Ứng dụng khoa học - kỹ thuật trong trồng cây ăn quả

Với lợi thế về điều kiện tự nhiên đa dạng, diện tích đất nông nghiệp lớn, tỉnh Thanh Hóa đang tập trung phát triển cây ăn quả trở thành sản phẩm có giá trị kinh tế cao. Bên cạnh mở rộng diện tích, người dân chú trọng sản xuất theo hướng tập trung, quy mô lớn, áp dụng khoa học - kỹ thuật, quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, để nâng cao chất lượng sản phẩm.

Người dân xã Xuân Bình áp dụng kỹ thuật bao trái ổi.

Hiện nay, toàn tỉnh có khoảng 25.000ha trồng cây ăn quả, trong đó có khoảng 12.000ha trồng tập trung, với nhiều loại cây chủ lực đã và đang mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân như ổi, cam, bưởi, dứa, chuối... Một số sản phẩm đã xây dựng thương hiệu, được người tiêu dùng ưa chuộng như cam đường canh Như Xuân, bưởi Thọ Xuân, cam Vân Du... Tại các mô hình, nhiều tiến bộ kỹ thuật đã được nghiên cứu, áp dụng thành công như: Bình tuyển các giống cây ăn quả đầu dòng; phương pháp nhân giống có ưu thế bằng chiết sang ghép, trồng xen, trồng mới; kỹ thuật ghép lai tạo, cưa đốn làm trẻ gốc ghép để có năng suất cao; đốn tỉa tạo hình, tạo tán cho cây thoáng; kỹ thuật kích thích ra hoa trái vụ; bọc quả; đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm nước, tưới tự động, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP...

Đối với người trồng cây ăn quả, kỹ thuật bao trái không còn xa lạ, bởi phương pháp này giúp quả không bị côn trùng cắn, chích hoặc bị sém nắng, giảm quả rụng do bị sâu bệnh, hạn chế lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trên cây, ảnh hưởng tới quả...

Ông Trần Xuân Nhạc ở xã Hóa Quỳ là người có nhiều năm kinh nghiệm trồng ổi, cho biết: “Ổi hay bị các loài sâu ăn lá, các loại rệp hại cành, hại chồi non và quả; khi ổi chín thường bị các loại ruồi đục quả gây hại làm rụng hàng loạt. Tuy nhiên, lại không thể sử dụng các loại thuốc trừ sâu có nguồn gốc hóa học, bởi ổi là giống thu quả liên tục nhiều lứa, thời gian cách ly không đảm bảo. Vì vậy, bao trái là phương pháp được đa số người trồng sử dụng”.

Theo ông Nhạc, trước khi bao trái, cần cắt bỏ các cành tăm, quả lép. Sau đó, khi quả lớn cỡ ngón tay cái thì sử dụng các loại thuốc trừ sâu sinh học phun xịt, chờ 3 đến 4 ngày sau thì tiến hành bao trái bằng túi nilon, lưới xốp, túi giấy... luồn túi vào từng quả rồi dùng dây buộc miệng túi lại. Người trồng cần chú ý đục một vài lỗ dưới đáy túi để không bị đọng nước gây thối quả. Bằng phương pháp này, sản lượng tăng khoảng 20 - 25% so với không bao trái do quả ít bị rụng; đồng thời, chất lượng, hình thức quả đẹp, giá bán cũng cao hơn. Nhất là, nếu sử dụng túi nilon kết hợp túi lưới xốp thì có thể tái sử dụng nhiều lần, giảm chi phí đầu tư sản xuất.

Tại xã Thọ Xuân, sau nhiều năm gắn bó với cây bưởi, khi được tham quan, học hỏi từ nhiều trang trại trồng cây ăn quả trên địa bàn tỉnh, ông Hà Đình Thuần đã mạnh dạn đầu tư hệ thống tưới tự động, máy trộn phân, máy cắt cỏ và máy nghiền phụ phẩm...

Theo ông Thuần, trước kia mỗi lần tưới nước phải hai người kéo ống hết nửa ngày, nay chỉ cần mở van là hệ thống béc phun tự động tưới đều khắp vườn; nước được điều chỉnh phù hợp với từng giai đoạn phát triển của cây, giúp tiết kiệm khoảng 30% lượng nước so với trước. Ngoài ra, ông còn tận dụng lá, cỏ dại và phân chuồng nghiền nhỏ rồi phối trộn cùng chế phẩm sinh học để đất giữ ẩm tốt hơn, cây khỏe và ít sâu bệnh.

Từ những mô hình ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, các loại giống cây ăn qủa với các phương pháp thâm canh mới đã được người dân tại các địa phương tiếp cận và ứng dụng ngày càng nhiều, tạo những bước đột phá mới trong sản xuất. Bên cạnh các kỹ thuật nâng cao năng suất, chất lượng quả, người dân còn chú trọng áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, tuần hoàn, hữu cơ, nông nghiệp số gắn với xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc... góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế. Bên cạnh đó, các địa phương cũng chú trọng phối hợp với các đơn vị liên quan mở các lớp tập huấn, chuyển giao khoa học - kỹ thuật về cải tạo vườn tạp, chiết, ghép cây ăn quả cho người dân. Tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu chọn tạo, phát triển các giống cây ăn quả mới có năng suất, chất lượng, rải vụ thu hoạch; sản xuất cây giống chất lượng cao, sạch bệnh trồng thay thế và ghép cải tạo cây ăn quả...

Bài và ảnh: Lê Ngọc