Mỹ thay thế khí đốt Nga tại Ukraine

Ngày 16/11, tại thủ đô Athens của Hy Lạp, Hy Lạp và Ukraine đã ký một thỏa thuận quan trọng về nhập khẩu khí tự nhiên hoá lỏng LNG của Mỹ, nhằm bảo đảm nguồn năng lượng cho Ukraine trong mùa đông năm nay. Đây cũng là lần đầu tiên, một quốc gia EU tham gia trực tiếp vào kế hoạch của Mỹ thay thế hoàn toàn khí đốt Nga tại châu Âu.

Thủ tướng Hy Lạp, Kyriakos Mitsotakis chào đón Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy tại Biệt thự Maximos ở Athens, Hy Lạp trong chuyến thăm tới Hy Lạp, vào ngày 16 tháng 11 năm 2025. Ảnh: AFP

Trong chuyến thăm chính thức Hy Lạp của Tổng thống Volodymyr Zelenskyy, hai nước đã ký thỏa thuận giữa tập đoàn năng lượng DEPA của Hy Lạp và Naftogaz của Ukraine. Theo đó, LNG của Mỹ sẽ được đưa vào Hy Lạp, tái hóa khí tại cảng Revithoussa, rồi vận chuyển qua Hành lang khí đốt dọc hệ thống đường ống mới khai thác, đi qua Bulgaria, Romania và Moldova trước khi đến Ukraine.

Thủ tướng Hy Lạp Kyriakos Mitsotakis khẳng định, thỏa thuận không chỉ giúp Ukraine tiếp cận nguồn năng lượng “đa dạng và đáng tin cậy”, mà còn biến Hy Lạp thành điểm trung chuyển LNG Mỹ cho toàn bộ khu vực Trung- Đông Âu.

Về phía Ukraine, Tổng thống Zelenskyy cho biết hợp đồng sẽ bù đắp gần 2 tỷ euro thiệt hại do các cuộc tấn công của Nga gây ra đối với hệ thống sản xuất khí đốt. Các lô khí LNG đầu tiên dự kiến bắt đầu từ tháng 12 và kéo dài đến tháng 3/2026. Trước thời điểm đó, Hy Lạp sẽ cung cấp khí tự nhiên để hỗ trợ Ukraine vượt qua mùa đông.

Washington đang đẩy mạnh kế hoạch thay thế “mọi phân tử khí Nga” bằng nguồn LNG của Mỹ, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump sử dụng vị thế xuất khẩu năng lượng làm đòn bẩy ngoại giao với châu Âu.

Theo giới phân tích, thỏa thuận vừa kí kết giữa Ukraine và Hy Lạp giúp tăng khả năng chống chịu của Ukraine trước chiến tranh năng lượng. Hiện Ukraine đang thiếu khí đốt do các đợt tấn công của Nga phá hủy cơ sở hạ tầng và nguồn sản xuất, nên thỏa thuận này giúp Kyiv có nguồn cung ổn định từ tháng 12 đến tháng 3/2026. Đây là yếu tố sống còn cho sưởi ấm, điện và công nghiệp, từ đó giảm khả năng Nga tạo áp lực mùa đông trong cuộc xung đột hiện nay giữa hai bên

Nhân viên làm việc tại một giếng khí của công ty năng lượng nhà nước Naftogaz của Ukraine ở vùng Lviv, Ukraine ngày 1 tháng 10 năm 2022. Ảnh: REUTERS

Thỏa thuận cũng giúp tăng khả năng cung ứng qua trục phía Đông, giảm phụ thuộc vào nguồn khí Nga còn sót lại, đồng thời tạo tiền lệ cho các nước khác sử dụng Hành lang khí đốt dọc. Không chỉ củng cố vị thế của Hy Lạp như một trung tâm năng lượng ở Đông Nam Âu, thỏa thuận cũng thể hiện sự đoàn kết của EU trong việc hỗ trợ Ukraine, hướng tới xây dựng một châu Âu độc lập hơn về năng lượng.

Ngoài vấn đề năng lượng, hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về tái thiết Ukraine hậu chiến và khả năng Hy Lạp mua một số khí tài quốc phòng của Kiev. Tổng thống Zelenskyy tiếp tục cảm ơn Hy Lạp vì sự ủng hộ đối với con đường gia nhập EU của Ukraine.

Nhật Lệ

Nguồn: Reuters, Politico, AP