Đức ủng hộ ICC, bất chấp trước sức ép từ Mỹ

Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul vừa có chuyến thăm tới Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) tại La Haye (Hà Lan), trong động thái thể hiện sự ủng hộ của Berlin đối với cơ quan tư pháp quốc tế đang chịu sức ép ngày càng lớn từ chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Phát biểu ngày 28/9 trước chuyến thăm ICC, Ngoại trưởng Wadephul nói: “Chính phủ Đức hoàn toàn ủng hộ Tòa án”, đồng thời cho biết Berlin đang tìm cách “bảo đảm Tòa án có thể tiếp tục hoạt động”. Tòa án hiện có 125 quốc gia thành viên. Ngoại trưởng Wadephul khẳng định Đức ủng hộ ICC trên cơ sở nguyên tắc và trách nhiệm lịch sử. Ông nhấn mạnh: “Ủng hộ ICC không chỉ là vấn đề chính sách đối ngoại, mà còn là một phần trách nhiệm lịch sử của chúng tôi”.

Trước đó, chính quyền Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với 13 nhân viên của ICC, trong đó có các công tố viên và 9 thẩm phán. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cũng phát động điều ông gọi là “chiến dịch toàn diện nhằm tháo dỡ mối đe dọa do Tòa án Hình sự Quốc tế gây ra”. Các biện pháp trừng phạt của Mỹ có thể khiến ICC mất quyền tiếp cận các dịch vụ tài chính và công nghệ thông tin, thậm chí gặp khó khăn trong việc trả lương cho nhân viên người Mỹ.

Hà Lan, quốc gia đặt trụ sở ICC, đang chuẩn bị các phương án hỗ trợ Tòa án duy trì hoạt động trong trường hợp Mỹ mở rộng các biện pháp trừng phạt. Những phương án này bao gồm bảo đảm trả lương cho nhân viên, bảo vệ nhân chứng và duy trì cơ sở giam giữ.

Một trong những phương án đang được xem xét là sử dụng “quy chế ngăn chặn” của Liên minh châu Âu (EU). Cơ chế này có thể ngăn các doanh nghiệp châu Âu tuân thủ những biện pháp trừng phạt của Mỹ, qua đó giúp bảo vệ nhân viên ICC tại châu Âu.

Tuy nhiên, việc áp dụng quy chế này đối với chính ICC vẫn chưa rõ ràng, bởi Tòa án là một tổ chức quốc tế chứ không phải cơ quan của EU. Công dân EU có quyền tiếp cận tài khoản ngân hàng cơ bản, nhưng điều này không bao gồm thẻ tín dụng hoặc các dịch vụ thanh toán của Mỹ.

Ngoại trưởng Hà Lan Tom Berendsen gọi việc kích hoạt quy chế ngăn chặn là “lựa chọn hạt nhân” trong trường hợp Mỹ áp đặt thêm trừng phạt. Ông cho biết Hà Lan đang trao đổi với Ủy ban châu Âu để bảo đảm cơ chế này có thể được kích hoạt nhanh chóng nếu cần. Ông nói thêm Hà Lan đồng thời đang đối thoại với Washington nhằm ngăn chặn nguy cơ xuất hiện thêm các biện pháp trừng phạt.

Mỹ, cùng với Nga, Trung Quốc, Ấn Độ và Israel, là những nước chưa gia nhập ICC. Washington nhiều lần bày tỏ lo ngại công dân Mỹ, đặc biệt là quân nhân, có thể trở thành đối tượng của các vụ truy tố mà Mỹ cho là mang động cơ chính trị.

Thúy Hà