DCCI Thanh Hóa: Từ “đo lường” đến hành động (Bài 1) - Nhận diện điểm nghẽn

Ngay trong năm đầu tiên sắp xếp bộ máy hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Thanh Hóa tiên phong duy trì đánh giá Bộ chỉ số DCCI (Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp sở, ban, ngành và địa phương), trước đây là DDCI. Điều đó cho thấy quyết tâm của tỉnh nhằm duy trì “thước đo” khách quan về chất lượng điều hành, sẵn sàng kiến tạo động lực cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh trong điều kiện mới.

Chỉ số “tiếp cận đất đai” có điểm trung vị thấp nhất cho thấy cần tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận nguồn lực đất đai cho DN (Trong ảnh: Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng Khu Công nghiệp WHA Smart Technology 1 - Thanh Hóa đang triển khai thi công).

Cùng một thể chế, cùng một hệ thống chính sách, nhưng trải nghiệm của cộng đồng doanh nghiệp (DN) khi làm việc với từng cơ quan, địa phương vẫn đang có sự khác biệt khá rõ rệt. Kết quả DCCI Thanh Hóa năm 2025 đã công bố không chỉ tạo ra một bảng xếp hạng, mà còn chỉ rõ vấn đề còn tồn tại trong điều hành kinh tế đang cần tiếp tục quan tâm, tháo gỡ.

Khoảng cách phía sau những con số

Từ bảng xếp hạng DCCI Thanh Hóa năm 2025, có thể dễ dàng nhận thấy sự phân hóa về điểm số giữa các đơn vị. Ở khối sở, ban, ngành cấp tỉnh, đơn vị đứng đầu (Hải Quan khu vực X) đạt 77,88 điểm, trong khi đơn vị thấp nhất chỉ đạt 51,11 điểm; chỉ có 4 đơn vị xếp loại tốt, 5 đơn vị khá và 8 đơn vị trung bình. Nhóm trung bình hiện chiếm tỷ trọng lớn nhất, cho thấy dư địa cải thiện chất lượng điều hành của khối này còn khá rõ.

Đi sâu vào 7 chỉ số thành phần của khối sở, ngành, mức độ phân hóa còn thể hiện rõ hơn. Chỉ số “chi phí thời gian” đạt điểm trung vị cao nhất với 7,53 điểm; tiếp đến là “tính minh bạch và tiếp cận thông tin” 6,88 điểm; “thiết chế pháp lý” 6,65 điểm; “tính năng động của đơn vị” 6,10 điểm. Trong khi đó, “hỗ trợ doanh nghiệp” chỉ đạt 5,82 điểm; “đối xử bình đẳng” 5,19 điểm và thấp nhất là “chi phí không chính thức” với 4,94 điểm.

Mặc dù tinh thần cải cách ở khối sở, ban, ngành đã có những chuyển biến tích cực, nhưng chưa thực sự đồng tốc trên tất cả các lĩnh vực. Trong khi chi phí thời gian - yếu tố phản ánh tốc độ giải quyết công việc bắt đầu được DN ghi nhận tích cực, thì những yếu tố liên quan đến chất lượng hỗ trợ, sự bình đẳng và chi phí không chính thức vẫn cần tiếp tục cải thiện.

Đáng chú ý hơn, mức độ phân hóa giữa các sở, ban, ngành trong từng chỉ số cũng khá lớn. Điển hình như chỉ số “đối xử bình đẳng” có dải điểm rộng nhất, dao động từ khoảng 1 đến gần 10 điểm; “tính năng động” từ khoảng 2 đến 8,7 điểm; “hỗ trợ doanh nghiệp” từ khoảng 2,4 đến 8,8 điểm. Điều đó cho thấy cùng một nội dung cải cách nhưng trải nghiệm của DN khi làm việc với từng đơn vị vẫn còn nhiều khác biệt.

Theo Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Xuân Hưng, trong bối cảnh các địa phương trên cả nước đang nỗ lực tạo dựng lợi thế để thu hút đầu tư và phát triển DN, lợi thế cạnh tranh không còn nằm chủ yếu ở vị trí địa lý, tài nguyên hay các chính sách ưu đãi, mà ngày càng phụ thuộc vào chất lượng điều hành và mức độ đồng hành của chính quyền với DN.

“DN mong muốn mỗi thủ tục hành chính được giải quyết nhanh hơn, mỗi quy định được thực hiện minh bạch hơn, mỗi kiến nghị được tiếp nhận và phản hồi kịp thời hơn; đồng thời kỳ vọng đội ngũ cán bộ, công chức tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, chuyên nghiệp, tận tâm và đồng hành cùng DN. Đó mới là giá trị thiết thực mà DCCI hướng tới, là “thước đo” rõ nét nhất về hiệu quả của cải cách hành chính”, Chủ tịch Hiệp hội DN tỉnh Thanh Hóa Nguyễn Xuân Hưng kỳ vọng.

Lần đầu “đo” chính quyền cấp xã

Sau sắp xếp tổ chức bộ máy, Thanh Hóa có 166 đơn vị hành chính cấp xã. Cũng từ đây, các xã, phường đồng thời trở thành đầu mối trực tiếp giải quyết nhiều thủ tục thiết yếu liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Theo Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh Thanh Hóa -Ninh Bình (VCCI Thanh Hóa - Ninh Bình), DCCI cũng vì thế đã được điều chỉnh để bảo đảm công cụ đo lường theo kịp thực tế tổ chức, thẩm quyền của bộ máy mới.

Với điểm trung vị đạt 72,3 điểm, 80/166 xã, phường được xếp loại tốt và không có đơn vị nào thuộc nhóm kém, kết quả này được đánh giá khá tích cực. Tuy nhiên, phía sau mặt bằng ấy, vẫn có một khoảng cách. Trong khi xã Sao Vàng đứng đầu với 86,31 điểm, xã Hóa Quỳ lại chỉ đạt 50,56 điểm - chênh lệch lên tới 35,75 điểm.

Bên cạnh đó, từng chỉ số thành phần cũng có sự khác biệt rõ rệt. Chỉ số “hỗ trợ doanh nghiệp” có điểm trung vị cao nhất với 7,81 điểm; “chi phí thời gian” 7,57 điểm; “thiết chế pháp lý” 7,45 điểm và “chi phí không chính thức” 7,23 điểm. Trong khi đó, “tính minh bạch và tiếp cận thông tin” đạt 6,95 điểm; “tính năng động” 6,72 điểm; “đối xử bình đẳng” 6,4 điểm và thấp nhất là “tiếp cận đất đai” với 6,22 điểm. Đặc biệt, chỉ số “tiếp cận đất đai” không chỉ có điểm trung vị thấp nhất (6,22 điểm), mà còn có độ phân tán rất lớn, với điểm số giữa các địa phương dao động từ khoảng 2,1 đến 9,5 điểm, cho thấy cần tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận nguồn lực đất đai cho DN.

Thực tế, nhìn vào những xã, phường thuộc top dẫn đầu, có thể thấy rõ, từng hành động cải cách đã được cộng đồng DN đánh giá khách quan. Ví như xã Sao Vàng - đơn vị đứng đầu bảng xếp hạng DCCI năm nay, cả 8 chỉ số thành phần đều có mức điểm cao, như “đối xử bình đẳng” đạt 9,66 điểm; hỗ trợ DN đạt 9,58 điểm; tiếp cận đất đai đạt 9,23 điểm... Đây là niềm tin, là sự hài lòng của cộng đồng DN đối với năng lực thực thi của chính quyền sở tại trong năm đầu tiên vận hành.

Doanh nghiệp thực hiện thủ tục tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Trường Lâm.

“Cùng với tập trung cải cách, rút ngắn thủ tục hành chính, địa phương đã ưu tiên giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm, nhất là các dự án khu công nghiệp, dự án đầu tư công, tạo cơ hội để DN tiếp cận nhanh, thuận lợi nguồn lực đất đai. Đặc biệt, chúng tôi lắng nghe, đối thoại, kịp thời nắm bắt những vướng mắc, đồng hành tháo gỡ khó khăn để DN yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh trên địa bàn", ông Nguyễn Quốc Tuấn, Chủ tịch UBND xã Sao Vàng, chia sẻ.

Hay như xã Hoằng Hóa - đơn vị xếp thứ 2 bảng xếp hạng, với những bước đi quyết liệt như hoàn thành 100% kế hoạch giải phóng mặt bằng với 78ha trong năm vừa qua để phục vụ triển khai các dự án lớn; tập trung chỉ đạo quyết liệt các nhiệm vụ hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, bảo đảm bộ máy vận hành thông suốt, không làm gián đoạn hoạt động phục vụ người dân và DN.

Theo ông Đỗ Đình Hiệu, Giám đốc VCCI Chi nhánh Thanh Hóa - Ninh Bình, đánh giá DCCI năm 2025 đã thu về hơn 5.000 phiếu, trong đó có 4.058 phiếu hợp lệ từ 2.441 DN, HTX và hộ kinh doanh (gấp đôi năm trước). Đây là minh chứng cho sự quan tâm, trách nhiệm và niềm tin ngày càng lớn của cộng đồng DN đối với việc triển khai đánh giá DCCI. “Kết quả được công bố được kỳ vọng không chỉ dừng lại ở những con số hay thứ hạng, mà sẽ được chuyển hóa thành những hành động cụ thể, những chương trình cải cách thiết thực và những chuyển biến tích cực trong thực tiễn”, ông Đỗ Đình Hiệu, nhận định.

Bài và ảnh: Minh Hằng

(Còn nữa)