An cư cho người dân bản Muỗng

Giữa cái nắng cuối tháng 6, trên khu tái định cư bản Muỗng, xã Trung Hạ, tiếng búa, tiếng cưa, tiếng máy trộn bê tông vang lên không ngớt. Trên nền đất mới san gạt, ngôi nhà của gia đình chị Vi Thị Tuệ đang dần thành hình. Mái nhà đã lợp xong, những người thợ đang hoàn thiện các hạng mục cuối cùng. Đứng trước ngôi nhà mới, chị Tuệ không giấu được niềm vui. Sau gần hai năm sống trong căn lán tạm chật hẹp, gia đình chị sắp có một nơi ở ổn định, an toàn hơn. Đối với người dân bản Muỗng, những ngôi nhà đang mọc lên hôm nay không đơn thuần là nơi che mưa, che nắng. Đó còn là điểm tựa để họ khép lại quãng thời gian dài sống trong thấp thỏm, lo âu sau khi phải rời bỏ nơi ở cũ vì nguy cơ sạt lở đất.

Một góc khu tái định cư bản Muỗng, xã Trung Hạ.

Bản Muỗng trước đây thuộc xã Trung Xuân, nay là xã Trung Hạ. Sau những trận mưa lớn do ảnh hưởng của bão số 3 và số 4 năm 2024, khu vực đồi trong bản xuất hiện các vết nứt lớn, có nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất. Để bảo đảm an toàn cho người dân, tháng 10/2024, UBND tỉnh Thanh Hóa đã công bố tình huống khẩn cấp về sụt lún đất, nứt khu dân cư bản Muỗng. Hàng chục hộ dân phải di dời khỏi nơi ở cũ. Những căn lán tạm được dựng lên ven đường trở thành nơi sinh hoạt bất đắc dĩ của các gia đình trong suốt gần 2 năm qua.

Bế đứa cháu ngoại trên tay, chị Vi Thị Tuệ nhớ lại những ngày đầu di dời. Khi gia đình chuyển xuống lán tạm, đứa cháu mới hơn một tháng tuổi. Giờ đây cháu đã biết đi, biết nói, nhưng cả gia đình 9 nhân khẩu vẫn phải sống trong điều kiện sinh hoạt thiếu thốn. Mùa hè nóng bức, mùa mưa lại nơm nớp lo nước tràn vào lán. Có những đợt mưa lớn, cả gia đình phải đưa nhau lên ở nhờ nhà người thân trên vùng cao hơn để tránh ngập. Dù vất vả, chị và nhiều hộ dân khác vẫn kiên trì chờ đợi ngày được chuyển đến nơi ở mới.

Niềm mong mỏi ấy đang dần trở thành hiện thực khi Dự án sắp xếp ổn định dân cư cho các hộ dân bản Muỗng được triển khai trên diện tích gần 3ha với tổng mức đầu tư hơn 27,4 tỷ đồng. Tháng 8/2025, khu tái định cư bản Muỗng được khởi công xây dựng, đến tháng 2/2026, các lô đất đã được bàn giao để người dân bắt đầu dựng nhà cửa. Xác định đây là công trình có ý nghĩa rất lớn trong đảm bảo an sinh, nên ngay khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, xã Trung Hạ đã khẩn trương đẩy nhanh tiến độ xây dựng.

Trên khu đất mới, những tuyến đường nội bộ đã được hình thành. Hệ thống điện, nước sinh hoạt được hoàn thiện. Xen giữa tiếng máy móc thi công là hình ảnh người dân tự tay xây dựng ngôi nhà của mình. Theo chính sách hỗ trợ tái định cư của nhà nước, các hộ làm nhà xây được hỗ trợ 105 triệu đồng, các hộ làm nhà sàn được hỗ trợ 80 triệu đồng. Đây là sự hỗ trợ vật chất rất quan trọng để các hộ gia đình có thêm điều kiện dựng lại nơi ở mới. Điều khiến người dân cảm nhận rõ nhất không chỉ là sự quan tâm của Nhà nước mà còn là tinh thần sẻ chia của cộng đồng trong quá trình xây dựng nơi ở mới.

Tại bản Muỗng, nhiều hộ gia đình thuộc diện neo đơn hoặc thiếu nhân lực lao động. Đối với họ, việc dựng một ngôi nhà mới là thử thách không nhỏ. Như trường hợp bà Hà Thị Lan, một hộ nghèo sống đơn thân. Nếu chỉ dựa vào bản thân, việc xây dựng nhà ở gần như là điều không thể thực hiện. Nhưng những ngày qua, cán bộ xã, các tổ chức đoàn thể cùng bà con trong bản đã thay nhau hỗ trợ bà vận chuyển vật liệu, lấy cát, xây bể nước, làm nhà vệ sinh và nhiều công việc khác. Những ngày công lao động từ các đoàn thể và người dân trong bản đã trở thành nguồn động viên quý giá. “Một mình tôi thì không làm nổi căn nhà này”, bà Lan nói khi nhìn ngôi nhà đang dần hoàn thiện.

Hành trình xây dựng nơi ở mới không phải không có khó khăn. Giá vật liệu xây dựng tăng cao khiến chi phí phát sinh đáng kể so với dự tính ban đầu. Nguồn cát xây dựng khan hiếm, việc vận chuyển vật liệu ở khu vực miền núi cũng gặp nhiều trở ngại. Nhiều gia đình phải tự chở từng bao cát, từng chuyến vật liệu bằng xe máy. Nhưng những khó khăn đó không làm giảm quyết tâm của người dân. Ai cũng mong muốn hoàn thiện nhà ở sớm nhất để kết thúc quãng thời gian dài sống trong cảnh tạm bợ. Đối với người dân bản Muỗng, giá trị lớn nhất của khu tái định cư không chỉ nằm ở những ngôi nhà mới mà còn ở sự an toàn. Sau những tháng ngày sống trong nỗi lo sạt lở, giờ đây họ có thể yên tâm hơn trước những diễn biến bất thường của thời tiết.

Chiều muộn trên khu tái định cư, gia đình anh Hà Văn Thực vẫn đang khẩn trương hoàn thiện những phần việc cuối cùng của ngôi nhà sàn mới. Trước sân, những thanh gỗ còn thơm mùi mới được xếp gọn gàng. Bên hiên nhà, ấm chè Tán ma vừa pha còn nghi ngút khói. Ngồi nhìn ngôi nhà đang dần hoàn thiện, anh Thực chia sẻ: “Điều tôi mong nhất là sớm được đưa cả gia đình vào ở ổn định”. Đó cũng là tâm nguyện của tất cả người dân bản Muỗng sau gần 2 năm sống trong những căn lán tạm.

Khi những mái nhà mới lần lượt hoàn thành, một khu dân cư mới đang hiện hữu giữa vùng đất tái định cư. Và cùng với đó là niềm tin của người dân vào một tương lai bình yên hơn - nơi họ không còn phải thức trắng những đêm mưa lớn vì nỗi lo sạt lở đất, nơi những đứa trẻ được lớn lên trong những ngôi nhà vững chãi và nơi hành trình an cư sau thiên tai cuối cùng cũng đã trở thành hiện thực.

Bài và ảnh: Hữu Đại