Thái độ nhập cuộc

Có câu nói rất hay: “Nếu bạn không tự xây ước mơ của mình, thì người khác sẽ thuê bạn xây ước mơ của họ”. Việc tiếp cận, chọn nghề nghiệp đúng cũng có thể xem là một cách để xây ước mơ cho mình.

Nêu vấn đề này bởi chỉ còn thời gian ngắn nữa rất nhiều học sinh lớp 12 năm học 2025-2026 sẽ bước vào “trận đánh” lớn nhất đời học sinh - thi tốt nghiệp THPT và lấy kết quả để xét tuyển đại học. Sau cuộc thi này sẽ mở ra những hướng đi riêng, những ngả đường mới với mỗi người - có thành công và cũng có thất bại.

Thông thường, sau khi học xong lớp 12 phần lớn học sinh thường mong muốn vào đại học, nhất là các trường học, ngành học xu thế - thường gọi là “mơ cao”. Mơ là quyền cá nhân, nhưng chỉ “mơ” thôi thì khó thành hiện thực. Cùng với ước mơ còn phải có thực lực. Vậy nên, với rất nhiều học sinh khi chọn con đường học tiếp đại học cần phải có sự tính toán hợp lý trên cơ sở năng lực bản thân và tư vấn tuyển sinh. Không nên đặt ra yêu cầu vào đại học bằng mọi giá, theo kiểu người sao ta vậy. Càng không nhất thiết phải đặt ra mục tiêu vào bằng được các ngành học đang được xem là xu thế ở thời điểm hiện tại. Thực tế cho thấy, ngành nghề nào cũng có lúc thịnh, lúc suy, sự tính toán trong ngắn hạn không thể đảm bảo chắc chắn cho một hành trình nghề nghiệp lâu dài. Tất cả phụ thuộc vào thái độ và sự tiếp cận của mỗi người.

Gần đây, mỗi năm các trường đại học cho “ra lò” một lượng lớn kỹ sư, cử nhân, nhưng trong số đó có rất nhiều người thất nghiệp vì không đủ năng lực, không tiếp cận được việc làm phù hợp. Nhiều cử nhân sau khi tốt nghiệp không có việc làm, đã bất đắc dĩ chọn cách học tiếp lên cao để hy vọng về “ánh sáng ở cuối con đường”. Việc học cầu may như thế vừa tốn kém, vừa thêm bí bách. Câu hỏi đặt ra là tại sao nhiều người đã không chọn con đường học nghề hoặc học đại học ngành phù hợp khả năng bản thân ngay từ đầu thay cho việc cố để vào đại học, hoặc cố để theo những ngành học theo số đông, để cuối cùng là cùng gặp nhau ở một nơi nào đó không như ý.

Lựa chọn đúng và vừa sức với trường học, ngành học, loại hình đào tạo, sẽ giúp người học có động lực trong học tập, cũng là chất xúc tác bồi đắp ý chí, quyết tâm để người học đi trên con đường mình đã chọn. Sự lựa chọn phải dựa trên nhiều yếu tố, quan trọng nhất là phải biết được mình có đủ đam mê và quyết tâm thực hiện hay không, chứ đừng vào đại học theo xu thế đám đông. Kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới rất quan trọng, và sự sáng suốt lựa chọn ngành học, loại hình đào tạo sau kỳ thi này còn quan trọng hơn rất nhiều với mỗi học sinh. Chỉ khi nào học sinh và phụ huynh của các em nhận ra rằng, nghề nghiệp không phân sang hèn, ngành học không phân cao thấp, đích đến cuối cùng mới là điều quan trọng nhất, thì sự chọn lựa tương lai mới không còn cảm tính, việc lãng phí nguồn lực mới giảm đi.

Hạnh Nhiên