Thúc đẩy tiến trình gỡ “thẻ vàng” IUU

Với mục tiêu chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU) thực chất, hiệu quả, đồng thời xử lý dứt điểm các khuyến nghị cảnh báo của Ủy ban châu Âu (EC), cùng với cả nước, tỉnh Thanh Hóa đã tập trung cao độ cho công tác xử lý vi phạm hành chính.

Lực lượng chức năng của tỉnh làm nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát việc khai thác trên biển của ngư dân.

Khai thác IUU đã và đang là một trong những vấn đề trọng tâm của ngành thủy sản Việt Nam, đặc biệt khi EC áp dụng “thẻ vàng” từ năm 2017. Cảnh báo “thẻ vàng” của EC không chỉ ảnh hưởng đến xuất khẩu thủy sản sang thị trường châu Âu, mà còn đặt ra yêu cầu cấp bách về việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả xử lý vi phạm. Do đó, ngay sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, UBND tỉnh đã ban hành các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo các sở, ban, ngành, chính quyền địa phương khẩn trương triển khai, thực hiện nhiệm vụ quản lý Nhà nước theo thẩm quyền, đặc biệt là công tác thực hiện chống khai thác IUU. Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với lực lượng chức năng tổ chức các đợt cao điểm tuần tra, kiểm soát tàu cá tại các cửa lạch, bãi ngang và trên biển; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các tàu cá vi phạm hành chính lĩnh vực thủy sản, đặc biệt là các hành vi về chống khai thác IUU.

Qua kiểm tra, giám sát, trên địa bàn tỉnh vẫn tồn tại một số hành vi vi phạm quy định về chống khai thác IUU. Trong đó, từ đầu năm 2025 đến nay, có 67 lượt/57 tàu cá mất kết nối VMS trên 10 ngày, 4.451 lượt/689 tàu cá mất kết nối VMS trên 6 giờ; 1 tàu cá vượt ranh giới khai thác trên biển. Khi nắm bắt được những hành vi vi phạm của các tàu khai thác, lực lượng chức năng đã liên lạc, nắm bắt nguyên nhân, xác minh và xử lý hàng nghìn lượt tàu. Riêng trong tháng 8/2025, các lực lượng chức năng của tỉnh đã tăng cường phương tiện, lực lượng mở các đợt cao điểm về tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển và phối hợp với chính quyền địa phương rà soát, xác minh và làm việc với các chủ tàu cá (người nhà chủ tàu) có hành vi vi phạm và tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU. Kết quả đã phát hiện, lập biên bản xử lý vi phạm hành chính 10 vụ/10 phương tiện, với tổng số tiền xử phạt 121,7 triệu đồng. Lũy kế từ đầu năm 2025 đến nay đã xử lý 92 trường hợp, với số tiền xử lý vi phạm hơn 1,2 tỷ đồng...

Việc xử phạt theo quy định đối với những hành vi vi phạm khai thác IUU đã có tác dụng răn đe, từng bước hình thành ý thức tuân thủ chấp hành quy định của pháp luật trong cộng đồng ngư dân của tỉnh, góp phần hướng tới nghề khai thác hiện đại, bền vững.

Ông Nguyễn Hữu Hà, chủ tàu cá TH-90387 TS ở xã Hoằng Tiến cho biết: "Từ khi được triển khai về chống khai thác IUU, ngư dân khai thác trên biển luôn nêu cao tinh thần chấp hành quy định của pháp luật. Trong đó, khi khai thác luôn chú ý đến kết nối thiết bị giám sát hành trình, ghi nhật ký khai thác, đặc biệt là khai thác trong vùng biển được cấp phép. Đây là những việc làm thiết thực, vừa bảo đảm an toàn cho lao động, thuyền viên trên tàu, còn góp phần nâng cao giá trị kinh tế khi được cơ quan chức năng cấp chứng nhận nguồn gốc sản phẩm khai thác”.

Quy định pháp luật hiện hành (Luật Xử lý vi phạm hành chính và Nghị định số 68/2025/NĐ-CP ngày 18/3/2025 của Chính phủ sửa đổi Nghị định 118/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính) cho phép xử phạt hành chính đối với tất cả các trường hợp tàu cá và ngư dân vi phạm quy định khai thác IUU, kể cả trường hợp tàu cá và ngư dân đang bị bắt giữ ở nước ngoài, vắng mặt tại nơi cư trú. Do đó, ngay sau hội nghị trực tuyến lần thứ 14 Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU diễn ra ngày 23/9/2025, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Mai Xuân Liêm đã nhấn mạnh: “Các lực lượng chức năng của tỉnh phải kiên quyết xử lý các hành vi vi phạm quy định về chống khai thác IUU; xử lý triệt để, không có “vùng cấm” làm cơ sở răn đe, thay đổi nhận thức của ngư dân và doanh nghiệp. Đồng thời, các xã, phường ven biển phải gắn trách nhiệm người đứng đầu với kết quả chống khai thác IUU, yêu cầu ngư dân ký cam kết không vi phạm góp phần bảo vệ uy tín, lợi ích lâu dài của ngành thủy sản tỉnh Thanh Hóa và cùng với cả nước tháo gỡ “thẻ vàng” IUU trong tháng 10/2025”.

Bài và ảnh: Lê Hòa