Chủ động bảo đảm an toàn khai thác khoáng sản mùa mưa bão

Bước vào mùa mưa bão, các mỏ khai thác khoáng sản đứng trước nhiều nguy cơ mất an toàn do sạt lở đất đá, ngập lụt. Chủ động rà soát khu vực xung yếu, tạm dừng khai thác khi thời tiết bất lợi và kiểm tra kỹ hiện trạng khai trường trước khi hoạt động trở lại đang được chủ mỏ phối hợp cùng chính quyền các địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa triển khai, nhằm hạn chế thiệt hại, bảo đảm an toàn về người và tài sản.

Bảo đảm an toàn cho người lao động và thiết bị là yêu cầu quan trọng trong hoạt động khai thác khoáng sản.

Những ngày giữa tháng 9 vừa qua, ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới gây mưa lớn trên địa bàn tỉnh. Tại mỏ khai thác đá làm vật liệu xây dựng của Công ty TNHH Xăng dầu Thanh Túy, xã Quý Lộc, nước dâng nhanh khiến khu vực sản xuất, máy móc bị ngập. Một số thiết bị của doanh nghiệp bị hư hỏng, phải sửa chữa, khắc phục.

Ông Nguyễn Trung Phương, quản lý mỏ Công ty TNHH Xăng dầu Thanh Túy, cho biết: “Sau khi chính quyền xã Quý Lộc thông báo về tình hình mưa lũ, đơn vị đã chủ động di chuyển thiết bị, cắt điện và dừng khai thác. Khi nước rút, chúng tôi kiểm tra lại toàn bộ hệ thống điện, máy móc, phương tiện, thiết bị chuyên dùng. Hiện tại, một số thiết bị điện bị hỏng mô tơ, riêng trạm cân bị ngập nước, cần thời gian sửa chữa mới có thể hoạt động bình thường”.

Thực tế tại doanh nghiệp cho thấy, ngoài nguy cơ sạt lở đất đá tại khu vực khai trường, mưa lớn còn có thể gây ngập các khu vực thấp, ảnh hưởng đến hệ thống điện, máy móc và công trình phục vụ sản xuất. Với những mỏ có địa hình đồi núi, nguy cơ trượt taluy, đá rơi, sụt lún đường vận chuyển càng đáng lưu ý khi mưa lớn kéo dài.

Xã Quý Lộc hiện có 53 đơn vị được cấp phép khai thác khoáng sản, trong đó 41 đơn vị đang hoạt động, với trữ lượng gần 84 triệu m3 đá, công suất khai thác đạt trên 2 triệu m3/năm. Quy mô khai thác lớn đặt ra yêu cầu cao đối với công tác phòng ngừa, bảo đảm an toàn trong mùa mưa bão. Ông Nguyễn Văn Tường, Trưởng Phòng Kinh tế UBND xã Quý Lộc, cho biết: “Trước mùa mưa bão, địa phương đã xây dựng phương án, quán triệt các doanh nghiệp khai thác khoáng sản chủ động kiểm tra, rà soát toàn bộ khu vực mỏ, nhất là những vị trí có nguy cơ sạt lở đất đá để kịp thời phát hiện, xử lý, bảo đảm an toàn trong quá trình khai thác”.

Cùng với đó, các doanh nghiệp phải chấp hành nghiêm việc tạm dừng hoạt động khai thác khi thời tiết có mưa bão. Khi thời tiết thuận lợi, trước khi đưa người và phương tiện trở lại khai trường, doanh nghiệp phải kiểm tra, rà soát các vị trí có nguy cơ sạt lở để xử lý. Hoạt động khai thác phải thực hiện đúng thiết kế đã được phê duyệt, tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn, yêu cầu kỹ thuật về an toàn trong khai thác mỏ lộ thiên.

Từ thực tế tại các khu vực khai thác khoáng sản trên địa bàn xã Quý Lộc, hệ thống thoát nước phải được kiểm tra, khơi thông; các vị trí xung yếu được rà soát, đánh giá mức độ ổn định. Máy móc, thiết bị và phương tiện có thể được di chuyển đến vị trí an toàn khi có cảnh báo mưa lớn; người lao động được bố trí rời khỏi những khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập lụt.

Sau mỗi đợt mưa lớn, việc kiểm tra hiện trạng khai trường càng có ý nghĩa quan trọng. Những thay đổi về địa hình, vết nứt trên bờ tầng, taluy, đất đá bị xói trôi hoặc sạt xuống đường vận chuyển nếu không được phát hiện, xử lý kịp thời có thể trở thành nguy cơ đối với người và phương tiện khi hoạt động trở lại.

Không chỉ ở Quý Lộc, yêu cầu bảo đảm an toàn trong khai thác khoáng sản đang đặt ra đối với nhiều địa phương trong tỉnh. Hiện toàn tỉnh có 339 mỏ khai thác khoáng sản còn hiệu lực, với trữ lượng khoảng 43,6 triệu m3 đất san lấp, 3,6 triệu m3 cát và 163,6 triệu m3 đá. Đây là nguồn nguyên liệu phục vụ xây dựng kết cấu hạ tầng, giao thông, đô thị và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, quy mô khai thác càng lớn thì yêu cầu phòng ngừa rủi ro càng cao. Bên cạnh nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động và thiết bị, sạt lở, đất đá trôi hoặc ngập úng tại các mỏ còn có thể tác động đến đường giao thông, khu dân cư và các công trình lân cận.

Do đó, cùng với trách nhiệm của doanh nghiệp, chính quyền địa phương cần tăng cường kiểm tra, nhất là tại những khu vực có quy mô khai thác lớn, địa hình phức tạp hoặc đã xuất hiện dấu hiệu mất ổn định. Những tồn tại được phát hiện phải được yêu cầu khắc phục kịp thời; trường hợp không bảo đảm điều kiện an toàn cần tạm dừng hoạt động để xử lý.

Bài và ảnh: Xuân Thu