Tướng quân đội Guinea-Bissau nhậm chức Tổng thống lâm thời sau đảo chính, căng thẳng chính trị leo thang

Quân đội Guinea-Bissau ngày 27/11 đã tiến hành đảo chính, phế truất Tổng thống Umaro Sissoco Embalo và đưa tướng Horta Nta Na Man lên làm Tổng thống lâm thời trong giai đoạn chuyển tiếp kéo dài một năm. Sự kiện này diễn ra chỉ một ngày trước khi các kết quả sơ bộ của cuộc bầu cử Tổng thống gây tranh cãi được công bố, khiến tình hình chính trị tại quốc gia Tây Phi vốn bất ổn trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.

Tướng Horta Nta Na Man nhậm chức Tổng thống lâm thời sau đảo chính tại Guinea-Bissau. Ảnh: NBC News

Nhóm tự xưng “Bộ Chỉ huy Quân sự Tối cao vì Khôi phục Trật tự” tuyên bố trên truyền hình rằng họ đã phế truất Ông Embalo nhằm “đảm bảo trật tự và ổn định quốc gia”. Trước khi thông báo đảo chính được phát đi, nhân chứng cho biết tiếng súng vang lên khoảng một giờ tại thủ đô Bissau, gần trụ sở ủy ban bầu cử và dinh Tổng thống. Hiện chưa rõ vị trí và tình trạng của ông Embalo, cũng như việc ông có bị bắt hay không.

Cuộc đảo chính lật đổ Tổng thống Embalo hôm thứ 4, là sự kiện tiếm quyền thứ 5 hoàn tất được ghi nhận tại Guinea Bissau, kể từ khi quốc gia Tây Phi này giành được độc lập từ Bồ Đào Nha năm 1974. Cuộc đảo chính được tiến hành chỉ 3 ngày sau cuộc tổng tuyển cử bầu Tổng thống và Quốc hội gây tranh cãi tại Guinea Bissau. Trong các tuyên bố hôm 25/11, cả đương kim Tổng thống Embalo và đối thủ chính của ông là thủ lĩnh lực lượng đối lập Fernando Dias da Costa, cùng tuyên bố đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử, dù kết quả kiểm phiếu chính thức chưa được công bố.

Chủ tịch Liên minh châu Phi, Mahmoud Ali Youssouf, lên án đảo chính và kêu gọi phóng thích ngay lập tức, vô điều kiện ông Embalo cùng các quan chức bị bắt giữ, đồng thời nhấn mạnh việc duy trì tiến trình dân chủ là yếu tố quyết định ổn định khu vực.

Guinea-Bissau, một quốc gia nhỏ ở Tây Phi, từ lâu đã bị ảnh hưởng bởi bất ổn chính trị kéo dài, với nhiều lần đảo chính quân sự và thay đổi quyền lực bằng vũ lực. Việc tướng Horta Nta Na Man nhậm chức lâm thời đánh dấu một bước leo thang mới, khiến cộng đồng quốc tế đặc biệt quan ngại về tương lai dân chủ và an ninh chính trị tại quốc gia này, nhất là trong bối cảnh kết quả bầu cử vẫn chưa được công bố và xã hội nội bộ đang phân hóa sâu sắc.

Thu Uyên

Nguồn: Aljazeera, DW