Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng

Thanh niên không chỉ là lực lượng đông đảo nhất trong thời kỳ cơ cấu dân số vàng mà còn là nhân tố quyết định chất lượng nguồn nhân lực trong tương lai. Vì vậy, đầu tư cho thế hệ trẻ không chỉ dừng ở giáo dục, việc làm mà còn phải tạo điều kiện để thanh niên được chăm sóc sức khỏe, trang bị kỹ năng và phát huy năng lực. Đây cũng là thông điệp của Ngày Dân số Thế giới (11/7) năm 2026 với chủ đề “Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng”, nhằm khẳng định đầu tư cho thanh niên chính là đầu tư cho chất lượng dân số và sự phát triển bền vững của đất nước.

Chăm lo, đầu tư và tạo điều kiện để thanh niên phát triển toàn diện chính là giải pháp căn cơ nhằm tận dụng hiệu quả lợi thế dân số.

Trao cơ hội để thanh niên làm chủ tương lai

Thanh niên ngày nay đang trưởng thành trong thời đại số với nhiều điều kiện thuận lợi chưa từng có. Chỉ bằng một thiết bị kết nối internet, các bạn trẻ có thể tiếp cận kho tri thức toàn cầu, học tập trực tuyến, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, tìm kiếm việc làm, khởi nghiệp và kết nối với những cơ hội phát triển trong nước cũng như quốc tế. Tuy nhiên, cùng với những cơ hội rộng mở là không ít thách thức. Áp lực học tập, việc làm, sự cạnh tranh ngày càng gay gắt của thị trường lao động, tác động từ mạng xã hội, biến đổi khí hậu cùng các vấn đề về sức khỏe tâm thần đang ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình trưởng thành của thanh niên.

Đặc biệt, kiến thức về sức khỏe sinh sản và sức khỏe tình dục của vị thành niên, thanh niên tại nhiều địa phương vẫn còn hạn chế. Tình trạng mang thai ngoài ý muốn, tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống hay mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn diễn ra ở một số khu vực, nhất là vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thực tế đó cho thấy, đầu tư cho thanh niên không chỉ dừng ở việc tạo thêm cơ hội học tập hay việc làm mà còn cần trang bị cho họ kiến thức, kỹ năng và điều kiện để đưa ra những quyết định đúng đắn cho tương lai. Một người trẻ được chăm sóc sức khỏe đầy đủ, được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, được giáo dục về bình đẳng giới, kỹ năng sống và kỹ năng số sẽ có nhiều cơ hội phát triển bản thân, xây dựng gia đình hạnh phúc và đóng góp tích cực cho xã hội.

Việt Nam đang ở thời kỳ cơ cấu dân số vàng - giai đoạn được xem là “cơ hội vàng” để bứt phá phát triển nhờ lực lượng lao động dồi dào. Tuy nhiên, cơ hội này sẽ không kéo dài khi tốc độ già hóa dân số ngày càng gia tăng. Vì vậy, chăm lo, đầu tư và tạo điều kiện để thanh niên phát triển toàn diện chính là giải pháp căn cơ nhằm tận dụng hiệu quả lợi thế dân số, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Thanh niên ngày nay đang có nhiều điều kiện thuận lợi học tập, nâng cao kỹ năng nghề nghiệp.

Thanh Hóa nâng cao chất lượng dân số vì sự phát triển bền vững

Theo báo cáo của Chi cục Dân số, Thanh Hóa hiện có hơn 3,93 triệu người, với trên 1,06 triệu hộ dân. Quy mô dân số lớn vừa là lợi thế về nguồn lao động, vừa đặt ra yêu cầu phải nâng cao chất lượng dân số để đáp ứng mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh. Ngay từ đầu năm, Chi cục Dân số Thanh Hóa đã tham mưu triển khai đồng bộ nhiều chương trình trọng tâm, nhằm nâng cao chất lượng dân số cũng như chủ động thích ứng với xu hướng già hóa dân số trong tương lai.

Đối với thanh thiếu niên, các hoạt động truyền thông được Chi cục Dân số đổi mới theo hướng gần gũi, thiết thực và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nội dung tập trung vào chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, tư vấn khám sức khỏe trước khi kết hôn, phòng chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, xóa bỏ định kiến giới và xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc.

Hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới năm 2026, Sở Y tế Thanh Hóa chỉ đạo các địa phương triển khai đồng bộ nhiều hoạt động truyền thông với chủ đề “Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng”. Các thông điệp trọng tâm tập trung vào không tảo hôn; không lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; khám sức khỏe trước khi kết hôn; tăng cường giáo dục dân số và sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh việc tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, ngành y tế còn đẩy mạnh truyền thông trên nền tảng số và mạng xã hội; đồng thời phối hợp với các địa phương tổ chức nhiều hoạt động truyền thông trực tiếp tại cộng đồng nhằm đưa kiến thức dân số đến gần hơn với người dân, đặc biệt là thanh niên.

Cán bộ Trung tâm Y tế Mường Lát truyền thông chính sách dân số tại xã Tam Chung.

Chính sách mới tạo nền tảng cho phát triển dân số bền vững

Một dấu mốc quan trọng của công tác dân số năm nay là từ ngày 1/7/2026, Luật Dân số số 113/2025/QH15 chính thức có hiệu lực. Luật thể hiện bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý dân số khi lấy con người làm trung tâm, giải quyết đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số. Đáng chú ý, Luật quy định công tác truyền thông, giáo dục về dân số phải được thực hiện thường xuyên, khoa học, chính xác và phù hợp với từng nhóm đối tượng; ưu tiên thanh thiếu niên, người trong độ tuổi sinh sản, đồng bào dân tộc thiểu số và các nhóm dễ bị tổn thương. Quy định này không chỉ tạo hành lang pháp lý quan trọng để nâng cao nhận thức cộng đồng; mà còn khẳng định quyền của mỗi người dân được tiếp cận thông tin, dịch vụ dân số và chăm sóc sức khỏe sinh sản có chất lượng.

Để các quy định của Luật nhanh chóng đi vào cuộc sống, cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Bên cạnh đó, mỗi thanh niên cũng cần chủ động trang bị kiến thức, rèn luyện kỹ năng sống, xây dựng lối sống lành mạnh, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng.

Theo DSCKII Bùi Hồng Thủy, Chi cục trưởng Chi cục Dân số Thanh Hóa, trong bối cảnh công tác dân số chuyển từ mục tiêu giảm sinh sang nâng cao chất lượng dân số, thanh niên cần được đặt ở vị trí trung tâm của các chính sách dân số và phát triển.

Ông nhấn mạnh: Muốn nâng cao chất lượng dân số, trước hết phải đầu tư cho thế hệ trẻ. Đó là đầu tư vào giáo dục, chăm sóc sức khỏe sinh sản, sức khỏe tình dục, trang bị kỹ năng sống, kỹ năng nghề nghiệp và tạo môi trường để thanh niên phát huy năng lực, cống hiến cho xã hội. Khi thanh niên khỏe mạnh, có tri thức và có cơ hội phát triển, chúng ta mới xây dựng được nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Thông điệp của Ngày Dân số Thế giới năm 2026 vì thế không chỉ dừng ở một chiến dịch truyền thông, mà là lời nhắc về trách nhiệm của các cấp, các ngành, gia đình và toàn xã hội trong việc đồng hành cùng thế hệ trẻ. Đối với Thanh Hóa, đầu tư cho thanh niên hôm nay không chỉ góp phần nâng cao chất lượng dân số mà còn tạo nền tảng xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững và hiện thực hóa mục tiêu đưa tỉnh trở thành cực tăng trưởng mới ở khu vực Bắc Trung bộ.

Hà Phương