Biến mặt nước lòng hồ thành vùng sản xuất thủy sản

Giữa lòng hồ thủy điện Trung Sơn mênh mông sóng nước nơi miền Tây Thanh Hóa, hàng chục hộ dân đang từng ngày vượt khó, làm giàu từ những khu lồng bè nuôi cá.

Video: Biến mặt nước lòng hồ thành vùng sản xuất thủy sản.

Đến Trung Sơn, từ cầu Ta Bán nhìn xuống, những ngôi nhà gỗ trên lồng bè in bóng xuống lòng hồ thủy điện xanh ngắt, trù phú.

Chủ nhân của những khu lồng cá ấy từng là những gia đình khó khăn đã đẩy đưa họ xuống sinh sống nơi mặt hồ thủy điện Trung Sơn. Từng cụm lồng cá nổi lên như những “ô ruộng” giữa lòng hồ thủy điện giờ đây trở thành sinh kế của hàng chục hộ dân.

Theo báo cáo của UBND xã Trung Sơn, đến năm 2025 toàn xã có 173 ô lồng nuôi, với 57 hộ dân tham gia. Phần lớn lồng cá được đặt trên lòng hồ thủy điện Trung Sơn, số còn lại nằm ở những đoạn sông, suối có điều kiện thuận lợi.

Không còn bó hẹp ở những loại cá truyền thống, nhiều hộ đã đa dạng hóa đối tượng nuôi. Bên cạnh cá rô phi, cá trắm cỏ, cá chép hay cá lăng đen, một số hộ mạnh dạn đưa cá dầm xanh, cá nheo Mỹ và các loài cá đặc sản vào nuôi thử nghiệm để nâng cao giá trị kinh tế.

Mỗi năm, những lồng cá này cung cấp khoảng 35 - 40 tấn thủy sản ra thị trường, sau khi trừ chi phí, mang lại thu nhập khoảng 14 - 16 triệu đồng/lồng, góp phần giúp nhiều gia đình ven hồ ổn định cuộc sống.

Từ những chiếc lồng tre luồng đơn sơ trước đây, người dân đã từng bước chuyển sang lồng khung sắt kiên cố. Một số hộ tiếp cận công nghệ lồng nhựa HDPE hiện đại, dù số lượng còn rất hạn chế bởi chi phí đầu tư lớn.

Anh Ngô Văn Chiến (37 tuổi), chủ nhân của 12 lồng cá ở bản Ta Bán, xã Trung Sơn cho biết, năm 2021 khi đi đánh cá dọc sông Mã, nhìn thấy lợi thế nuôi cá trong lòng hồ Thủy điện Trung Sơn nên anh quyết định vay vốn đầu tư nuôi cá. Hàng năm trừ chi phí gia đình thu nhập khoảng từ 120 đến 130 triệu đồng, cuộc sống khấm khá hơn trước, con cái có điều kiện ăn học tốt hơn.

Thay vì phát triển ồ ạt, địa phương hướng tới nâng cao chất lượng lồng nuôi, đa dạng hóa các loài cá có giá trị kinh tế cao, đồng thời củng cố hoạt động của hợp tác xã, tăng cường liên kết với doanh nghiệp để ổn định đầu ra cho các hộ nuôi cá lồng, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Trung Sơn Ngô Sĩ Tâm cho biết, sau nhiều năm triển khai Đề án phát triển nuôi cá lồng của tỉnh Thanh Hóa, nghề nuôi cá trên lòng hồ ở xã Trung Sơn đang từng bước khẳng định hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương. Trung Sơn đặt mục tiêu đến năm 2030 duy trì khoảng 190 - 200 ô lồng, nâng số hộ nuôi lên 65 - 70 hộ, sản lượng đạt 45 - 47 tấn mỗi năm.

Xã Trung Sơn đã kiến nghị tỉnh tiếp tục hỗ trợ vốn, con giống, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, xây dựng thương hiệu cá lồng và thu hút doanh nghiệp tham gia chuỗi sản xuất - tiêu thụ. Đây được xem là những giải pháp quan trọng để nghề nuôi cá lồng không chỉ dừng ở việc tạo sinh kế mà còn trở thành hướng phát triển kinh tế bền vững cho vùng lòng hồ Trung Sơn trong những năm tới.

Những lồng cá mang theo kỳ vọng về một cuộc sống khấm khá hơn của người dân vùng cao giữa lòng hồ thủy điện. Không chỉ là nơi tích nước phát điện, đây còn trở thành vùng sản xuất thủy sản giá trị, tạo sinh kế bền vững cho người dân miền núi, ông Tâm nhấn mạnh.

Hoàng Đông - Đặng Trung