Y tế cơ sở chủ động đón đầu chính sách khám sàng lọc bằng BHYT

Việc mở rộng quyền lợi khám, chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT), trong đó định hướng tăng cường khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc và quản lý bệnh từ sớm đang mở ra cơ hội lớn để hệ thống y tế cơ sở phát huy vai trò “người gác cổng” chăm sóc sức khỏe Nhân dân. Trước những thay đổi mới của chính sách BHYT, nhiều bệnh viện, trạm y tế trên địa bàn tỉnh đã chủ động nâng cao năng lực chuyên môn, đầu tư trang thiết bị, chuẩn hóa quy trình KCB để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu khám sàng lọc ngay từ tuyến đầu.

Bệnh viện Đa khoa Bá Thước tiếp tục củng cố nhân lực, đầu tư cơ sở vật chất chuẩn bị cho xu hướng mở rộng quyền lợi khám sàng lọc bằng BHYT.

Theo Luật BHYT sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, quyền lợi KCB BHYT của người dân tiếp tục được mở rộng theo hướng tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế ban đầu, thông tuyến và tăng tỷ lệ chi trả tại cơ sở KCB ban đầu. Người dân được hưởng 100% mức hưởng khi KCB tại cấp ban đầu trong toàn quốc; đồng thời nhiều chính sách mới hướng tới khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh tật cũng đang được Bộ Y tế triển khai theo lộ trình. Những chuyển động này đang tạo động lực để hệ thống y tế cơ sở thay đổi mạnh mẽ, từ tư duy điều trị sang chủ động dự phòng, quản lý sức khỏe người dân ngay tại cộng đồng. Tại nhiều địa phương, các trạm y tế đã tăng cường hoạt động khám sàng lọc tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ung thư cổ tử cung, ung thư vú; tư vấn dinh dưỡng, theo dõi sức khỏe người cao tuổi... thông qua các đợt khám lưu động hoặc lồng ghép trong hoạt động KCB BHYT.

Không còn là hình ảnh “trạm y tế chỉ tiêm chủng, cấp thuốc thông thường”, nhiều cơ sở y tế tuyến xã hiện đã được đầu tư máy siêu âm, điện tim, xét nghiệm sinh hóa cơ bản, hồ sơ sức khỏe điện tử và hệ thống kết nối KCB BHYT trực tuyến. Đội ngũ y, bác sĩ cũng thường xuyên được tập huấn về quản lý bệnh không lây nhiễm, tư vấn sức khỏe cộng đồng và phát hiện sớm yếu tố nguy cơ.

Bác sĩ CKI Vũ Xuân Thắng, Trạm trưởng Trạm Y tế Luận Thành cho biết: “Nếu trước đây người dân thường chỉ đến cơ sở y tế khi đã có bệnh thì hiện nay nhận thức đã thay đổi nhiều. Người dân bắt đầu quan tâm hơn đến khám định kỳ, kiểm tra sức khỏe và tầm soát bệnh sớm. Đây là điều kiện thuận lợi để y tế cơ sở phát huy vai trò chăm sóc sức khỏe ban đầu. Chúng tôi cũng đang tăng cường quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử, theo dõi người mắc bệnh mạn tính để tư vấn, điều trị kịp thời ngay tại cơ sở”.

Theo các chuyên gia y tế, khám sàng lọc và phát hiện sớm bệnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi nhiều bệnh lý nguy hiểm như tăng huyết áp, tiểu đường, ung thư, tim mạch... thường diễn biến âm thầm. Khi được phát hiện ở giai đoạn sớm, hiệu quả điều trị cao hơn, chi phí thấp hơn và giảm gánh nặng cho cả người bệnh lẫn quỹ BHYT. Việc tăng cường khám sàng lọc tại tuyến cơ sở cũng góp phần giảm quá tải cho bệnh viện tuyến trên. Người dân được tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại nơi cư trú, tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và được theo dõi sức khỏe thường xuyên, liên tục.

Chị Lương Thị Thúy, xã Trung Hạ, chia sẻ: “Trước đây tôi thường đợi có bệnh mới đi viện. Nay Nhà nước có chủ trương khám sức khỏe định kỳ cho người dân, chúng tôi rất phấn khởi. Khám sớm sẽ giúp phát hiện bệnh từ đầu, điều trị kịp thời, đỡ tốn kém hơn khi bệnh nặng. Đặc biệt người dân ở vùng xa như chúng tôi nếu được khám ngay tại địa phương sẽ thuận tiện hơn rất nhiều”.

Tại Bệnh viện Đa khoa Bá Thước, để chuẩn bị cho xu hướng mở rộng quyền lợi khám sàng lọc bằng BHYT, bệnh viện đang tiếp tục củng cố nhân lực, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý KCB. Trong đó, đơn vị chú trọng đào tạo nhân lực y học gia đình, nâng cao năng lực quản lý bệnh mạn tính, kết nối dữ liệu KCB BHYT và tăng cường phối hợp chuyên môn với tuyến cơ sở.

Bác sĩ CKI Lê Văn Hùng, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Bá Thước cho biết: “Xu hướng chăm sóc sức khỏe hiện nay là phát hiện sớm, quản lý sớm và điều trị liên tục. Vì vậy, bệnh viện đang tập trung nâng cao chất lượng KCB ban đầu, hỗ trợ chuyên môn cho y tế cơ sở, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số để quản lý thông tin sức khỏe người dân hiệu quả hơn. Khi hệ thống y tế cơ sở hoạt động tốt sẽ giúp giảm áp lực cho tuyến trên và nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ BHYT”.

Tiến sĩ Đỗ Thái Hòa, Phó Giám đốc Sở Y tế nhận định, khi chính sách BHYT ngày càng mở rộng, y tế cơ sở sẽ không chỉ là nơi KCB ban đầu mà còn trở thành trung tâm quản lý sức khỏe cộng đồng. Đây là nền tảng quan trọng để hướng tới mục tiêu mọi người dân được chăm sóc sức khỏe liên tục, toàn diện và công bằng. Tuy nhiên, để chính sách khám sàng lọc bằng BHYT phát huy hiệu quả, vẫn cần tiếp tục tháo gỡ nhiều khó khăn như thiếu nhân lực y tế cơ sở, chênh lệch năng lực chuyên môn giữa các vùng miền, danh mục kỹ thuật còn hạn chế và nhận thức của một bộ phận người dân về khám dự phòng chưa cao. “Cùng với hoàn thiện cơ chế chính sách, việc đầu tư đồng bộ cho y tế cơ sở sẽ là yếu tố then chốt để hiện thực hóa mục tiêu “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, giúp người dân được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng ngay từ tuyến đầu”, Tiến sĩ Đỗ Thái Hòa nhấn mạnh.

Bài và ảnh: Tô Hà