Hãy dám ước mơ

Giữa vùng núi đá xã Thọ Bình, nơi nhiều người trẻ chọn rời quê để tìm kiếm cơ hội việc làm ở các đô thị, khu công nghiệp thì Vi Thị Ánh (SN 1992), lại chọn trở về. Với cô, trở về là bắt đầu một hành trình mới: biến những khó khăn của quê hương thành cơ hội và gieo ước mơ trên chính mảnh đất mình sinh ra.

Vi Thị Ánh (bên trái ảnh) với những luống nghệ nếp đỏ.

Sau khi tốt nghiệp đại học, Ánh có nhiều cơ hội để lựa chọn: một công việc đúng chuyên ngành, thu nhập ổn định, một tương lai có thể nhẹ nhàng hơn so với việc trở về làm nông nghiệp trên mảnh đất quê nhà. Nhưng rồi cô quyết định trở về. “Mình luôn nghĩ, nếu người trẻ nào cũng rời quê thì ai sẽ ở lại để làm cho quê mình tốt hơn?”, Ánh chia sẻ. Đó là một lựa chọn không dễ. Bởi trở về đồng nghĩa với việc Ánh phải bắt đầu lại từ một vùng đất mà nhiều người vẫn cho rằng khó làm giàu.

Quê Ánh không thiếu đất, nhưng phần lớn là đất cằn. Sắn và keo là những cây trồng quen thuộc, song giá trị kinh tế lại chưa cao. Câu hỏi cứ thôi thúc cô, liệu có thể tìm một hướng đi khác cho mảnh đất này? Ánh bắt đầu đi tìm câu trả lời qua những chuyến tham quan, học tập các mô hình sản xuất. Sau nhiều lần tìm hiểu, cô quyết định chọn nghệ nếp đỏ, giống nghệ có hàm lượng curcumin cao, ít sâu bệnh, chịu hạn tốt và phù hợp với điều kiện đất đai vùng núi đá.

Năm đầu tiên, Ánh mua 3 tấn giống, đầu tư hơn 120 triệu đồng để trồng thử nghiệm. Lúc ấy nhiều người bảo Ánh liều. Nhưng với cô nếu chưa làm thì không thể biết có thành công hay không. Cô không vận động người dân làm theo ngay. Ánh chọn cách tự mình làm trước. Từ xuống giống, chăm sóc đến theo dõi từng luống nghệ, tất cả đều được cô trực tiếp thực hiện.

Người dân ban đầu chỉ dõi theo với sự ngờ vực. Có người nghĩ cô gái học đại học về quê làm nông nghiệp rồi sẽ sớm bỏ cuộc. Nhưng đến vụ thu hoạch, khi những củ nghệ đỏ au được đưa lên khỏi đất với hiệu quả kinh tế cao hơn cây trồng truyền thống đã khiến cách nhìn của bà con dần thay đổi. “Lúc bán được giá, hiệu quả hơn trồng keo thì chúng tôi mới tin. Vụ sau, bà con xin giống để trồng”, một người dân chia sẻ.

Từ ước mơ của riêng mình, Ánh bắt đầu có thêm những người cùng ước mơ. Cô không đặt mục tiêu bán giống để thu lợi, mà hướng tới xây dựng một vùng nguyên liệu ổn định. Khi người dân thiếu giống, cô cho nợ; khi gặp khó khăn, cô hỗ trợ. Bởi theo Ánh, làm nông nghiệp muốn đi đường dài thì không thể chỉ nghĩ đến lợi ích của riêng mình. Quan trọng nhất vẫn là tạo được đầu ra ổn định để người dân yên tâm sản xuất. Năm 2023, HTX Nông sản Dược liệu Ánh Mai được thành lập. Những củ nghệ tươi được chế biến thành nhiều sản phẩm có giá trị cao hơn. Quy trình sản xuất, đóng gói, dán tem, mã QR từng bước được hoàn thiện.

Từ vùng núi đá, những sản phẩm của HTX đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành trong nước và có những đơn hàng xuất sang Ấn Độ, Trung Quốc. Nhưng với Ánh, điều đáng kể không chỉ nằm ở những sản phẩm đi xa. Trong xưởng chế biến, những người lao động vẫn miệt mài với công việc. Sáng đi làm, chiều trở về với gia đình. Công việc gần nhà, thu nhập ổn định hơn, thời gian cũng chủ động hơn. Ở một vùng quê miền núi, những thay đổi ấy mang một ý nghĩa lớn hơn một mô hình kinh tế. Đó là tạo thêm một lý do để người trẻ ở lại.

Năm nay, mới tháng 8, nhưng niềm vui đến với Ánh sớm hơn. Thông thường, nghệ được thu hoạch vào 3 tháng cuối năm, sản phẩm sau đó được bán dần cho đến mùa vụ tiếp theo. Nhưng nhu cầu đối với các sản phẩm tự nhiên, có chất lượng và nguồn gốc rõ ràng tăng lên khiến lượng hàng trong kho của HTX đến thời điểm hiện tại gần như đã tiêu thụ hết, dù còn khoảng 4 tháng nữa mới bước vào vụ thu hoạch mới.

Năm 2024, Ánh nhận Giải thưởng Lương Định Của của Trung ương Đoàn; năm 2025 đoạt giải Nhất Cuộc thi Khởi nghiệp trong đoàn viên thanh niên tỉnh Thanh Hóa. Năm 2026, cô được tuyên dương điển hình tiên tiến, tấm gương khởi nghiệp thành công trong thanh niên và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi.

Nhưng với Ánh, phần thưởng lớn hơn không nằm ở sự vinh danh, mà là những luống nghệ ngày một xanh trên đất quê, người dân cùng tham gia sản xuất, những sản phẩm từ vùng núi đá có thể đi xa và hơn hết, người trẻ có thêm một lựa chọn: không nhất thiết phải rời quê mới tìm được tương lai.

Ánh nói: “Ai cũng có những ước mơ và nỗ lực để hoàn thành ước mơ ấy”. Với cô, ước mơ ấy không còn xa xôi mà đã bén rễ trên chính quê hương.

Bài và ảnh: Đình Giang