Mỹ bán F-35 cho Ả Rập Xê Út - bước chuyển chính sách có thể tác động đến cán cân quân sự Trung Đông

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa cho biết ông dự định phê duyệt việc bán máy bay chiến đấu F-35 do Mỹ sản xuất cho Ả Rập Xê Út, một động thái có thể tác động đến cán cân quân sự Trung Đông.

Máy bay chiến đáu F-35 do Mỹ sản xuất Ảnh: Reuters.

Tuyên bố với các phóng viên tại Phòng Bầu dục, chỉ một ngày trước khi tiếp Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman tại Washington, tổng thống Trump nói: “Tôi sẽ nói rằng chúng tôi sẽ làm việc đó. Chúng tôi sẽ bán F-35,”. Tuy nhiên, ông Trump chưa nêu chi tiết về số lượng, chủng loại và thời gian bàn giao. Việc bán máy bay này đánh dấu một bước chuyển chính sách quan trọng, có thể làm thay đổi cân bằng quân sự tại Trung Đông và thử thách quan điểm của Washington về việc duy trì “ưu thế quân sự định tính” của Israel.

Ả Rập Xê Út đã yêu cầu mua tới 48 chiếc F-35, một thỏa thuận trị giá hàng tỷ USD, nhằm hiện đại hóa lực lượng không quân và đối phó các mối đe dọa khu vực, đặc biệt từ Iran. Quốc gia này lâu nay quan tâm đến F-35 do hãng Lockheed Martin chế tạo. Hiện không quân Riyadh vận hành nhiều loại tiêm kích thế hệ cũ, gồm F-15 của Boeing, Tornado châu Âu và Typhoon.

Theo Reuters, việc Mỹ bán F-35 cho Ả Rập Xê Út có thể thay đổi cân bằng quân sự tại Trung Đông và thách thức khái niệm “ưu thế quân sự về chất lượng” của Israel, khi Israel vẫn là quốc gia duy nhất trong khu vực sở hữu F-35.

F-35 được coi là máy bay chiến đấu tiên tiến nhất thế giới, với công nghệ tàng hình giúp tránh bị phát hiện bởi đối phương. Israel là quốc gia duy nhất tại Trung Đông vận hành F-35 trong gần một thập niên, xây dựng nhiều phi đội. Việc bán F-35 cũng liên quan đến các nỗ lực ngoại giao rộng hơn. Trước đây, chính quyền Biden từng cân nhắc cung cấp F-35 cho Ả Rập Xê Út trong một thỏa thuận tổng thể, bao gồm cả việc Riyadh bình thường hóa quan hệ với Israel, nhưng kế hoạch này không thành.

Các nghị sĩ Mỹ cũng từng chất vấn các thương vụ bán vũ khí cho Ả Rập Xê Út sau vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi (năm 2018), người từng cộng tác với báo Washington Post, Mỹ và một số nghị sĩ vẫn tỏ ra nghi ngại về việc tăng cường hợp tác quân sự với Riyadh.

Thanh Hằng

Nguồn: Reuters