Học sinh Thanh Hóa tỏa sáng tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm học 2025 – 2026

Tại Cuộc thi nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025 - 2026, hai học sinh Trường THPT Chuyên Lam Sơn là Lại Quốc Khánh, Mai Hoàng Đăng Sơn đã xuất sắc giành giải Nhì với dự án “ Thiết kế, tổng hợp và nghiên cứu hoạt tính ức chế Acetylcholinesterase enzyme (AChE) của một số chalcone chứa fluorine để định hướng tìm kiếm thuốc điều trị bệnh Alzheimer”. Dự án của 2 em Vũ Xuân Thịnh và Nguyễn Hoàng Anh, Trường THPT Hàm Rồng đoạt giải Tư.

Ông Đỗ Đức Quế, Giám đốc Sở GD&ĐT Thanh Hóa (áo trắng ngoài bên ngoài) cùng thầy giáo Lê Nhất Trưởng Tuấn và các em học sinh Vũ Xuân Thịnh và Nguyễn Hoàng Anh.

Dự án “Thiết kế, tổng hợp và nghiên cứu hoạt tính ức chế Acetylcholinesterase enzyme (AChE) của một số chalcone chứa fluorine để định hướng tìm kiếm thuốc điều trị bệnh Alzheimer” của hai em Lại Quốc Khánh và Mai Hoàng Đăng Sơn, lớp 12 Toán 1, Trường THPT Chuyên Lam Sơn do thầy giáo Vũ Chí Tuấn hướng dẫn.

Dự án này được các em ấp ủ từ đầu năm 2025 và triển khai thực hiện trong thời gian nhiều tháng. Dự án đã đoạt giải Nhất Cuộc thi Khoa học, kỹ thuật cấp tỉnh dành cho học sinh trung học năm học 2025- 2026 do Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa tổ chức.

Em Lại Quốc Khánh cho biết: “Bệnh Alzheimer là thách thức y tế lớn của thế kỷ 21, gây suy giảm nhận thức nghiêm trọng và hiện chưa có phương pháp điều trị dứt điểm. Dự án của chúng em tập trung thiết kế và tổng hợp dãy hợp chất chalcone chứa fluorine nhằm ức chế enzyme Acetylcholinesterase (AChE) để cải thiện trí nhớ cho bệnh nhân. Điểm cốt lõi làm nên tính sáng tạo của dự án chính là chiến lược “Thiết kế thuốc thông minh”, sử dụng các phần mềm tính toán hiện đại để mô phỏng và sàng lọc hoạt tính ngay trên máy tính trước khi tiến hành tổng hợp thực nghiệm. Tính mới mang tính đột phá thể hiện qua việc tích hợp nguyên tố Fluorine vào khung Chalcone, tạo ra “chìa khóa” giúp hoạt chất dễ dàng vượt qua hàng rào máu não và tồn tại bền vững hơn trong cơ thể. Thay vì thử nghiệm dàn trải, nghiên cứu tập trung vào dãy 12 hợp chất hoàn toàn mới, giúp tối ưu hóa tối đa thời gian và chi phí nghiên cứu. Kết quả thực nghiệm đã tìm ra 3 dẫn xuất FC3, FC3Bn và FC3F có khả năng ức chế enzyme AChE cực mạnh với. Đây là những “ứng cử viên” đầy hứa hẹn, làm tiền đề quan trọng cho việc phát triển các loại thuốc điều trị Alzheimer hiệu quả hơn trong tương lai. Sự kết hợp giữa công nghệ mô phỏng động lực học và hóa dược này đã mở ra một hướng đi đầy hứa hẹn cho việc tìm kiếm thuốc điều trị Alzheimer thế hệ mới”.

Các em học sinh Lại Quốc Khánh và Mai Hoàng Đăng Sơn cùng thầy giáo hướng dẫn Vũ Chí Tuấn.

Dự án “Thiết kế và chế tạo robot nông nghiệp đa năng gieo hạt - phun thuốc - tưới nước, tích hợp camera AI và hệ thống điều khiển thông minh phục vụ chăm sóc và giám sát cây trồng trên nhiều loại địa hình” của 2 em Vũ Xuân Thịnh và Nguyễn Hoàng Anh, lớp 12A7, Trường THPT Hàm Rồng đoạt giải Tư. Dự án do thầy giáo Lê Nhất Trưởng Tuấn hướng dẫn.

Trên cơ sở khảo sát thực tế và nghiên cứu các máy nông nghiệp hiện có, nhóm tác giả đã thiết kế và chế tạo thành công một robot nông nghiệp đa chức năng, có khả năng thực hiện liên hoàn trong một lượt di chuyển các công đoạn: tạo rãnh - gieo hạt chính xác - lấp đất - tưới nước - phun thuốc - giám sát cây trồng. Robot được trang bị cơ cấu di chuyển rocker 0 bogie kết hợp bánh xe mecanum, cho phép di chuyển ổn định trên nhiều loại địa hình khác nhau như ruộng bằng, đất gồ ghề, bùn lầy và luống nghiêng đến 20°, khắc phục nhược điểm của các máy truyền thống.

Em Nguyễn Hoàng Anh, lớp 12A7, Trường THPT Hàm Rồng chia sẻ: “Điểm nổi bật của dự án là cơ cấu gieo hạt thông minh kết hợp rung và hút – thả hạt, giúp gieo được nhiều loại hạt rau với độ chính xác cao, đảm bảo mật độ gieo đều, hạn chế lãng phí hạt giống. Robot còn tích hợp hệ thống điều khiển linh hoạt (thủ công, bán tự động và tự động), cảm biến Lidar phát hiện vật cản, cùng camara AI nhận diện sâu bệnh, diệt cỏ, hỗ trợ người nông dân giám sát và chăm sóc cây trồng từ xa thông qua WebApp. Kết quả thực nghiệm cho thấy robot đạt năng suất cao gấp 5- 30 lần lao động thủ đông, hoạt động ổn định, an toàn và thân thiện với môi trường nhờ sử dụng năng lượng sạch. Dự án có tính mới, tính ứng dụng cao, chi phí hợp lý và tiềm năng nhân rộng, góp phần thúc đẩy nông nghiệp thông minh và bền vững tại Việt Nam”.

Được biết, Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025 - 2026 có sự tham gia của cả 34 tỉnh thành phố, với 242 dự án thuộc 21 lĩnh vực. Ban Tổ chức lựa chọn trao giải cho 145 dự án, trong đó có 14 giải Nhất, 29 giải Nhì, 44 giải Ba, 58 giải Tư và lựa chọn các dự án dự thi Hội thi khoa học, kỹ thuật quốc tế năm 2026.

Việc học sinh Thanh Hóa đoạt giải Nhì và giải Tư tại cuộc thi đã khẳng định năng lực nghiên cứu khoa học và tinh thần sáng tạo trên sân chơi trí tuệ tầm quốc gia. Đây không chỉ là niềm tự hào của giáo dục xứ Thanh mà còn cho thấy hướng đi đúng trong việc gắn việc học với nghiên cứu, khơi dạy niềm đam mê sáng trạo khoa học trong học sinh.

Tường Vân