Hoằng Lộc vươn lên từ truyền thống hiếu học

Xã Hoằng Lộc từ lâu đã được biết đến là vùng quê khoa bảng, đất học của xứ Thanh. Trải qua hàng trăm năm với bao thế hệ, tinh thần hiếu học vẫn được gìn giữ và lan tỏa, trở thành niềm tự hào của người dân nơi đây.

Bảng Môn Đình - nơi tôn vinh truyền thống hiếu học của xã Hoằng Lộc.

Minh chứng rõ nhất cho tinh thần hiếu học của xã Hoằng Lộc trường tồn qua thời gian đó là Bảng Môn Đình - nơi thờ Thành hoàng làng Nguyễn Tuyên, vị đại tướng có công phò vua giúp nước dưới triều Lý. Nơi đây ghi danh 12 vị đại khoa, trong đó có 7 tiến sĩ được khắc tên tại Văn miếu - Quốc Tử Giám, cùng gần 200 vị hương cống, cử nhân và nhiều học sinh đỗ đạt ở các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế sau này. Bảng Môn Đình được dựng lên từ thế kỷ 15, vừa là nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, vừa là nơi tôn vinh truyền thống học hành, khoa bảng, đồng thời động viên, khích lệ tinh thần học tập của con em trong xã.

Tiếp nối truyền thống hiếu học, ở Hoằng Lộc việc học từ lâu đã trở thành giá trị cốt lõi, luôn được gìn giữ và tôn vinh. Dòng họ Nguyễn ở Hoằng Lộc gắn với nhân vật dân gian nổi tiếng Trạng Quỳnh là một trong những dòng họ hiếu học tiêu biểu của địa phương. Trong bảng truyền thống khoa bảng dòng họ Nguyễn, từ năm 1945 đến nay, chỉ tính cử nhân, thạc sĩ, tiến sĩ đã có hơn 200 người. Đây là niềm tự hào mà không phải dòng họ nào cũng có được. Cùng với họ Nguyễn, nhiều dòng họ khác trong xã Hoằng Lộc cũng luôn coi trọng sự học. Dòng họ Bùi Khắc thờ Thượng thư Quận công Bùi Khắc Nhất, một trong bảy vị đỗ đại khoa của vùng đất Hoằng Lộc được khắc tên trên bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám là ví dụ tiêu biểu. Không chỉ nhắc nhau học hành, dòng họ còn chú trọng rèn giũa phẩm hạnh, coi đó là nền tảng để trưởng thành. Nhờ vậy, từ năm 1945 đến nay, họ Bùi Khắc đã có hàng trăm người đỗ đại học, nhiều người tiếp tục vươn lên đạt học vị thạc sĩ, tiến sĩ, giáo sư, góp phần làm dày thêm truyền thống hiếu học của quê hương.

Như mạch nguồn chảy mãi, trải qua thăng trầm thời gian, biến động lịch sử, Hoằng Lộc hôm nay vẫn bền bỉ đi lên, xứng danh “vùng đất học xứ Thanh”. Hoằng Lộc có 70% gia đình có con em ở các cấp học, gần như nhà nào cũng có người học đại học, trong đó không ít gia đình có 3 - 5 người con học đại học hoặc trên đại học. Các cấp học từ giáo dục mầm non, tiểu học, THCS luôn đạt thành tích tốt. Những ngôi trường nơi đây chính là “cái nôi” ươm mầm, nuôi dưỡng sự học trên quê hương Hoằng Lộc.

Những năm qua, sự nghiệp giáo dục của xã Hoằng Lộc đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ; phong trào khuyến học, khuyến tài ngày càng lan tỏa sâu rộng. Xã đang tích cực triển khai thực hiện phong trào “Người Hoằng Lộc làm việc tốt - nói lời hay - sống nghĩa tình”. Đây không chỉ là khẩu hiệu mà đang từng bước trở thành nét đẹp văn hóa trong đời sống của mỗi người dân.

Trên địa bàn xã hiện có Trường THPT Hoằng Hóa 4 và 18 cơ sở giáo dục công lập từ mầm non đến THCS, 1 cơ sở mầm non tư thục. Theo đó, 18/18 cơ sở giáo dục công lập đạt chuẩn quốc gia; tỷ lệ phòng học kiên cố hóa đạt 100%; cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học không ngừng được đầu tư, từng bước hiện đại hóa; đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục cơ bản đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, ngày càng nâng cao về chất lượng, với 30,7% đạt trình độ trên chuẩn. Xã Hoằng Lộc đã ban hành và triển khai Đề án “Đẩy mạnh phong trào học tập suốt đời trong gia đình, dòng họ, cộng đồng, đơn vị đến năm 2030”. Đến nay, xã đã xây dựng và duy trì Quỹ khuyến học trên 566 triệu đồng. Toàn xã có 72 dòng họ, trong đó có 22 dòng họ lớn, hầu hết đều dành sự quan tâm thiết thực cho việc học của con cháu.

Kế thừa những thành quả đã đạt được, xã Hoằng Lộc tiếp tục đưa vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025-2030 và triển khai đồng bộ các giải pháp thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục; nâng cao chất lượng giáo dục đại trà, duy trì vững chắc phổ cập giáo dục các cấp; tạo đột phá trong công tác phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi, nhất là bậc THCS, phấn đấu tỷ lệ học sinh đoạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh hằng năm trên 65%/tổng số học sinh dự thi; xây dựng Trường THPT Hoằng Hóa 4 nằm trong nhóm 10 trường THPT dẫn đầu của tỉnh; nâng cao chất lượng toàn diện Trường THCS Tố Như - trở thành trung tâm phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi.

Trải qua các thời kỳ, xã Hoằng Lộc đã trở thành “cái nôi” nuôi dưỡng, đóng góp cho đất nước nhiều người có tài, có đức, hoạt động trên khắp các lĩnh vực. Vùng quê nông thôn Hoằng Lộc từ xa xưa được quy hoạch kiểu ô bàn cờ, tạo nên thế đất, thế làng vuông vức tựa một cái nghiên lớn, trong đó con đường chính dẫn vào làng giống như cây bút chấm vào nghiên mực. Từ sau khi sáp nhập, không gian làng quê được mở rộng và mạch nguồn hiếu học cũng theo đó lan xa hơn, thấm sâu hơn. Từ đây, những hành trình chinh phục tương lai lại được viết tiếp như chính cách người Hoằng Lộc bao đời nay gìn giữ và trao truyền truyền thống hiếu học cho thế hệ sau.

Bài và ảnh: Minh Thúy