Iraq tuyên bố ngày 1/10 là “Ngày Chủ quyền”

Trong một dấu mốc lịch sử, liên minh do Mỹ dẫn đầu được triển khai tại Iraq hơn một thập kỷ trước để chống các phần tử cực đoan, ngày 30/9, đã chính thức kết thúc sứ mệnh mang tên Operation Inherent Resolve (tạm dịch: Chiến dịch quân sự “Nhổ tận gốc”) tại Iraq, động thái được các nhà lãnh đạo nước này hoan nghênh.

Chính phủ Iraq tuyên bố ngày 1/10 là Ngày Chủ quyền, đồng thời mô tả việc kết thúc sứ mệnh quân sự của Anh và Mỹ là sự khởi đầu của một chương mới đối với đất nước.

Việc kết thúc Chiến dịch Nhổ tận gốc diễn ra sau hơn một thập kỷ các hoạt động của liên minh nhằm chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS), lực lượng từng kiểm soát nhiều khu vực rộng lớn tại Iraq và Syria từ năm 2014, được tiến hành. Chính phủ Iraq chọn ngày 1/10 làm Ngày Chủ quyền để đánh dấu điều mà nước này mô tả là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển giao hoàn toàn quyền kiểm soát an ninh và lãnh thổ cho Iraq.

Tại buổi lễ đánh dấu việc kết thúc sứ mệnh, hôm 30/9, Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi cho biết Iraq đang bước vào một giai đoạn mới, được định hình bởi chủ quyền quốc gia, các thể chế vững mạnh hơn, lực lượng an ninh có năng lực, cơ chế ra quyết định thống nhất và quan hệ cân bằng với các quốc gia hữu nghị.

Cùng ngày, hàng nghìn người đã tập trung dọc phố Palestine ở thủ đô Baghdad để ăn mừng việc chấm dứt sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Iraq, trong khi lực lượng an ninh tổ chức các cuộc duyệt binh tại Baghdad và Najaf, đánh dấu Ngày Chủ quyền Quốc gia.

Việc rút quân được thực hiện theo thỏa thuận năm 2024 giữa Baghdad và Washington nhằm thu hẹp và chấm dứt sứ mệnh quân sự của liên minh tại Iraq. Những binh sĩ và trang thiết bị cuối cùng của Mỹ đã rời Căn cứ Không quân Erbil ngày 30/9, chính thức khép lại sứ mệnh của liên minh tại Iraq.

Cùng ngày, chính phủ Anh cũng xác nhận sứ mệnh quân sự của liên minh đã kết thúc và các quân nhân Anh tham gia chiến dịch đã rời Iraq. Bộ Quốc phòng Anh cho biết lực lượng an ninh Iraq và lực lượng Peshmerga người Kurd đã đạt được mục tiêu đánh bại IS và sẵn sàng đảm nhận trách nhiệm chính đối với an ninh đất nước.

Trong khi đó, trong một bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Mỹ Donald Trump mô tả việc rút quân trước thời hạn ngày 30/9 là “có trật tự”. Ông Trump nói: “Đã mất một thời gian dài với những quyết định rất tồi tệ khiến chúng ta ngay từ đầu bị cuốn vào tình thế bế tắc này. Đó là một tình thế bế tắc kéo dài rất, rất nhiều năm. Nhưng chẳng bao lâu nữa, chương lịch sử đó sẽ khép lại”. Ông cho rằng sự chuyển đổi này là một thắng lợi đối với Mỹ và Iraq, đồng thời là dấu hiệu cho thấy IS đã bị đánh bại.

Quân đội Mỹ cho biết việc rút quân là một phần trong quá trình chuyển sang quan hệ quốc phòng song phương giữa Washington và Baghdad. Lực lượng đặc nhiệm liên quân phụ trách Chiến dịch Nhổ tận gốc sẽ tiếp tục hoạt động từ Jordan, trong khi lực lượng Mỹ và các đối tác trong liên minh vẫn tham gia cuộc chiến chống IS tại Syria.

Lầu Năm Góc cũng cho biết Mỹ sẽ tiếp tục cung cấp hoạt động huấn luyện có mục tiêu và hỗ trợ tình báo cho các đối tác an ninh Iraq. Điều này đồng nghĩa việc kết thúc sứ mệnh quân sự của liên minh không đồng nghĩa với chấm dứt hoàn toàn hợp tác an ninh Mỹ-Iraq.

Thúy Hà