Thay đổi tư duy sản xuất của nông dân từ những “cánh đồng công nghệ”

Những năm gần đây, khái niệm “cánh đồng công nghệ” không còn xa lạ với nông dân Thanh Hóa. Không chỉ mang lại hiệu quả sản xuất, những mô hình này đã làm thay đổi tư duy của nông dân, hướng đến sản xuất hàng hóa bền vững.

Các thiết bị công nghệ ứng dụng trong sản xuất lúa trên cánh đồng xã Yên Trường vụ Xuân năm 2026.

Trên những cánh đồng hôm nay, các thiết bị máy móc hiện đại đang đảm nhiệm hầu hết các khâu sản xuất từ làm đất, gieo cấy, bón phân, phun thuốc trừ sâu đến thu hoạch... Tất cả đều được cơ giới hóa đồng bộ, mở ra một “thời kỳ mới”- thời kỳ sản xuất nông nghiệp công nghệ, thông minh, hiện đại.

Gia đình ông Nguyễn Văn Luân, xã Yên Trường làm hơn 10 sào lúa. Trước đây, gia đình ông chỉ thuê máy móc làm đất, còn tất cả các công đoạn gieo cấy, chăm sóc, thu hoạch phải thuê thêm lao động. Trong suy nghĩ của ông, thuê máy móc sẽ đắt mà làm không theo ý mình, hiệu quả không cao.

Vụ xuân năm 2026, khi UBND xã phối hợp với doanh nghiệp đưa hệ thống máy móc sản xuất theo mô hình “cánh đồng công nghệ”, ông Luân đã mạnh dạn tham gia. Đến thời điểm này, diện tích lúa sản xuất theo công nghệ của gia đình ông đã cho thu hoạch, năng suất ước đạt gần 4 tạ/sào.

Ông Luân phấn khởi chia sẻ: “Vụ đầu tiên nhà tôi làm theo mô hình “cánh đồng công nghệ” thấy nhàn hơn rất nhiều, không phải lo thuê nhân công, giảm chi phí, giá trị cao hơn làm truyền thống. Các vụ sau tôi sẽ tiếp tục áp dụng mô hình này”.

Phân bón được đưa vào thiết bị máy bay không người lái (drone), giải phóng sức lao động cho nông dân.

Hiện nay, toàn tỉnh có trên 300 máy nông nghiệp các loại, bao gồm: máy cấy, máy bay phun thuốc, máy gieo sạ và bón phân, máy sấy lúa, máy gặt, máy cuộn rơm... nâng tỷ lệ cơ giới hóa trong khâu làm đất đạt trên 98%; khâu chăm sóc, tưới trên 95%; khâu thu hoạch trên 93%.

Điểm nhấn nổi bật là việc đưa máy bay không người lái (drone) vào phục vụ sản xuất, đặc biệt trong khâu phun thuốc bảo vệ thực vật và chăm sóc cây trồng. Cách làm này làm giảm thiểu tối đa sự tiếp xúc trực tiếp của nông dân với thuốc bảo vệ thực vật - yếu tố tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, từng bước chuyển sang sản xuất xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Cận cảnh máy bay không người lái phục vụ bón phân, phun thuốc trừ sâu trên các cánh đồng công nghệ.

Việc thay đổi tư duy của người dân từ cánh đồng công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ, chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp thuần túy thiên về sản lượng sang tư duy kinh tế nông nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng và giá trị hàng hóa.

Theo đánh giá của các địa phương, mô hình cánh đồng công nghệ giúp giảm 30-40% nhân công, tăng năng suất từ 5-10% so với phương pháp truyền thống. Đồng thời, tiết kiệm 30-40% lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật, góp phần giảm ô nhiễm môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Đặc biệt, lượng phát thải khí nhà kính giảm 20-30%, phù hợp với mục tiêu tăng trưởng xanh và hướng tới thị trường xuất khẩu chất lượng cao. Không chỉ giảm chi phí, công nghệ còn giúp người nông dân “nhàn nhã” hơn rất nhiều, có thêm thời gian tham gia các công việc khác, tăng thu nhập.

“Cánh đồng công nghệ” xã Trường Văn đến mùa thu hoạch.

Chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi trong sản xuất nông nghiệp của người nông dân Thanh Hóa. Đây thực chất là một “cuộc cách mạng” về tư duy, chuyển từ sản xuất truyền thống sang sản xuất dựa trên khoa học. Qua đó khẳng định tính đúng đắn của sự liên kết giữa “4 nhà”: Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông nhằm đẩy nhanh tiến trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới hiệu quả, bền vững.

Hương Hạnh