Xây dựng chiến lược phát triển giáo dục trong giai đoạn mới

Để đáp ứng yêu cầu phát triển, thúc đẩy kinh tế - xã hội và khai phóng tối đa tiềm năng con người, việc xây dựng chiến lược phát triển giáo dục bài bản, khả thi, tầm nhìn dài hạn trở thành nhiệm vụ cấp bách và là “mệnh lệnh” của thời đại. Đây cũng là cơ sở then chốt tạo nền tảng cho sự bứt phá trong kỷ nguyên mới.

Một hoạt động học của cô, trò Trường Mầm non Nga Sơn, xã Nga Sơn.

Là một trong những “trung tâm chất lượng” của giáo dục cả nước, Thanh Hóa luôn chủ động, sáng tạo trong thực hiện chủ trương, mục tiêu đổi mới giáo dục được Đảng và Nhà nước đề ra. Ngành giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) của tỉnh đã được quan tâm đầu tư phát triển trên tất cả các phương diện từ đội ngũ nhà giáo, cơ sở hạ tầng, mạng lưới trường, lớp đến công tác quản trị. Trong đó, mạng lưới giáo dục được quy hoạch, sắp xếp theo hướng tinh gọn; đội ngũ nhà giáo từng bước được chuẩn hóa, hướng đến đủ về số lượng, bảo đảm về chất lượng với tỷ lệ cán bộ, giáo viên có trình độ chuẩn trở lên đạt 98,29%. Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học được quan tâm đầu tư theo hướng hiện đại, đồng bộ với tỷ lệ trường chuẩn quốc gia đạt 86,9%. Chất lượng giáo dục toàn diện được giữ vững, giáo dục đại trà chuyển biến tích cực, giáo dục mũi nhọn duy trì vững chắc, nhiều năm liên tục có học sinh đạt huy chương Olympic quốc tế. Các chỉ tiêu phổ cập, xóa mù chữ, xây dựng xã hội học tập cơ bản được giữ vững... Đây là những nền tảng quan trọng để tỉnh đặt ra các mục tiêu cao hơn về phát triển GD&ĐT, đào tạo nguồn nhân lực trong giai đoạn tới.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Sở GD&ĐT Đỗ Đức Quế, “điểm nghẽn” lớn nhất của giáo dục Thanh Hóa hiện nay là cơ sở vật chất và con người. Tính đến hết năm học 2025-2026, tỉnh Thanh Hóa có 59.580 cán bộ, giáo viên, nhân viên. So với định biên được UBND tỉnh giao còn thiếu 2.722 người; so với định mức tối đa quy định của Bộ GD&ĐT là 14.644 người. Đây là căn nguyên dẫn đến tình trạng quá tải sĩ số ở một số địa phương khi số học sinh tăng cao.

Cùng với “điểm nghẽn” trên, giáo dục Thanh Hóa còn những hạn chế liên quan đến công tác chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong quản lý, dạy học. Chất lượng giáo dục vẫn chênh lệch đáng kể giữa các vùng miền, giữa khu vực miền núi so với đồng bằng và đô thị. Ngoài ra, việc thực hiện chính quyền địa phương theo mô hình 2 cấp cũng đặt ra những yêu cầu mới trong quản lý Nhà nước về GD&ĐT trên địa bàn tỉnh.

Xuất phát từ thực tiễn, ngành giáo dục đã tham mưu cho tỉnh xây dựng chiến lược phát triển giáo dục trong giai đoạn mới bằng việc ban hành và thực thi Đề án “Phát triển ngành GD&ĐT tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035”. Đề án này đã xác định nhiều giải pháp căn cơ cũng như nhiệm vụ đặt ra cho từng cấp, từng ngành, trong đó nòng cốt là ngành giáo dục nhằm hướng tới mục tiêu xây dựng hệ thống giáo dục tỉnh Thanh Hóa hiện đại, công bằng và chất lượng, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GD&ĐT.

Song song với việc thực thi Đề án “Phát triển ngành GD&ĐT tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035”, Sở GD&ĐT đã, đang triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng như: tham mưu thực hiện Đề án “Phát triển Trường THPT chuyên Lam Sơn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”; Đề án “Phát triển giáo dục nghề nghiệp gắn với giải quyết việc làm trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2026-2030”; Đề án “Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045” trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa; Đề án “Sắp xếp các trường mầm non, phổ thông công lập trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn 2026-2030”... Những đề án này là cơ sở pháp lý, là hành động thể hiện rõ quan điểm, mục tiêu của ngành giáo dục và cả hệ thống chính trị tỉnh nhà trong chiến lược phát triển GD&ĐT theo yêu cầu mới.

Kết quả của tiến trình đổi mới giáo dục bắt nguồn từ nhiều yếu tố cùng chiến lược đúng đắn. Song để đi đến thành công, ngoài sự kiến tạo, định hướng và bảo đảm nguồn lực của cấp ủy, chính quyền, cần sự nỗ lực, đoàn kết vượt qua mọi khó khăn, thách thức của mỗi cán bộ, giáo viên và học sinh toàn ngành giáo dục - đây là những “hạt nhân” quyết định các chủ trương, chính sách đổi mới từ trên giấy thành thực tiễn sinh động và hiệu quả.

Bài và ảnh: Phong Sắc