Ngôi chùa cổ Nhân Lộ bên bờ sông Mã

Chùa Nhân Lộ tọa lạc tại khu phố Nhân Lộ, xã Vĩnh Lộc. Đây là vùng đất cổ, nằm bên bờ sông Mã, phong cảnh hữu tình, có cư dân sinh sống lâu đời. Được sự quan tâm của Nhà nước và người dân trong và ngoài xã, chùa được tu bổ, tôn tạo, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của Nhân dân.

Một góc ngôi chùa cổ Nhân Lộ.

Chùa Nhân Lộ quay mặt về hướng Tây, phía trước là sông Mã, phía Nam là dãy núi Tam Thai gắn liền với những huyền tích Hùng Vương và các vua triều Lý đi đánh giặc Chiêm Thành được thần Đồng Cổ ứng linh, báo mộng. Tương truyền rằng chùa Nhân Lộ được xây dựng từ thời nhà Trần để phục vụ tín ngưỡng tâm linh của quan lại, binh lính và Nhân dân trong vùng. Chùa gồm có nhà phật điện và nhà mẫu. Nhà phật điện thiết kế theo kiểu nhà chồng diêm hai tầng mái. Tầng mái phía dưới tương xứng với hiên nhà và có ba cửa. Nhà Mẫu được dựng đấu đốc với nhà phật điện, được xây dựng theo kiến trúc nhà hình chữ Đinh (J) bao, gồm: Tiền đường, hậu cung. Hậu cung được xây cuốn vòm, chia làm hai cung đệ nhất và cung đệ nhị. Hiện nay, chùa Nhân Lộ còn lưu giữ nhiều hiện vật cổ, như: Tượng phật bà Quan âm nghìn mắt, nghìn tay; 2 bản sắc phong triều Nguyễn ban tặng...

Đến với chùa Nhân Lộ, du khách không chỉ tìm thấy sự tĩnh tâm, mà còn được thả hồn vào cảnh đẹp bình yên nơi đây, với những bãi cát dài và ngắm nhìn dòng sông Mã chảy hiền hòa vào mùa nước cạn, mãnh liệt khi mùa nước lũ. Với vị thế đẹp, kiến trúc hoa văn trang trí độc đáo, cảnh quan thiên nhiên thơ mộng, cùng với sự linh thiêng, chùa Nhân Lộ thu hút nhiều khách du lịch trong và ngoài tỉnh.

Anh Phạm Nguyên Anh, du khách đến tham quan, vãn cảnh chùa Nhân Lộ, quê ở phường Phủ Lý, tỉnh Ninh Bình, cho biết: "Cảnh quan chùa Nhân Lộ rất đẹp, vệ sinh môi trường được đảm bảo. Đến đây, tôi cảm thấy lòng lắng lại, tĩnh tâm, bỏ lại đằng sau những phiền muộn, lo âu, tâm hồn được thư thái. Có điều kiện nhất định tôi sẽ quay trở lại nơi đây để tham quan, vãn cảnh, cầu phúc, cầu an".

Trải qua nhiều biến cố của lịch sử, chùa Nhân Lộ đã xuống cấp. Nhờ sự quan tâm của Nhà nước, cấp ủy, chính quyền địa phương và các tăng ni, phật tử, du khách thập phương, chùa được tu bổ, tôn tạo nhiều hạng mục, như: Chùa chính, nhà mẫu, nhà tổ, tháp, nhà tứ ân, gác chuông, cổng chùa, nhà sinh hoạt tăng ni... Mặc dù được tu bổ, tôn tạo nhiều lần nhưng chùa Nhân Lộ vẫn giữ được kiến trúc nguyên bản ban đầu.

Ông Trần Trung Tấn, người dân có nhiều đóng góp xây dựng chùa Nhân Lộ, ở khu phố Nhân Lộ, xã Vĩnh Lộc, cho biết: "Tôi luôn tự hào nơi mình sinh sống có ngôi chùa cổ kính, linh thiêng được xếp hạng di tích lịch sử, văn hóa cấp tỉnh. Vì vậy, tôi thường xuyên tuyên truyền, vận động con cháu trong dòng họ, bà con trong phố đóng góp xây dựng chùa và tích cực tham gia bảo vệ, gìn giữ và phát huy các giá trị của di tích".

“Với những giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, chùa Nhân Lộ được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh năm 1992. Những năm qua công tác quản lý, bảo vệ và tu bổ, tôn tạo chùa Nhân Lộ được cấp ủy, chính quyền và Nhân dân xã Vĩnh Lộc quan tâm. Hiện nay, chùa được tu bổ, tôn tạo khang trang góp phần đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tâm linh của Nhân dân. Phát huy những kết quả đạt được, xã Vĩnh Lộc tiếp tục tăng cường tuyên truyền, giáo dục giá trị của di tích; huy động nguồn lực xã hội hóa để chỉnh trang khuôn viên chùa. Kết nối chùa Nhân Lộ với Thành Nhà Hồ và chùa Du Anh, chùa Tường Vân (xã Vĩnh Lộc); chùa Linh Giang, chùa Bèo, chùa Xuân Áng (xã Tây Đô), chùa Báo Ân (xã Biện Thượng)... để hình thành và phát triển điểm du lịch văn hóa tâm linh, thu hút khách du lịch, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của Nhân dân”, ông Trịnh Ngọc Tuân, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lộc, chia sẻ.

Bài và ảnh: Nguyễn Cường