Phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong các đơn vị thủy nông

Các công ty thủy nông trên địa bàn tỉnh đã phát động phong trào “Phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật” trong công nhân viên, người lao động. Qua đó đã có hàng chục sáng kiến khoa học, cải tiến kỹ thuật được ứng dụng trong thực tiễn sản xuất, góp phần giảm sức lao động, tiết kiệm chi phí, quản lý và khai thác hiệu quả các công trình thủy lợi.

Trên địa bàn quản lý của Công ty TNHH Một thành viên thủy lợi Nam Sông Mã có hàng trăm công trình thủy lợi bao gồm hồ chứa nước, trạm bơm, kênh mương, phục vụ cấp, thoát nước cho sản xuất nông nghiệp và dân sinh với diện tích phục vụ trên 50.000ha. Thực tế, trên địa bàn thuộc Công ty đang quản lý nhiều công trình ngầm như: cống ngầm, các cống tưới, tiêu luồn dưới hệ thống kênh chính Nam, kênh chính Bắc, cống tưới các hồ chứa nước thường xảy ra hiện tượng rò rỉ, thấm ngấm. Tuy nhiên, trong mỗi một công trình đều có các đường ống kín, kích thước nhỏ, con người không thể tiếp cận trực tiếp để quan sát, kiểm tra.

Để khắc phục hạn chế này, nhóm tác giả Lưu Anh Tuấn và Trương Trọng Phương, Công ty TNHH Một thành viên thủy lợi Nam Sông Mã đã chủ động tìm tòi, đề xuất giải pháp “Nghiên cứu, chế tạo thiết bị kiểm tra đường ống kín các công trình thủy lợi và dân dụng”. Thiết bị kiểm tra đường ống kín gồm 3 modun: Camera, Hộp điều khiển, Hệ thống truyền dẫn, các modun được liên kết với nhau qua các cổng kết nối, khả năng chống nước đạt chuẩn IP67. Thiết bị có một số tính năng kỹ thuật mới như: có thể phóng to thu nhỏ vị trí cần xem xét; gắn Camera có thể quan trắc các vị trí bên trong lòng cống. Thông qua âm thanh thu được và kết hợp với hình ảnh có thể phát hiện vị trí sự cố, hiện tượng rò rỉ nước, sự xâm thực của vật liệu xây dựng; tự động lưu dữ liệu, hình ảnh, video rõ ràng chi tiết để phân tích hiện trạng hư hỏng của công trình và đưa ra giải pháp xử lý hợp lý. Đặc biệt, thiết bị kiểm tra đường ống kín thông qua mạng internet cho phép truyền hình ảnh trực tiếp về trung tâm, giúp các tổ công tác có thể đưa ra quyết định xử lý nhanh chóng, kịp thời các sự cố hư hỏng của công trình phù hợp, hiệu quả chính xác. Từ năm 2020 đến tháng 8 năm 2025, Công ty đã thực hiện kiểm tra được 95 cống tưới, tiêu luồn qua kênh và cống tưới của hồ chứa nước; tiết kiệm số tiền khoảng trên 4,7 tỷ đồng.

Thiết bị kiểm tra đường ống kín bằng phương pháp “nội soi” để khảo sát, quan trắc các công trình ngầm, đường ống có đường kính lớn hơn 15 cm mà con người không có khả năng tiếp cận quan trắc trực tiếp.

Chi nhánh Thủy lợi Hậu Lộc, thuộc Công ty TNHH Một thành viên Thủy lợi Bắc Sông Mã đang phục vụ tưới, tiêu cho diện tích 16.000ha. Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, lượng mưa trung bình năm có xu hướng giảm dần, gây khó khăn cho việc tích trữ nước vào nội đồng phục vụ chống hạn. Nhằm đảm bảo đủ nguồn nước tưới, chủ động trong công tác tiêu úng cho vùng tưới tiêu Hậu Lộc, nhóm tác giả của Công ty đã nghiên cứu, đưa ra sáng kiến “Giải pháp lắp đặt máy bơm vô ống cống Lộc Động, đảm bảo nguồn nước phục vụ tưới, tiêu cho toàn bộ diện tích của huyện Hậu Lộc (cũ). Với giải pháp lắp đặt máy bơm vô ống với lưu lượng 4.000m3/h/1máy để bơm cấp bổ sung nguồn nước cho sông Trà Giang đã giúp tận dụng nguồn nước (không nhiễm mặn) trên sông Lèn, đảm bảo thời gian cấp nước được kịp thời. Qua thời gian lắp đặt sử dụng thiết bị này đã chứng minh được hiệu quả vượt trội so với các hệ thống máy bơm trước đây. Cụ thể với cùng một lượng nước được bơm, lượng điện năng tiêu hao của máy bơm vô ống chỉ bằng 1/3 lần so với máy bơm truyền thống; nâng lưu lượng của máy bơm lên 4000 mét khối trên một giờ nhưng chỉ dùng động cơ 33 ki lô oát, giảm chi phí sử dụng điện năng hàng năm trung bình trên 800 triệu đồng.

Máy bơm vô ống được lắp đặt tại cống Lộc Động, Hậu Lộc nhằm đảm bảo nguồn nước phục vụ tưới, chống hạn, chủ động tiêu úng cho diện tích sản xuất của các xã thuộc huyện Hậu Lộc (cũ).

Việc áp dụng khoa học công nghệ trong quản lý, vận hành hệ thống các công trình thuỷ lợi của các đơn vị thuỷ nông trên địa bàn tỉnh không chỉ đáp ứng được yêu cầu bảo đảm phục vụ nước cho công tác tưới, tiêu mà còn từng bước hiện đại hoá và xây dựng hệ thống thủy lợi hiện đại, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trần Hà