Phát huy bản sắc văn hóa truyền thống giữa đại ngàn Sơn Điện

Xã Sơn Điện có 3 dân tộc chủ yếu là Thái, Mường, Kinh và một số dân tộc khác cùng sinh sống. Trong đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm hơn 93% dân số toàn xã. Những năm qua, cùng với việc chú trọng phát triển kinh tế, xã luôn quan tâm gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số.

Tiết mục văn nghệ mang đậm bản sắc dân tộc do phụ nữ xã Sơn Điện biểu diễn.

Nhận thức sâu sắc về những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc đối với đời sống tinh thần của Nhân dân, xã Sơn Điện đã xây dựng và triển khai kế hoạch bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số. Tích cực tuyên truyền người dân gìn giữ chữ viết, tiếng nói, trang phục, ẩm thực truyền thống; khuyến khích các thôn thành lập các câu lạc bộ, đội văn nghệ để tổ chức dàn dựng các làn điệu dân ca, dân vũ phục vụ bà con vào các ngày lễ, tết, nhiệm vụ chính trị của địa phương. Chỉ đạo các bản tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa, văn nghệ để tôn vinh bản sắc văn hóa, giáo dục các giá trị văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ. Vì vậy, các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Thái có sức lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống Nhân dân, góp phần tạo động lực nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân trên địa bàn xã.

Bản Ngàm có 76 hộ dân với gần 400 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào dân tộc Thái. Đây là một trong những bản tiêu biểu trong việc gìn giữ giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số xã Sơn Điện. Cùng với tiếng Thái được dùng trong giao tiếp hàng ngày, trang phục của phụ nữ Thái được sử dụng thường xuyên vào các dịp lễ, tết, hội hè trong năm, bản Ngàm còn khuyến khích người dân gắn việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống với phát triển du lịch cộng đồng. Hiện nay, bản Ngàm có khoảng 20 hộ dân xây dựng cơ sở lưu trú phục vụ khách du lịch.

Ông Lương Văn Duẩn, Bí thư chi bộ, trưởng bản Ngàm cho biết: Những năm gần đây, được sự quan tâm đầu tư của Nhà nước, cùng với sự tuyên truyền, vận động của chính quyền địa phương, một số hộ dân ở bản Ngàm đã mạnh dạn đầu tư vốn cải tạo, xây dựng nhà sàn, mua sắm trang thiết bị để phát triển du lịch cộng đồng, nâng cao thu nhập cho gia đình. Nhận thấy du khách đến bản Ngàm muốn trải nghiệm bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Thái, đội văn nghệ của bản đã tập luyện các điệu múa dân gian truyền thống, các làn điệu dân ca để phục vụ nhu cầu của khách du lịch. Đồng thời, vận động các hộ dân trong bản gìn giữ nếp nhà sàn, các món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, duy trì nghề dệt thổ cẩm. Việc phát triển du lịch gắn với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống không chỉ góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho nhiều hộ dân mà còn góp phần quảng bá bản sắc văn hóa đến với du khách thập phương.

Ông Lò Văn Toán - hộ làm du lịch ở bản Ngàm chia sẻ: "Thời gian đầu làm du lịch cộng đồng, gia đình tôi chỉ tập trung vào việc thu hút du khách đến ăn uống, lưu trú mà vô tình lãng quên trách nhiệm gìn giữ văn hóa truyền thống. Được cán bộ bản tuyên truyền, tôi nhận thấy trách nhiệm của mình đối với việc gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống. Vì vậy, gia đình tôi thường xuyên chế biến các món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc Thái và phối hợp với đội văn nghệ của bản tổ chức các hoạt động văn hóa văn nghệ phục vụ du khách. Đây chính là cách để gia đình tôi chung sức với cấp ủy, chính quyền địa phương bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống".

“Phát huy những kết quả đạt được, thời gian tới xã Sơn Điện tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền về việc gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong Nhân dân; chỉ đạo các đoàn thể phối hợp với trường học tổ chức ngoại khóa giáo dục bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số cho thế hệ trẻ. Thường xuyên tổ chức các hội thi, hội diễn văn nghệ, đưa những tiết mục văn nghệ đặc sắc mang đậm giá trị văn hóa truyền thống biểu diễn trên sân khấu để tôn vinh các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Thái. Hỗ trợ kinh phí để một số CLB văn hóa, văn nghệ mua trang phục, đạo cụ tập luyện và tham gia biểu diễn tại các hội thi, hội diễn của xã. Tập trung khai thác tiềm năng của các bản Ngàm, Xuân Sơn, Nhài theo hướng du lịch cộng đồng kết hợp gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống”, ông Phạm Văn Tình, Chủ tịch UBND xã Sơn Điện chia sẻ.

Bài và ảnh: Hải Anh