa” quan trọng để tỉnh Thanh Hóa từng bước hiện đại hóa nghề cá và nỗ lực gỡ “thẻ vàng” IUU.

Tàu cá trước khi ra khơi đều thực hiện nghiêm túc việc khai báo thông qua eCDT.

Sau gần 1 tháng lênh đênh trên biển khu vực Vịnh Bắc bộ, ông Nguyễn Xuân Chính, chủ tàu TH 93269-TS cùng các thuyền viên đã cập bến tại Cảng cá Lạch Hới, phường Sầm Sơn. Mọi thủ tục cập bến, lên cá diễn ra nhanh chóng bởi trước khi cập bến 2 giờ, ông Chính đã thao tác trên điện thoại thông minh đăng ký giờ cập cảng, khai báo sản lượng đánh bắt ngay trên hệ thống eCDT để đơn vị quản lý, thu mua tiện theo dõi. Các thông tin, dữ liệu về tàu cá, thuyền trưởng, thuyền viên, lao động trên tàu, lịch trình... cũng được cập nhật kịp thời, chính xác. Ông Nguyễn Xuân Chính, cho biết: "Ngư dân chúng tôi hiện nay đã quen với việc kiểm tra kết nối các thiết bị điện tử như máy dò cá, thiết bị giám sát hành trình VMS, máy thông tin liên lạc tầm xa... trước mỗi chuyến biển. Việc ra, vào cảng cũng thực hiện khai báo trên phần mềm điện tử, rút ngắn được nhiều thời gian hơn trước. Việc sử dụng những thiết bị tiên tiến, hiện đại không chỉ giúp các chủ tàu khai thác trong khu vực quy định mà còn bảo đảm chất lượng, giá trị sản phẩm khai thác khi được quản lý qua hệ thống truy xuất điện tử".

Hiện nay, tại các cảng cá lớn như Lạch Hới (phường Sầm Sơn), Lạch Bạng (phường Hải Bình), Hòa Lộc (xã Hoa Lộc), việc đăng ký xuất nhập cảng qua hệ thống eCDT đã trở thành việc làm quen thuộc của cán bộ trực và ngư dân. Đây là phần mềm dùng chung, được cài đặt và sử dụng thông qua điện thoại thông minh, áp dụng cho việc quản lý, theo dõi liên thông giữa cơ quan quản lý, ngư dân, đơn vị thu mua sản phẩm.

Trong đó, đối với cảng cá, việc triển khai eCDT có nhiệm vụ đặc biệt quan trọng giúp minh bạch hóa sản lượng thủy sản khai thác; kiểm soát tàu cá ra vào cảng; thu nộp nhật ký khai thác; giám sát sản lượng thủy sản qua cảng; cấp giấy biên nhận, giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản và giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác theo quy định. Đối với ngư dân, eCDT hỗ trợ thực hiện yêu cầu xuất nhập cảng; khai báo sản lượng nhanh chóng, thuận lợi, chính xác; hạn chế được các lỗi ghi trong nhật ký khai thác.

Ông Lê Văn Hân, Ban Quản lý Cảng cá và Đăng kiểm tàu cá Thanh Hóa, cho biết: “Lắp đặt và sử dụng nhật ký khai thác điện tử đã trở thành việc làm quen thuộc của ngư dân. Đến nay, 100% tàu cá xuất, nhập cảng tại Cảng Lạch Hới đều được thực hiện thông qua eCDT. Nhờ đó việc quản lý ra vào, đối soát sản lượng thuận lợi hơn; sản phẩm khai thác cũng được doanh nghiệp thu mua nhanh chóng”.

Theo thống kê của Chi cục Thủy sản và Biển đảo Thanh Hóa, tính đến đầu tháng 5/2026, toàn tỉnh có 982/982 tàu cá từ 15m trở lên lắp thiết bị giám sát hành trình, đạt 100% và 2.470/2.901 tàu cá (đạt tỷ lệ 85,1%) đã cài đặt ứng dụng để thực hiện thủ tục xuất, nhập tại các cảng cá, cửa lạch... trên hệ thống eCDT. Đồng thời, tại các cảng cá chỉ định đã bố trí nguồn lực tổ chức triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT. Theo đó, 4 tháng đầu năm 2026, có 5.551 lượt/1.506 tàu đã thực hiện khai báo trên hệ thống eCDT, trong đó: 2.714 lượt/787 tàu thực hiện thủ tục xuất cảng; 2.837 lượt/719 tàu thực hiện thủ tục nhập cảng. Những thông tin về sản lượng, chủng loại hải sản và tọa độ ngư trường được cập nhật trực tiếp về hệ thống quản lý, giúp minh bạch hóa hoàn toàn chuỗi cung ứng. Đồng thời, giúp cơ quan chức năng kiểm soát chặt chẽ vị trí đánh bắt, ngăn chặn tình trạng tàu cá vi phạm vùng khi khai thác trên biển.

Thực tế cho thấy, việc số hóa nghề cá là hướng đi tất yếu, minh bạch, an toàn và hiệu quả của ngành thủy sản Thanh Hóa. Đây không chỉ là chuyển biến về thủ tục hành chính mà quan trọng hơn là thay đổi về tư duy để ngư dân hành động theo hướng hiện đại, hội nhập.

Hiện nay, để hiện thực hóa mục tiêu 100% tàu cá có chiều dài từ 12m trở lên sử dụng nhật ký điện tử eCDT hiệu quả, minh bạch, ngành nông nghiệp Thanh Hóa đang phối hợp chặt chẽ với các đơn vị cung cấp hạ tầng viễn thông, như: VNPT, Viettel... hoàn thiện hạ tầng kết nối. Đồng thời, các lực lượng chức năng phối hợp với địa phương triển khai các tổ công tác trực tiếp xuống cảng cá để tuyên truyền, “cầm tay chỉ việc”, hỗ trợ ngư dân cài đặt và sử dụng phần mềm, từ đó tạo sức lan tỏa trong cộng đồng ngư dân, hướng đến một nghề cá trách nhiệm, bền vững, góp phần cùng cả nước sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng” của Ủy ban Châu Âu.

Bài và ảnh: Lê Hòa