Khi di sản trở thành “nguồn lực” phát triển du lịch

Cùng với cảnh quan thiên nhiên hấp dẫn, mảnh đất Nam Xuân còn sở hữu kho tàng di sản văn hóa phong phú của đồng bào các dân tộc Thái, Mường sinh sống. Từ tiềm năng, lợi thế ấy, xã đã quan tâm bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển du lịch, từng bước hình thành sản phẩm đặc thù nhằm tạo sức hấp dẫn du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Tiết mục văn nghệ của đồng bào dân tộc Thái ở xã Nam Xuân.

Với không gian xanh mát, thoáng đãng cùng những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Thái đang còn được lưu giữ, nhiều năm nay bản Bút luôn là điểm sáng trong phát triển du lịch sinh thái cộng đồng. Khi đến đây, du khách sẽ được tham quan ruộng bậc thang, chèo thuyền trên hồ Pha Đay ngắm cảnh thiên nhiên xanh mát và khám phá đời sống văn hóa của người dân bản địa. Bên cạnh đó, du khách còn được lưu trú tại homestay nhà sàn mang đậm bản sắc của đồng bào Thái.

Bà Hà Thị Tuôn, chủ homestay tại bản Bút cho biết: "Từ năm 2023, gia đình tôi đã cải tạo lại nhà sàn để làm homestay phục vụ du khách đến tham quan, lưu trú. Homestay được thiết kế gồm 1 nhà cộng đồng, với sức chứa khoảng 70 du khách lưu trú, các vật liệu đều được sử dụng theo hướng gần gũi với thiên nhiên và thân thiện với môi trường. Đến với homestay, du khách không chỉ nghỉ dưỡng mà còn được trải nghiệm nhiều sản phẩm du lịch độc đáo như: giao lưu văn nghệ, khua luống, nhảy sạp, đánh cồng chiêng, thưởng thức các món ăn truyền thống...”.

Ông Hà Văn Thầm, Trưởng bản Bút cho biết: Để có được không gian du lịch sạch đẹp, thân thiện, mang đậm bản sắc văn hóa bản địa, người dân trong bản đã trang trí nhà sàn sạch đẹp, chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất để phục vụ nhu cầu ăn nghỉ của du khách. Cùng với đó, bà con còn thành lập các đội văn nghệ truyền thống, thu hút những người am hiểu bản sắc của đồng bào Thái để biểu diễn phục vụ du khách. Đồng thời, quảng bá du lịch của bản trên các trang mạng xã hội như zalo, facebook. Nhờ đó, mỗi năm bản Bút đón khoảng 10.000 lượt du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Xã Nam Xuân hiện có 38,7% dân số là đồng bào dân tộc Thái, dân tộc Mường chiếm 56,6%. Trải qua quá trình hình thành và phát triển, cộng đồng người Thái, Mường ở đây đã tạo dựng nên nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc. Nổi bật là tiếng nói, trang phục truyền thống, các làn điệu dân ca, dân vũ, khua luống, khặp Thái, ẩm thực... Từ hệ thống di sản phong phú đó kết hợp với lợi thế về cảnh quan thiên nhiên, xã đã và đang đẩy mạnh phát triển đa dạng các sản phẩm du lịch tạo điểm nhấn thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Bà Phạm Thị Nhị, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, xã Nam Xuân cho biết: Để nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến, xã đã huy động mọi nguồn lực cho công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa truyền thống tốt đẹp gắn với phát triển du lịch sinh thái - cộng đồng, du lịch trải nghiệm, du lịch nông nghiệp. Đồng thời, hỗ trợ người dân phát triển các dịch vụ du lịch, đầu tư cơ sở hạ tầng thiết yếu, tăng cường quảng bá du lịch trên các nền tảng số. Từng bước liên kết với các điểm du lịch trong và ngoài địa bàn để hình thành các sản phẩm, tour, tuyến du lịch hấp dẫn, góp phần đưa du lịch trở thành một trong những ngành kinh tế có tiềm năng của địa phương.

Tuy nhiên, nhìn một cách tổng thể, việc phát triển du lịch trên địa bàn xã quy mô còn nhỏ, hầu như chỉ thu hút được du khách đến tham quan, trải nghiệm ở bản Bút. Việc khai thác các sản phẩm du lịch văn hóa chưa thật sự đa dạng, khả năng kết nối giữa các điểm đến còn hạn chế và thời gian lưu trú của du khách chưa cao. Bởi vậy, để du lịch ở địa phương thực sự trở thành sản phẩm đặc trưng cần có chiến lược dài hạn, đồng bộ và chuyên nghiệp, gắn với các hoạt động thuyết minh, trải nghiệm thực tế.

Bài và ảnh: Nguyễn Đạt