An toàn thực phẩm tại bếp ăn bán trú: Khi “chốt chặn” bị bỏ ngỏ

Nhiều bếp ăn bán trú tại Thanh Hóa vẫn tồn tại lỗ hổng trong kiểm soát nguyên liệu đầu vào – khâu được xem là “tuyến phòng vệ” quan trọng nhất. Khi quy trình chỉ dừng ở hình thức, nguy cơ mất an toàn thực phẩm không còn là cảnh báo xa vời.

Khâu tiếp nhận thực phẩm tại một số trường học vẫn thiếu chặt chẽ.

Khâu tiếp nhận thực phẩm tại một số trường học hiện vẫn diễn ra theo cách nhanh gọn, nhưng thiếu chặt chẽ. Tại Trường Mầm non Nga Vịnh (xã Ba Đình), thực phẩm được giao trong khung giờ sáng sớm, song chủ yếu chỉ dừng lại ở việc cân, đếm số lượng. Điều đáng nói là quy trình giao nhận không được thực hiện đồng bộ. Thực phẩm được giao thành nhiều đợt, bởi nhiều người khác nhau, trong khi việc ký nhận lại diễn ra sau cùng, khiến quá trình kiểm soát bị “cắt khúc”, thiếu tính đối chiếu.

Tại Trường Mầm non Nga Vịnh, khi hoàn tất quá trình giao nhận, nhưng chỗ thực phẩm này vẫn chưa hề được mở ra kiểm tra bên trong.

Bà Hoàng Thị Huệ, Hiệu trưởng Trường Mầm non Nga Vịnh, xã Ba Đình, cho biết: “Hôm nay quy trình giao nhận chưa được chính xác theo quy định. Trong quá trình giao nhận thực phẩm cũng có sự chủ quan của nhà trường. Công ty có nhiều người giao nhận và giao nhận vào nhiều thời điểm khác nhau. Người giao gà đến trước để nhà trường nhận và chế biến, sau đó người giao rau củ đến sau. Nhân viên nhà bếp chỉ nhận hàng, người cuối cùng mới mang hóa đơn đến ký. Quy trình này chưa đúng, nhà trường sẽ rút kinh nghiệm".

Nguồn cung thực phẩm của nhà trường đến từ Công ty TNHH Nông trang xanh Tâm Thạnh – đơn vị đang cung ứng cho khoảng 23 bếp ăn bán trú, phần lớn là các trường mầm non. Với quy mô cung cấp rộng, chỉ một mắt xích lỏng lẻo cũng có thể kéo theo rủi ro trên diện rộng.

Ông Phạm Duy Thạnh, Giám đốc Công ty TNHH Nông trang xanh Tâm Thạnh, xã Hồ Vương, tỉnh Thanh Hóa, khẳng định: “Thực phẩm cung cấp cho các trường khoảng 90% là sản phẩm tươi sống, chỉ sơ chế rồi chuyển đi. Khoảng 10% còn lại là giò chả do công ty tự sản xuất. Nguồn chủ lực là thịt lợn, công ty tự nuôi và tự giết mổ".

Tuy nhiên, “tươi sống” không đồng nghĩa với “an toàn”. Nếu không được kiểm soát nghiêm ngặt về nhiệt độ, điều kiện vận chuyển, vệ sinh dụng cụ... thực phẩm vẫn có thể bị nhiễm khuẩn, biến chất trước khi đến bếp ăn. Đây chính là khoảng trống mà nhiều cơ sở đang bỏ ngỏ.

Ở một số đơn vị khác, quy trình được xây dựng đầy đủ nhưng việc thực hiện chưa nhất quán. Bà Cầm Thị Hoàn, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Thường Xuân, xã Thường Xuân, khẳng định: “Nhà trường thực hiện quy trình có người giao, người nhận và người kiểm soát. Thực phẩm được kiểm tra từng bước. Nếu không đảm bảo, nhà trường sẽ trả lại và thay thế bằng thực phẩm khác để đảm bảo an toàn".

Cho đến khi hoàn tất ký giao nhận, bộ phận tiếp nhận thực phẩm của Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú THCS Thường Xuân vẫn chưa hề chạm tay vào thực phẩm, nên không phát hiện ra gà có con lạnh, con không.

Tuy nhiên, tại thời điểm phóng viên ghi nhận cho thấy, việc kiểm tra thực phẩm đầu vào chưa được thực hiện đầy đủ. Một số thực phẩm có dấu hiệu chưa đồng đều về nhiệt độ bảo quản khi được tiếp nhận.

Không chỉ dừng ở khâu đầu vào, nhiều tồn tại khác cũng được ghi nhận tại các bếp ăn bán trú: lưu mẫu thực phẩm chưa đúng quy định, mẫu không được che đậy, thực đơn chưa công khai hoặc không sát thực tế, dụng cụ bảo quản chưa đảm bảo vệ sinh, hồ sơ kiểm thực 3 bước còn thiếu... Những lỗi này tưởng nhỏ, nhưng lại phản ánh rõ sự buông lỏng trong quản lý – khi quy trình có nhưng không được tuân thủ đến nơi đến chốn.

Tại khu B,Trường Mầm non Hà Trung, mẫu lưu không được che đậy, không trùng khớp với thực đơn; có lưu mẫu không được niêm phong và ghi ngày tháng theo quy định.

Bà Nguyễn Thị Hoa, Phó hiệu trưởng Trường Mầm non Hà Trung, xã Hà Trung, cho biết: “Một số nội dung phóng viên phản ánh là đúng thực tế. Bên cạnh yếu tố khách quan, nhà trường cũng nhìn nhận còn những hạn chế chủ quan. Những nội dung chưa đảm bảo như lưu mẫu, chúng tôi sẽ khắc phục ngay".

Từ thực tế trên cho thấy, công tác đảm bảo an toàn thực phẩm tại một số bếp ăn bán trú vẫn còn những điểm cần chấn chỉnh, nhất là ở khâu tiếp nhận và kiểm tra nguyên liệu đầu vào. Quy định về đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm đã có. Quy trình cũng đã rõ, nhưng nếu việc thực hiện chỉ dừng ở hình thức... thì “chốt chặn” quan trọng nhất vẫn bị bỏ ngỏ.

Mỗi suất ăn bán trú... là niềm tin mà phụ huynh gửi gắm. Để niềm tin ấy không bị đánh đổi, các nhà trường cần siết chặt trách nhiệm từ khâu đầu vào - một bước tưởng chừng đơn giản nhưng lại là “tuyến phòng vệ” quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe cho học sinh.

Nhóm phóng viên Thời sự