Khai thác hiệu quả lợi thế logistics và dịch vụ cảng

Nhằm khai thác hiệu quả lợi thế sẵn có, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa lần thứ XX đã xác định phát triển Thanh Hóa trở thành trung tâm năng lượng, công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ logistics của khu vực. Đây không chỉ là mục tiêu phát triển kinh tế đơn thuần mà còn là định hướng chiến lược nhằm khai thác hiệu quả lợi thế vị trí địa lý, hệ thống hạ tầng và tiềm năng kinh tế biển của tỉnh.

Cảng Quốc tế Nghi Sơn phát huy lợi thế trong hoạt động logistics và dịch vụ cảng.

Thanh Hóa là một trong số ít địa phương có điều kiện thuận lợi để phát triển logistics quy mô lớn. Nằm ở vị trí chuyển tiếp giữa Bắc bộ và Bắc Trung bộ, tỉnh có khả năng kết nối thuận lợi với vùng Đồng bằng Sông Hồng, khu vực Tây Bắc, Bắc Trung bộ, nước bạn Lào và các tuyến hàng hải quốc tế. Đây là lợi thế quan trọng để hình thành các trung tâm trung chuyển hàng hóa liên vùng.

Thanh Hóa còn sở hữu hệ thống hạ tầng giao thông tương đối đồng bộ với đầy đủ các loại hình vận tải. Cảng biển nước sâu Nghi Sơn, Cảng Hàng không Thọ Xuân, Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo, tuyến đường sắt Bắc - Nam, Quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh, các tuyến cao tốc và mạng lưới đường thủy nội địa tạo thành hệ thống kết nối liên hoàn, mở ra dư địa lớn cho phát triển vận tải đa phương thức.

Đặc biệt, Khu Kinh tế Nghi Sơn đang trở thành cực tăng trưởng quan trọng của tỉnh với hệ sinh thái công nghiệp quy mô lớn gồm lọc hóa dầu, nhiệt điện, luyện kim, vật liệu xây dựng và công nghiệp chế biến, chế tạo. Đây là nguồn hàng hóa xuất nhập khẩu ổn định, tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển của ngành logistics trong dài hạn.

Sự phát triển mạnh mẽ của sản xuất công nghiệp những năm gần đây kéo theo nhu cầu vận tải, lưu kho, phân phối và trung chuyển hàng hóa không ngừng gia tăng. Đây được xem là động lực quan trọng để logistics từng bước trở thành ngành dịch vụ có giá trị gia tăng cao, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Nếu logistics là “mạch máu” của nền kinh tế thì hệ thống cảng biển chính là cửa ngõ kết nối hàng hóa với thị trường trong nước và quốc tế. Trong chiến lược phát triển kinh tế biển của Thanh Hóa, Cảng Nghi Sơn giữ vai trò hạt nhân, tạo động lực cho phát triển công nghiệp, thương mại và dịch vụ logistics. Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của Khu Kinh tế Nghi Sơn, hệ thống cảng biển Nghi Sơn liên tục được đầu tư mở rộng, nâng cao năng lực tiếp nhận tàu trọng tải lớn và tăng công suất thông qua hàng hóa. Năm 2025, sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển Thanh Hóa đạt khoảng 57 triệu tấn, nằm trong nhóm cảng biển có sản lượng lớn của cả nước. Theo quy hoạch đến năm 2030, hệ thống cảng biển Thanh Hóa sẽ có từ 57 đến 65 bến cảng với tổng chiều dài cầu cảng trên 11km, đáp ứng năng lực thông qua từ 71 đến 86 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Các khu bến Nam Nghi Sơn, Bắc Nghi Sơn, đảo Hòn Mê, Quảng Nham - Hải Châu, Lạch Sung và Lễ Môn- Quảng Châu sẽ được đầu tư đồng bộ, hình thành hệ thống cảng biển đa chức năng phục vụ công nghiệp, năng lượng, thương mại và logistics.

Một trong những lợi thế nổi bật của Cảng Nghi Sơn là khả năng tiếp nhận tàu từ 70.000 đến 100.000 DWT, thậm chí lớn hơn đối với một số khu bến chuyên dụng. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí vận tải, nâng cao sức cạnh tranh cho doanh nghiệp, nhất là các ngành công nghiệp nặng và năng lượng. Không chỉ phục vụ nhu cầu của Thanh Hóa, Cảng Nghi Sơn còn từng bước khẳng định vai trò là cửa ngõ xuất nhập khẩu của khu vực Bắc Trung bộ, Tây Bắc và một phần thị trường Bắc Lào. Việc kết nối với các tuyến vận tải biển quốc tế và các cảng lớn như Hải Phòng, Cái Mép - Thị Vải đang mở ra cơ hội để Nghi Sơn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Cùng với đầu tư hạ tầng cảng biển, Thanh Hóa đang chú trọng phát triển hệ thống kho bãi, dịch vụ hậu cần, vận tải đa phương thức và các trung tâm logistics hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả khai thác, rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa và giảm chi phí cho doanh nghiệp. Theo định hướng của tỉnh, đến năm 2030, ngành logistics sẽ đạt tốc độ tăng trưởng từ 16 - 20%/năm, đóng góp từ 10 - 15% GRDP; tỷ lệ thuê ngoài dịch vụ logistics đạt 60 - 65% và từng bước giảm chi phí logistics xuống còn khoảng 14 - 17% GRDP.

Ông Trịnh Huy Triều, Trưởng Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp tỉnh, cho biết: "Hiện Thanh Hóa có trên 10 khu công nghiệp đang hoạt động. Riêng Khu Kinh tế Nghi Sơn là trung tâm công nghiệp nặng và năng lượng quy mô lớn của cả nước, tạo nguồn hàng hóa xuất nhập khẩu ổn định cho phát triển dịch vụ logistics. Bên cạnh đó, hệ thống giao thông kết nối đang được đầu tư mạnh mẽ. Cao tốc Bắc - Nam, tuyến đường ven biển, các tuyến đường kết nối Cảng Nghi Sơn, hạ tầng hàng không tại Thọ Xuân và mạng lưới đường sắt quốc gia đang tạo nên không gian vận tải liên hoàn, thuận lợi cho phát triển logistics đa phương thức. Đáng chú ý, tỉnh đang định hướng xây dựng trung tâm logistics cấp vùng tại Khu Kinh tế Nghi Sơn gắn với hệ thống cảng biển, đồng thời phát triển trung tâm logistics khu vực Lam Sơn - Sao Vàng kết nối với Cảng Hàng không Thọ Xuân. Đây sẽ là những mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng hàng hóa, góp phần hình thành mạng lưới logistics hiện đại phục vụ sản xuất, xuất khẩu và thương mại điện tử".

Với lợi thế nổi trội về vị trí địa kinh tế, hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, cảng biển nước sâu Nghi Sơn cùng động lực tăng trưởng từ Khu Kinh tế Nghi Sơn, Thanh Hóa đang có đầy đủ điều kiện để trở thành trung tâm logistics và dịch vụ cảng của khu vực Bắc Trung bộ. Khi những điểm nghẽn về hạ tầng và dịch vụ tiếp tục được tháo gỡ, logistics sẽ không chỉ là ngành dịch vụ hỗ trợ mà còn trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới, góp phần nâng cao vị thế và sức cạnh tranh của Thanh Hóa trên bản đồ kinh tế quốc gia.

Bài và ảnh: Minh Hiếu