Chuẩn hóa đội ngũ người dạy nghề để nâng cao chất lượng đào tạo

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 43/2026/TT-BGDĐT (Thông tư 43) quy định tiêu chuẩn người dạy nghề, tạo hành lang pháp lý quan trọng, góp phần chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo giáo dục nghề nghiệp (GDNN), đồng thời tháo gỡ rào cản, mở rộng cơ hội để các chuyên gia, người có tay nghề cao từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy.

Trường Cao đẳng Nghề Nghi Sơn phối hợp với doanh nghiệp tổ chức cho học sinh, sinh viên đi thực tập tại doanh nghiệp.

Những năm qua, Trường Cao đẳng Nghề Nghi Sơn, phường Tĩnh Gia luôn chú trọng gắn đào tạo với thực tiễn sản xuất thông qua việc phối hợp với các doanh nghiệp trên địa bàn mời kỹ sư, chuyên gia kỹ thuật, cán bộ quản lý sản xuất và những người có tay nghề cao tham gia giảng dạy, hướng dẫn thực hành, góp ý xây dựng chương trình đào tạo và cập nhật công nghệ mới.

Theo thạc sĩ Nguyễn Huy Phương, Phó Hiệu trưởng phụ trách Trường Cao đẳng Nghề Nghi Sơn, đây là giải pháp quan trọng giúp người học tiếp cận trực tiếp với công nghệ, thiết bị và quy trình sản xuất hiện đại, từng bước rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu của thị trường lao động.

Tuy nhiên, trước khi Thông tư 43 được ban hành, việc huy động đội ngũ chuyên gia từ doanh nghiệp tham gia giảng dạy vẫn gặp không ít khó khăn. Nguyên nhân chủ yếu là các quy định trước đây còn đặt nặng yêu cầu về văn bằng, chứng chỉ, trong khi chưa có cơ chế rõ ràng để công nhận năng lực thực hành nghề và năng lực sư phạm của những người có nhiều kinh nghiệm thực tiễn. Điều này khiến nhiều chuyên gia giỏi nghề chưa thể tham gia giảng dạy thường xuyên hoặc lâu dài tại các cơ sở GDNN.

Sự ra đời của Thông tư 43 đã khắc phục những bất cập trên khi quy định rõ các tiêu chuẩn đối với người dạy nghề theo hướng toàn diện, bao gồm đạo đức nghề nghiệp, trình độ đào tạo, năng lực thực hành nghề và năng lực sư phạm. Cách tiếp cận mới không hạ thấp tiêu chuẩn đối với đội ngũ nhà giáo mà chuyển từ việc coi trọng văn bằng đơn thuần sang đánh giá toàn diện năng lực thực tế của người dạy.

Theo lãnh đạo Trường Cao đẳng Nghề Nghi Sơn, đây là điều kiện thuận lợi để nhà trường tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, thu hút thêm nhiều chuyên gia tham gia giảng dạy, giúp sinh viên được học từ thực tiễn sản xuất, nâng cao kỹ năng nghề và khả năng thích ứng với môi trường làm việc sau khi tốt nghiệp.

Là cơ sở đào tạo hơn 1.000 học sinh, sinh viên hàng năm, Trường Trung cấp Nghề Nga Sơn, xã Nga Sơn cũng đánh giá cao những điểm mới của Thông tư 43. Thạc sĩ Nguyễn Văn Mạnh, Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp Nghề Nga Sơn cho rằng: “Người dạy nghề không chỉ cần có trình độ chuyên môn mà còn phải thành thạo kỹ năng nghề và có khả năng truyền đạt hiệu quả. Đặc biệt, việc bổ sung cơ chế đánh giá, công nhận năng lực thực hành nghề và năng lực sư phạm sẽ tạo điều kiện thu hút đội ngũ lao động có tay nghề cao tham gia giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và tăng cường mối liên kết giữa nhà trường với doanh nghiệp”.

Thực tế cho thấy, sự ra đời của Thông tư 43 mở ra nhiều cơ hội để các cơ sở GDNN đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và các làng nghề trong việc mời chuyên gia, nghệ nhân, những “bàn tay vàng” trực tiếp tham gia giảng dạy, hướng dẫn thực hành và truyền nghề cho học sinh, sinh viên. Khi người học được tiếp cận với công nghệ, quy trình sản xuất hiện đại và kinh nghiệm thực tiễn từ những người đang trực tiếp làm nghề, chất lượng đào tạo sẽ được nâng lên, đồng thời hình thành tác phong công nghiệp và kỹ năng làm việc đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.

Đối với các cơ sở GDNN, Thông tư 43 là căn cứ pháp lý quan trọng để tuyển dụng, sử dụng và đánh giá đội ngũ nhà giáo trên cơ sở năng lực thực tế, đồng thời mở rộng nguồn nhân lực chất lượng cao từ doanh nghiệp. Đây cũng là giải pháp góp phần tháo gỡ tình trạng thiếu giáo viên ở một số ngành nghề đặc thù, nhất là các lĩnh vực công nghiệp, kỹ thuật. Bên cạnh đó, Thông tư 43 cũng tạo động lực để đội ngũ nhà giáo không ngừng học tập, cập nhật công nghệ mới, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề và năng lực sư phạm nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục nghề nghiệp.

Thời gian đầu triển khai, các cơ sở GDNN sẽ cần xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, đánh giá và hoàn thiện các điều kiện theo quy định mới. Tuy nhiên, đây là yêu cầu cần thiết nhằm chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo và nâng cao chất lượng đào tạo. Với sự đồng tình của các cơ sở GDNN, doanh nghiệp và đội ngũ nhà giáo, Thông tư 43 được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng đội ngũ người dạy nghề có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ chuyển đổi số, đổi mới công nghệ và hội nhập quốc tế.

Bài và ảnh: Linh Hương