Quản lý môi trường vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế

Xác định rõ vai trò quan trọng của công tác bảo vệ môi trường (BVMT) đối với sự phát triển bền vững kinh tế - xã hội, cấp ủy, chính quyền các cấp và ngành chức năng của tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp, hoạt động ý nghĩa nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước trong lĩnh vực này. Tuy nhiên, nhiệm vụ này vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế, đòi hỏi sự quyết tâm cao hơn nữa của cả hệ thống chính trị cùng hành động thiết thực từ mỗi tổ chức, cá nhân.

Đoàn viên thanh niên và lực lượng vũ trang trên địa bàn phường Hạc Thành tham gia dọn vệ sinh bảo vệ môi trường.

Ghi nhận từ thực tiễn cho thấy, bên cạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho các tầng lớp Nhân dân, thời gian qua các đơn vị, địa phương và ngành chức năng đã phát động nhiều phong trào thi đua nhằm duy trì và nhân rộng các mô hình BVMT, như mô hình “Dân vận khéo” xây dựng khu dân cư “Sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn”; mô hình “Tổ tự quản BVMT”, “Hành trình thứ hai của lốp xe, chai nhựa”; “Từ gom phế liệu đến triệu phần quà”, “Đổi rác lấy cây”, “Đi chợ không túi nilon”... Cùng với đó, để đưa hoạt động BVMT đi vào nền nếp, tỉnh và ngành chức năng luôn quan tâm đến công tác thu gom, xử lý rác thải; kiểm tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực môi trường; triển khai thẩm định hồ sơ báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đầu tư, cơ sở sản xuất, kinh doanh...

Đặc biệt, trước thực trạng lượng rác thải sinh hoạt phát sinh ở các địa phương trên địa bàn tỉnh ngày một nhiều, việc đầu tư xây dựng các công trình, nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt đã được chú trọng thực hiện. Trong đó, đã có một số nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt quy mô lớn được đưa vào hoạt động như: Nhà máy xử lý rác thải Đông Nam tại phường Đông Quang; khu xử lý chất thải Nghi Sơn tại xã Trường Lâm (giai đoạn 1); nhà máy xử lý chất thải Vĩnh Lộc; các lò đốt rác thải tại xã Yên Định, xã Như Thanh...

Tuy nhiên, theo đánh giá của ngành chức năng, bên cạnh kết quả đạt được, hoạt động BVMT trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế cần sớm được khắc phục. Trong đó, đáng chú ý là tình trạng quá tải so với công suất thiết kế ban đầu ở một số bãi chôn lấp rác thải gây ô nhiễm môi trường cục bộ và ảnh hưởng đến đời sống người dân. Trong khi tiến độ thực hiện đầu tư đưa dự án xử lý rác thải sinh hoạt chậm so với yêu cầu, nhất là các dự án trọng điểm như: Dự án nhà máy đốt rác phát điện tại phường Bỉm Sơn; Dự án nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt Quảng Minh tại phường Nam Sầm Sơn... Điều này gây khó khăn và ảnh hưởng đến công tác thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt tại nhiều địa phương. Đối với việc phân loại rác tại nguồn, thời gian qua ngành chức năng, các cấp ủy, chính quyền đã tích cực triển khai đến cơ sở nhưng chưa được thực hiện rộng khắp, chưa tạo thành phong trào, thói quen, tự giác của người dân. Công tác phân loại mới chỉ dừng lại ở những loại rác thải có giá trị bán cho các cơ sở thu mua phế liệu như vỏ chai nhựa, bìa cát tông... các loại rác hữu cơ, rác thải thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn thì vẫn “tất cả trong một” khi đưa đến các điểm thu gom, gây khó khăn cho công tác xử lý rác ở khâu cuối.

Cùng với những tồn tại, hạn chế trên, đại diện Phòng Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số trang trại chăn nuôi, đặc biệt là ở khu vực miền núi có dấu hiệu gây ô nhiễm môi trường do nước thải, khí thải, mùi hôi. Tại các khu công nghiệp (KCN), một số doanh nghiệp hoạt động nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục về môi trường hoặc không thực hiện bổ sung các thủ tục môi trường khi thay đổi công nghệ, tăng quy mô công suất sản xuất; một số doanh nghiệp chưa nghiêm túc thực hiện báo cáo công tác BVMT hằng năm. Việc phân loại, tái chế, tái sử dụng chất thải, tiến tới mô hình KCN không phát thải, cũng như phát triển KCN sinh thái, hoặc khuyến khích xã hội hóa hoạt động BVMT KCN chậm triển khai...

Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế cũng đã được ngành chức năng chỉ rõ, trong đó đáng chú ý là một bộ phận cán bộ, người dân chưa chuyển ý thức thành hành động đối với việc BVMT. Thói quen tiêu dùng thiếu thân thiện với môi trường còn phổ biến ở nhiều nơi. Hạ tầng thu gom, phân loại, xử lý rác thải sinh hoạt trong khu dân cư chưa đồng bộ; chính quyền địa phương và người dân chưa thực sự quan tâm đến công tác phân loại chất thải rắn sinh hoạt. Nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh chỉ quan tâm đến lợi nhuận chưa quan tâm đúng mức cho công tác BVMT. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BVMT ở cơ sở có lúc, có nơi chưa được thường xuyên, liên tục còn mang tính thời điểm...

Những tồn tại, hạn chế trong công tác BVMT được nhận diện không chỉ làm giảm hiệu quả quản lý Nhà nước mà còn tiềm ẩn nguy cơ tác động tiêu cực đến sự phát triển bền vững. Vì vậy, sự vào cuộc trách nhiệm và hành động quyết liệt hơn nữa của mỗi tổ chức, cá nhân đang là yêu cầu cấp bách hiện nay.

Bài và ảnh: Phong Sắc