Sẵn sàng đón đoàn thanh tra của EC

Theo dự kiến, cuối năm nay, Ðoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) sẽ sang Việt Nam kiểm tra việc thực hiện các yêu cầu chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Cũng như các địa phương có ngành thủy sản phát triển mạnh và chịu ảnh hưởng lớn bởi các quy định về chống khai thác IUU, thời gian qua tỉnh Thanh Hóa đã triển khai nhiều giải pháp quyết liệt, đồng bộ để xây dựng nghề cá bền vững. Đến nay, tỉnh Thanh Hóa đã nỗ lực thực hiện những khuyến nghị của EC, cùng với cả nước sẵn sàng đón đoàn thanh tra của EC để tháo gỡ thẻ vàng thủy sản.

Đồn Biên phòng Hải Hòa tuyên truyền chống khai thác IUU cho ngư dân.

Xác định công tác chống khai thác IUU là nhiệm vụ quan trọng nên thời gian qua tỉnh Thanh Hóa đã huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, nhất là cấp cơ sở để nắm chắc địa bàn trọng điểm, tuyên truyền, vận động, giáo dục, kịp thời theo dõi, phát hiện, tố giác ngăn chặn tàu cá nguy cơ vi phạm IUU. Sau gần 2 tháng (từ ngày 23/9/2025) thực hiện cao điểm chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh, các sở, ngành, đơn vị có liên quan và chính quyền địa phương các xã, phường nghề cá đã ra quân đồng loạt thực hiện các giải pháp chống khai thác IUU. Nhờ đó, công tác quản lý tàu cá đã đi vào nền nếp, không có tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài bị bắt giữ, xử lý; tỷ lệ lắp đặt thiết bị giám sát hành trình trên tàu cá đạt 100%; chủ tàu cá/thuyền trưởng tàu cá đã duy trì hoạt động thiết bị VMS 24/24h khi hoạt động trên biển, công tác thực thi pháp luật được tăng cường, đã tổ chức xử lý dứt điểm 140 tàu mất kết nối VMS chưa được xác minh, xử lý từ năm 2024 đến ngày 11/11/2025; tổ chức quản lý, giám sát chặt chẽ vị trí neo đậu, hình ảnh đối với 30 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động.

Cùng với đó, các lực lượng có liên quan của tỉnh thường xuyên phối hợp tuần tra, kiểm tra, kiểm soát tàu cá tại các cửa lạch, trên biển về chấp hành các quy định về khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, chống khai thác IUU, nhất là quy định về lắp đặt thiết bị giám sát hành trình cho tàu cá trên 15m. Lực lượng biên phòng tuyến biển, kiểm ngư cũng kiên quyết không cho các tàu cá xuất bến hoạt động trên biển khi không kích hoạt thiết bị giám sát hành trình, không đảm bảo trang thiết bị, thủ tục giấy tờ theo quy định. Đồng thời, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các tàu cá có hành vi vi phạm lĩnh vực thủy sản, nhất là các hành vi vi phạm về khai thác IUU. Theo thống kê, từ đầu năm 2025 đến ngày 21/11/2025, lực lượng chức năng của tỉnh đã xử phạt 284 trường hợp vi phạm quy định khai thác IUU, số tiền xử phạt hơn 4,3 tỷ đồng.

Thông qua việc quản lý, xử lý vi phạm quyết liệt triệt để, tình hình chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tỷ lệ tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài đã giảm rõ rệt, ý thức của người dân về khai thác bền vững và tự giác tuân thủ pháp luật được nâng lên đáng kể.

Ông Lê Công Hồng, chủ tàu cá TH-90319-TS trú tại phường Ngọc Sơn, chia sẻ: “Hiện nay, thông qua công tác tuyên truyền của các cấp, các ngành, cũng như phương tiện thông tin đại chúng, cộng đồng ngư dân địa phương đã thấy được những tác hại của việc khai thác bất hợp pháp. Đồng thời, tuân thủ và thực hiện nghiêm các quy định của Nhà nước trong quá trình đánh bắt như nhật ký khai thác, bật thiết bị giám sát hành trình, không vi phạm vùng biển nước ngoài...”.

Theo đánh giá tại cuộc họp Ban chỉ đạo quốc gia về chống khai thác IUU lần thứ 23 ngày 25/11, tỉnh Thanh Hóa đã hoàn thành 16/19 nhiệm vụ được Chính phủ giao về chống khai thác IUU. Những nội dung còn lại đang triển khai thực hiện và gấp rút hoàn thành trước ngày 30/11. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất trong công tác chống khai thác IUU của tỉnh chính là thực hiện kiểm soát tàu cá rời, cập cảng và giám sát sản lượng thủy sản khai thác bốc dỡ qua cảng còn hạn chế do hệ thống phần mềm kiểm soát tàu rời, cập cảng và giám sát sản lượng thủy sản khai thác bốc dỡ qua cảng chưa được đồng bộ hóa dữ liệu, tích hợp trên VNeID, Vnfisbase và việc áp dụng triển khai đồng bộ, thống nhất hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác điện tử (eCDT) tại tất cả các cảng cá chưa triệt để do chưa đồng bộ hóa hoàn toàn số liệu tàu cá, nhất là các tàu thay đổi thông tin (thông số kỹ thuật...) giữa phần mềm Vnfisbase và eCDT, phần mềm eCDT hoạt động chưa ổn định.

Tới đây, đoàn thanh tra của EC sẽ đến Việt Nam lần thứ 5 kiểm tra ngẫu nhiên một số địa phương về công tác khắc phục những tồn tại, hạn chế đã được khuyến nghị tại đợt thanh tra lần thứ 4. Tỉnh Thanh Hóa đã, đang gấp rút hoàn thành những nhiệm vụ được giao; đồng thời xây dựng kịch bản tiếp đón, làm việc với đoàn thanh tra lần thứ 5 của EC nhằm tiếp tục khẳng định sự nỗ lực, quyết tâm của tỉnh Thanh Hóa cùng với Trung ương trong việc tổ chức triển khai thực hiện các giải pháp về chống khai thác IUU. Cùng với đó, các sở, ngành, đơn vị, địa phương có liên quan của tỉnh đang gấp rút hoàn thành hồ sơ, thông số kỹ thuật nhằm cung cấp các thông tin, tài liệu chứng minh trong việc triển khai có hiệu quả các khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU, góp phần cùng với cả nước gỡ “thẻ vàng” cho thủy sản Việt Nam.

Bài và ảnh: Lê Hòa