Pháp đối mặt nguy cơ bất ổn chính trị vì ngân sách 2026

Các đảng Xã hội Pháp cảnh báo sẽ lật đổ chính phủ nếu các yêu cầu về ngân sách của họ không được đáp ứng, đặt Thủ tướng Sébastien Lecornu vào tình thế áp lực chưa từng có giữa bối cảnh quốc hội chia rẽ sâu sắc.

Ông Olivier Faure, lãnh đạo Đảng Xã hội Pháp rời đi sau cuộc gặp với Thủ tướng Pháp trong khuôn khổ một loạt cuộc tham vấn tại Khách sạn Matignon ở Paris, Pháp, ngày 3/10/2025. Ảnh: Reuters

Ông Olivier Faure, lãnh đạo đảng Xã hội, cho biết trên kênh BFM ngày 24.10: “Chúng tôi đã nỗ lực không bỏ phiếu bất tín nhiệm Thủ tướng, nhưng cho đến nay chưa thấy dấu hiệu nhượng bộ nào. Nếu không có thay đổi trước thứ Hai, mọi chuyện sẽ kết thúc.” Theo ông, dự luật ngân sách hiện nay đang gây gánh nặng không công bằng lên người nghỉ hưu, giới trẻ và các gia đình, trong khi những người giàu có lại không đóng góp tương xứng. Ông Faure đề xuất chính phủ nên tìm cách huy động thêm 15–20 tỷ euro để cân đối ngân sách.

Thủ tướng Lecornu, người lãnh đạo một chính phủ thiểu số mong manh, từng nhận được sự ủng hộ từ Đảng Xã hội khi cam kết hoãn cải cách lương hưu gây tranh cãi, nhưng các nghị sĩ cánh tả đang tìm cách đạt được nhượng bộ lớn hơn trong quá trình thảo luận ngân sách 2026, đặc biệt là phần thu thuế.

Thủ tướng Pháp Sebastien Lecornu phát biểu trong phiên thảo luận chung đầu tiên về dự thảo Luật Ngân sách 2026 tại Quốc hội ở Paris, Pháp, ngày 24/10/2025. Ảnh: Reuters

Ông Lecornu thừa nhận dự luật “không hoàn hảo” nhưng nhấn mạnh: “Chính phủ sẵn sàng tham gia vào cuộc tranh luận cởi mở và minh bạch, bao gồm cả việc sửa đổi dự luật của chính mình.” Thủ tướng cũng từ chối dùng quyền hiến định để ban hành ngân sách mà không qua bỏ phiếu, nhằm tránh gây căng thẳng thêm với quốc hội.

Điểm mâu thuẫn chính là “thuế Zucman” áp dụng với những người sở hữu từ 100 triệu euro trở lên, có thể mang về khoảng 20 tỷ euro mỗi năm. Trong khi cánh tả ủng hộ, chính phủ và cực hữu phản đối, chỉ muốn áp dụng thuế đối với quỹ quản lý tài sản từ 5 triệu euro trở lên, dự kiến thu 1 tỷ euro.

Nguy cơ bất ổn chính trị diễn ra trong bối cảnh kinh tế Pháp đang suy giảm nhanh hơn dự đoán, Moody’s và S&P gần đây cảnh báo hạ xếp hạng tín dụng của nước này. Thủ tướng Lecornu phải đối mặt áp lực giảm thâm hụt ngân sách – lớn nhất khu vực euro xuống 4,7% GDP trong năm tới, bằng cách cắt giảm hơn 30 tỷ euro chi tiêu.

Cuộc bỏ phiếu chính thức về phần thu của ngân sách dự kiến diễn ra ngày 4/11, trước khi dự luật chuyển lên Thượng viện do phe bảo thủ kiểm soát. Chính phủ và các đảng đối lập đang đua nhau tìm kiếm nhượng bộ, với nguy cơ một cuộc khủng hoảng chính trị hoàn toàn có thể xảy ra nếu không đạt được thỏa hiệp kịp thời.

Bích Hồng

Nguồn: Reuters, France24, AFP