Gỡ nút thắt vật liệu cho đầu tư công

Năm 2026, Thanh Hóa cần giải ngân 18.412 tỷ đồng nguồn vốn đầu tư công - mức cao nhất trong 5 năm trở lại đây. Trong bối cảnh nguồn cung nguyên vật liệu tiếp tục khan hiếm, việc thực hiện Nghị quyết số 66.4/2025/NQ-CP ngày 21/9/2025 của Chính phủ về việc ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất và khoáng sản năm 2024 (NQ 66.4) đã và đang hỗ trợ tích cực cho công tác giải ngân vốn năm nay.

Khu vực mỏ Công ty TNHH Hoàng Tuấn tại xã Các Sơn cung ứng vật liệu thực hiện Dự án đường nối cao tốc Bắc - Nam, Quốc lộ 1A đi Cảng Nghi Sơn.

Tuyến đường Nghi Sơn - Bãi Trành đoạn từ cầu Hổ đến đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông (thuộc Dự án đường nối cao tốc Bắc - Nam, Quốc lộ 1A đi Cảng Nghi Sơn) dài 3km với tổng giá trị các hợp đồng xây lắp là 720 tỷ đồng; trong đó, Công ty TNHH Hoàng Tuấn đảm nhận hạng mục công việc với giá trị 340 tỷ đồng. Ông Lê Đình Quý, Tư vấn giám sát hiện trường dự án, cho biết: “Đây là gói thầu đạt tiến độ thi công nhanh, với khối lượng thực hiện đã đạt gần 70% hợp đồng. Trước đó, để cung ứng nguồn cung vật liệu san lấp cho hạng mục này, cuối năm 2025 và đầu năm 2026, UBND tỉnh đã cấp phép cho Công ty TNHH Hoàng Tuấn khai thác 2 mỏ đất tại xã Trường Lâm và Các Sơn để phục vụ thi công dự án”.

Dự án xây dựng hạ tầng kinh tế - kỹ thuật phục vụ di dân tại xã Hải Hà (cũ) có tổng mức đầu tư là 972 tỷ đồng, trong đó tổng giá trị các hợp đồng xây lắp là 663 tỷ đồng. Theo chủ đầu tư - Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng Nghi Sơn, thuộc Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp tỉnh Thanh Hóa, nhu cầu đất đắp của các hạng mục khu B lên tới hơn 1 triệu m3.

Đầu năm 2026, UBND tỉnh cũng đã hoàn thiện các thủ tục và cấp phép khai thác 2 mỏ đất theo cơ chế của NQ 66.4 để cung ứng vật liệu đáp ứng tiến độ thi công cho các nhà thầu. Từ nguồn đất san lấp được bảo đảm, các đơn vị thi công đang huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị để tăng tốc đáp ứng tiến độ. Theo đại diện nhà thầu - Tổng Công ty CP Miền Trung: “Ngay sau khi vật liệu san lấp được tháo gỡ, chúng tôi đã huy động máy móc, thiết bị, nhân lực để triển khai dự án, với khối lượng san lấp hiện đạt 2.500m3/ngày”.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, năm 2026, nhu cầu đất san lấp của các công trình vốn ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh khoảng hơn 23,5 triệu m3 nguyên khai; với cát xây dựng là gần 5,4 triệu m3; với đá xây dựng là hơn 9,1 triệu m3. Qua rà soát, cùng với các mỏ cấp theo cơ chế đặc thù của NQ 66.4, tình trạng khan hiếm đất san lấp trong năm 2026 sẽ cơ bản được kiểm soát. Với nguồn cung đá sẽ đáp ứng đủ cho các dự án đầu tư công và đáp ứng được 76,15% tổng nhu cầu toàn tỉnh.

Nhờ cơ chế đặc thù của NQ 66.4 như rút ngắn thủ tục cấp phép, cho phép điều chỉnh, gia hạn giấy phép mà không phải thực hiện lại từ đầu, phân cấp mạnh hơn cho địa phương trong quyết định khai thác khoáng sản nhóm IV và miễn, giảm một số loại phí, lệ phí đối với các công trình cấp bách, công ích, tiến độ cấp phép khai thác vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh đã được đẩy nhanh. Đến nay, UBND tỉnh đã phê duyệt 29 khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, gồm 22 mỏ đất san lấp và 7 mỏ cát; đồng thời cấp 10 giấy phép khai thác tại 8 khu vực không đấu giá. Trong số này, 6 mỏ đã đi vào khai thác với tổng công suất khoảng 2,7 triệu m3/năm; 3 mỏ đang hoàn thiện thủ tục đất đai để đưa vào khai thác và 1 mỏ đã khai thác hết trữ lượng được cấp phép. Ngoài ra, tỉnh đã chấp thuận nâng công suất 3 mỏ đất, bổ sung thêm khoảng 2,18 triệu m3 vật liệu mỗi năm.

Ông Nguyễn Văn Tuấn, Phó Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Tuấn, chia sẻ: “Là đơn vị đang thi công nhiều dự án đầu tư công, công trình hạ tầng trọng điểm trên địa bàn tỉnh, chúng tôi đánh giá NQ 66.4 có ý nghĩa rất lớn trong việc tháo gỡ điểm nghẽn về nguồn vật liệu xây dựng. Cơ chế đặc thù đã rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện các thủ tục cấp phép khai thác mỏ so với quy trình thông thường, giúp doanh nghiệp chủ động nguồn cung trong bối cảnh vật liệu khan hiếm. Ngay sau khi được cấp phép khai thác theo cơ chế này, chúng tôi đã khẩn trương đưa mỏ vào hoạt động để cung ứng vật liệu cho các dự án được chỉ định. Thời gian tới, doanh nghiệp sẽ tiếp tục nghiên cứu, trình hồ sơ mở rộng quy mô khai thác, đáp ứng tốt hơn nhu cầu vật liệu cho các công trình trọng điểm mà chúng tôi đang triển khai”.

Tính đến ngày 15/7, toàn tỉnh giải ngân được 6.169,5 tỷ đồng, đạt 43,1% kế hoạch. Mặc dù cao hơn mức bình quân chung cả nước, kết quả này vẫn thấp hơn mục tiêu tỉnh đề ra. Thanh Hóa đang quyết tâm mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên trong năm nay, giải ngân vốn đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Vì vậy, việc sớm đưa các mỏ vật liệu theo cơ chế đặc thù của NQ 66.4 vào khai thác có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hiện vẫn còn 21 khu vực mỏ chưa được cấp phép do vướng mắc về hồ sơ, bồi thường, giải phóng mặt bằng và thủ tục đất đai. Các ngành chức năng đang tập trung tháo gỡ từng điểm nghẽn để sớm bổ sung nguồn vật liệu cho các công trình trọng điểm. Đây không chỉ là giải pháp bảo đảm tiến độ thi công, hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công, mà còn tạo thêm dư địa cho tăng trưởng từ kích cầu các ngành kinh tế khác, đặc biệt là thị trường tiêu thụ vật liệu xây dựng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế của tỉnh.

Bài và ảnh: Tùng Lâm