Nỗ lực xây dựng môi trường học đường không khói thuốc

Để xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, một trong những nhiệm vụ được ngành giáo dục ưu tiên triển khai mạnh mẽ là xây dựng môi trường học đường không khói thuốc, góp phần bảo vệ sức khỏe học sinh. Nhiều giải pháp đồng bộ đã được áp dụng, lan tỏa thông điệp “Nói không với thuốc lá” đến từng thầy cô, học sinh và phụ huynh.

Truyền thông phòng, chống tác hại thuốc lá cho học sinh tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Quan Sơn.

Nhận thức rõ tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe và môi trường giáo dục, các cơ sở giáo dục trong tỉnh đã tích cực tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của cán bộ, giáo viên và học sinh trong việc thực hiện nghiêm Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá (PCTHTL). Mô hình “Trường học không khói thuốc” được duy trì tại nhiều đơn vị; biển cấm hút thuốc được đặt tại các vị trí dễ quan sát; nội quy nhà trường quy định rõ: cán bộ, giáo viên và học sinh tuyệt đối không hút thuốc trong khuôn viên trường.

Tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS Quan Sơn, công tác PCTHTL được triển khai đồng bộ và kiên trì nhiều năm nay. Nhà trường đẩy mạnh tuyên truyền, lồng ghép giáo dục PCTHTL trong các môn học và hoạt động ngoài giờ lên lớp; tổ chức cho học sinh ký cam kết không hút thuốc lá, thuốc lá điện tử; hưởng ứng Tuần lễ quốc gia không hút thuốc lá và Ngày Thế giới không thuốc lá (31/5). Liên đội thường xuyên theo dõi tình hình học sinh tại các chi đội để kịp thời phát hiện và nhắc nhở các trường hợp vi phạm.

Thầy Lê Duy Dũng, hiệu trưởng nhà trường cho biết: "Chúng tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho giáo viên chủ nhiệm, giáo viên tổng phụ trách theo dõi, nhắc nhở học sinh; đồng thời phối hợp với lực lượng công an tổ chức các buổi tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá và các chất gây nghiện. Nhờ đó, ý thức của học sinh được nâng lên rõ rệt, các em biết nói “không” với thuốc lá và chủ động nhắc nhở bạn bè".

Tại Trường THPT Dân tộc nội trú tỉnh, công tác tuyên truyền về tác hại của thuốc lá, nhất là thuốc lá điện tử - sản phẩm đang có xu hướng gia tăng trong giới trẻ, được chú trọng từ đầu năm học. Nhà trường tổ chức cho giáo viên và học sinh ký cam kết không hút thuốc; lồng ghép giáo dục tác hại thuốc lá trong môn Giáo dục công dân, Sinh học và hoạt động trải nghiệm; phối hợp với lực lượng công an kiểm tra đột xuất để kịp thời ngăn chặn hành vi mang thuốc lá điện tử, vũ khí nóng hoặc chất gây nghiện vào trường.

Em Lê Viết Nhật Minh, học sinh lớp 11A, chia sẻ: "Nhờ tuyên truyền, chúng em hiểu rõ thuốc lá và thuốc lá điện tử rất có hại cho phổi, tim mạch và sức khỏe tinh thần. Vì vậy, bản thân em và các bạn luôn cố gắng tránh xa thuốc lá để giữ môi trường học đường trong lành".

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, tình trạng học sinh sử dụng thuốc lá điện tử vẫn đang là nỗi lo của gia đình, nhà trường và xã hội. Thuốc lá điện tử được thiết kế nhỏ gọn, dễ giấu, nhiều mùi hương hấp dẫn, dễ mua trên mạng xã hội, khiến học sinh dễ bị lôi kéo. Tỷ lệ học sinh 13-17 tuổi sử dụng thuốc lá điện tử trên cả nước đã tăng gấp đôi chỉ sau 5 năm. Tại Thanh Hóa, dù chưa có thống kê đầy đủ, nhưng khảo sát tại một số trường cho thấy xu hướng này đang gia tăng, đặc biệt ở những em thiếu sự giám sát của gia đình.

Nhiều học sinh lầm tưởng thuốc lá điện tử “an toàn” hơn thuốc lá truyền thống. Tuy nhiên, các chuyên gia khẳng định khí dung từ thuốc lá điện tử chứa nhiều chất độc, gây tổn thương phổi, ảnh hưởng xấu đến hệ thần kinh đang phát triển, làm tăng nguy cơ rối loạn cảm xúc.

Tại Bệnh viện Phổi Thanh Hóa, các bác sĩ cho biết đã ghi nhận nhiều trường hợp thanh, thiếu niên gặp vấn đề hô hấp sau khi sử dụng thuốc lá điện tử. Điều này cho thấy nguy cơ tiềm ẩn nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời.

Trước thực trạng đó, Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, yêu cầu các trường tăng cường tuyên truyền; tổ chức ký cam kết không sử dụng thuốc lá; đưa nội dung PCTHTL vào kế hoạch hoạt động hằng năm; lồng ghép vào các buổi tập huấn cho giáo viên và hoạt động ngoại khóa của học sinh. Ngành giáo dục cũng phối hợp chặt chẽ với ngành y tế, công an, quản lý thị trường, chính quyền địa phương kiểm tra các cơ sở kinh doanh quanh trường, xử lý nghiêm hành vi bán thuốc lá điện tử cho học sinh. Nhiều trường đã đưa tiêu chí “không hút thuốc” vào đánh giá thi đua đối với giáo viên và hạnh kiểm học sinh, góp phần nâng cao ý thức, tạo môi trường giáo dục lành mạnh, văn minh.

Xây dựng môi trường học đường không khói thuốc không chỉ là nhiệm vụ của ngành giáo dục mà còn là trách nhiệm của mỗi gia đình và toàn xã hội. Mỗi học sinh cần biết tự bảo vệ mình; mỗi phụ huynh cần quan tâm, đồng hành với con; thầy cô phải là tấm gương về lối sống lành mạnh. Bắt đầu từ những hành động nhỏ - nói không với thuốc lá, thuốc lá điện tử - sẽ góp phần bảo vệ sức khỏe thế hệ trẻ và xây dựng một môi trường học đường trong lành, văn minh.

Bài và ảnh: Tô Hà