Giữ hồn lễ hội truyền thống phường Sầm Sơn

Sầm Sơn không chỉ níu chân du khách bởi bãi cát dài, nước biển trong xanh mà còn bởi những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Ẩn sau nhịp sống du lịch sôi động là những lễ hội dân gian giàu bản sắc, nơi người dân gửi gắm niềm tin, lòng tri ân tiền nhân và khát vọng về một cuộc sống bình yên, no đủ.

Giữ lửa truyền thống qua hoạt động nấu bánh chưng tại lễ hội đền Đề Lĩnh.

Lễ hội Cầu phúc đền Độc Cước được xem như điểm khởi đầu cho chuỗi hoạt động văn hóa - du lịch của Sầm Sơn mỗi năm. Diễn ra trong không khí trang nghiêm tại di tích quốc gia đặc biệt đền Độc Cước, lễ hội không chỉ là dịp tưởng nhớ Đức Thánh Độc Cước - vị thần huyền thoại đã “xẻ đôi thân mình” để bảo vệ bình yên cho dân làng, mà còn là lời cầu nguyện cho một năm mới thuận buồm xuôi gió. Những nghi thức rước kiệu, dâng hương, tế lễ được tổ chức bài bản, trang trọng, thể hiện lòng thành kính của người dân với tiền nhân.

Cùng trong mạch lễ hội mùa xuân, lễ hội Cầu phúc đền thờ đức vua An Dương Vương và công chúa Mỵ Châu là điểm nhấn giàu giá trị lịch sử. Lễ hội được tổ chức nhằm tưởng nhớ công lao dựng nước của tiền nhân, đồng thời nhắc nhở thế hệ hôm nay về truyền thống giữ nước. Các nghi lễ rước kiệu, tế lễ diễn ra trang trọng, kết hợp với các hoạt động văn hóa - thể thao dân gian, tạo nên không gian vừa linh thiêng vừa gần gũi.

Hay như lễ hội truyền thống đền Đề Lĩnh cũng là một điểm nhấn văn hóa. Lễ hội nhằm tưởng nhớ Tướng công Đề Lĩnh - Lê Công Quang Lộc - vị võ tướng thời Lê có công khai phá, lập làng và bảo vệ vùng cửa biển. Lễ hội diễn ra trang trọng với nghi thức rước Thành hoàng làng, dâng hương, tế lễ, thể hiện lòng tri ân sâu sắc của người dân đối với tiền nhân. Bên cạnh phần lễ là các hoạt động như giã bánh giầy, trưng bày mâm lễ truyền thống, giao lưu văn nghệ dân gian...

Từ mùa xuân, dòng chảy lễ hội tiếp tục nối dài sang đầu hè, thời điểm Sầm Sơn bước vào mùa du lịch sôi động. Khi nhịp sống ven biển trở nên rộn ràng hơn, các lễ hội cũng mang sắc thái tươi vui, gắn với đời sống lao động và khát vọng vươn khơi. Tiêu biểu là lễ hội Bánh chưng - Bánh giầy, được tổ chức mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc. Xuất phát từ truyền thuyết Lang Liêu, lễ hội không chỉ là nghi thức dâng lễ vật mà còn thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”. Những đoàn rước kiệu, phần thi làm bánh giầy giữa các tổ dân phố đã tái hiện sinh động đời sống lao động, tinh thần đoàn kết và sự khéo léo của người dân Sầm Sơn. Điểm đặc biệt của lễ hội là sự tham gia đông đảo của các tầng lớp Nhân dân. Mỗi chiếc bánh không chỉ là sản phẩm ẩm thực mà còn chứa đựng niềm tin, ước vọng về một năm mùa màng bội thu, biển lặng sóng êm. Cùng thời điểm, lễ hội Cầu ngư - Bơi trải tại Lạch Hới lại mang đậm hơi thở của biển. Đây là ngày hội lớn của ngư dân, thể hiện niềm tin vào thần sông, thần biển và khát vọng vươn khơi bám biển. Các nghi thức tế lễ trang nghiêm kết hợp với phần hội sôi động như thi bơi trải, đan lưới đã tạo nên không khí hào hứng, phản ánh rõ nét đời sống lao động của cư dân vùng biển.

Bên cạnh những lễ hội tiêu biểu, phường Sầm Sơn còn sở hữu hơn 20 lễ hội truyền thống được tổ chức thường niên. Trong đó có thể kể đến như hội Cầu phúc nghè Đài Trúc, lễ hội Cỗ oản chùa Khải Minh, lễ hội văn hóa làng Triều Dương... Mỗi lễ hội mang một sắc thái riêng, nhưng đều chung mục đích cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

Sự đa dạng ấy đã tạo nên “bức tranh lễ hội” phong phú cho Sầm Sơn, góp phần làm giàu sản phẩm du lịch văn hóa. Tuy nhiên, trong bối cảnh đô thị hóa và phát triển du lịch mạnh mẽ, việc bảo tồn các giá trị truyền thống cũng đặt ra không ít thách thức. Theo thống kê, mỗi năm các lễ hội tại phường thu hút hàng nghìn lượt du khách tham gia. Để đảm bảo tổ chức hiệu quả, phường đã xây dựng kế hoạch cụ thể, chú trọng công tác quản lý, đảm bảo an ninh trật tự và loại bỏ các yếu tố mê tín dị đoan. Đồng thời, việc xã hội hóa lễ hội được đẩy mạnh, huy động nguồn lực từ Nhân dân, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng trong gìn giữ di sản.

Trong bước chuyển mình của một đô thị biển năng động, những lễ hội truyền thống ở phường Sầm Sơn vẫn âm thầm giữ vai trò như “sợi dây” kết nối quá khứ với hiện tại. Không chỉ là nơi gửi gắm niềm tin tâm linh, các lễ hội còn là không gian để cộng đồng gắn kết, để du khách hiểu hơn về một vùng đất giàu truyền thống. Giữ gìn lễ hội cũng chính là giữ gìn giá trị văn hóa, để du lịch Sầm Sơn ngày càng trở nên hấp dẫn.

Bài và ảnh: Trần Hằng