Sức bật từ những mô hình tái cơ cấu nông nghiệp

Trước yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp và thích ứng với biến đổi khí hậu, nhiều địa phương đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với đồng đất, khí hậu... Từ những diện tích đất canh tác kém hiệu quả, nhiều mô hình nông nghiệp mới đã được hình thành, mang lại giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và tạo sức bật cho phát triển nông nghiệp bền vững.

Vùng đồi xã Xuân Bình được chuyển đổi sang trồng thanh long.

Tại khu đồng Ngâu, xã Thọ Long, trước đây chỉ được người dân nhắc đến như một vùng chiêm trũng, phần lớn diện tích để trồng 1 vụ lúa, thường xuyên bị ngập lụt nên hiệu quả sản xuất không cao. Nhận thấy tiềm năng từ quỹ đất rộng, chính quyền địa phương đã vận động người dân thực hiện tích tụ, tập trung 35ha và chuyển đổi diện tích sản xuất lúa sang các mô hình kinh tế khác. Để người dân yên tâm đầu tư sản xuất, cùng với nguồn ngân sách được hỗ trợ, xã đã đầu tư xây dựng các công trình như: trạm biến áp, đường dây trung, hạ áp... Từ đó, nhiều trang trại tổng hợp đã hình thành với các loại hình sản xuất đa dạng như nuôi cá, chăn nuôi gia súc, gia cầm, trồng cây ăn quả và rau màu... Sau quá trình chuyển đổi, khu trang trại tập trung đã được hình thành, hiệu quả kinh tế từ vùng đất chiêm trũng đã có sự thay đổi rõ rệt, hầu hết các trang trại đều cho doanh thu trên 1 tỷ đồng mỗi năm. Các trang trại tổng hợp đã tận dụng tối đa diện tích đất và nguồn lực sẵn có, ao nuôi trồng thủy sản kết hợp với chăn nuôi và trồng cây ăn quả tạo thành vòng tuần hoàn khép kín, giúp giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tại xã Xuân Bình, trên diện tích đất đồi trồng cao su, mía hiệu quả kinh tế thấp, xã đã chỉ đạo người dân các thôn tích tụ, tập trung đất đai, chuyển đổi sang trồng cam đường canh, cam lòng vàng, quýt, ổi, thanh long ruột đỏ, bí xanh, nuôi ong lấy mật... Trong đó, cam được xem là một trong những cây mũi nhọn trong phát triển kinh tế của các hộ dân. Chị Lê Thị Huệ, người dân xã Xuân Bình, cho biết: “Nếu như trồng sắn hoặc keo phải mất nhiều năm mới cho thu hoạch với lợi nhuận thấp thì cây cam sau vài năm chăm sóc đã mang lại nguồn thu ổn định. Bên cạnh đó, để phát triển cây cam bền vững, chúng tôi chú trọng cải tạo đất, đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm, lựa chọn giống chất lượng. Tham gia vào HTX Sản xuất nông nghiệp Thành Công, tôi bắt đầu trồng cam theo tiêu chuẩn VietGAP. Từ đó, không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn dễ dàng tiêu thụ hơn”.

Bên cạnh lợi ích về kinh tế, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng còn góp phần thay đổi tập quán sản xuất của người dân xã Xuân Bình. Từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều hộ đã mạnh dạn thuê đất, mở rộng diện tích trồng, áp dụng khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, đầu tư lắp đặt hệ thống tưới tự động, máy cắt cỏ, máy phun thuốc bảo vệ thực vật... để tiết kiệm chi phí thuê nhân công. Cùng với đó, xã còn tập trung xây dựng sản phẩm OCOP mang lại hiệu quả kinh tế cao, góp phần nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân địa phương.

Nhiều năm qua, tại các địa phương, công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng diễn ra mạnh mẽ. Diện tích lúa và cây trồng truyền thống kém hiệu quả được thay bằng các loại cây ăn quả, rau màu, cây dược liệu giá trị cao, như: trồng dứa, ổi, cam, bưởi Diễn, dưa hấu, bí xanh, khoai tây, măng tây, ớt xuất khẩu, quế, ngô sinh khối... Bên cạnh chú trọng lựa chọn các loại cây phù hợp, người dân đã ứng dụng khoa học - kỹ thuật áp dụng vào sản xuất, mạnh dạn đầu tư xây dựng nhà màng, nhà lưới, máy móc hiện đại, áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn như VietGAP, hữu cơ... Nhiều mô hình trồng cây ăn quả, rau màu hoặc nuôi trồng thủy sản có thể cho doanh thu từ 200 đến 500 triệu đồng/ha, nhiều diện tích đã được doanh nghiệp, HTX bao tiêu sản phẩm, giúp người dân giải quyết bài toán đầu ra trong sản xuất.

Bài và ảnh: Lê Ngọc