Phục hồi chức năng - hành trình trở về cuộc sống

Với nhiều người bệnh, niềm vui không chỉ là vượt qua cơn đau hay được xuất viện, mà còn là ngày có thể tự bước đi, tự cầm nắm, tự chăm sóc bản thân và trở lại cuộc sống thường ngày. Đằng sau những điều tưởng như rất bình thường ấy là cả một hành trình phục hồi chức năng bền bỉ, mở ra cơ hội tìm lại chất lượng cuộc sống của người bệnh.

Bệnh nhân điều trị đột quỵ tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh.

Những ngày điều trị tại Đơn nguyên Bệnh lý thần kinh và Phục hồi chức năng, Khoa Thần kinh - Đột quỵ, Bệnh viện Đa khoa tỉnh, bà Nguyễn Thị Huệ (phường Sầm Sơn) đều bắt đầu từ những động tác rất đơn giản như: nhấc cánh tay, giữ thăng bằng khi ngồi, rồi từng bước tập đứng, tập đi... Ít ai nghĩ rằng, cách đây không lâu, sau cơn đột quỵ, bà rơi vào tình trạng liệt nửa người trái, mọi sinh hoạt hằng ngày đều phải nhờ người thân hỗ trợ. Sau những ngày kiên trì tập luyện, bà Huệ đã cảm nhận rõ sự tiến triển sau từng buổi tập. Bà Huệ cho biết: “Giờ tay đã nhấc lên được, chân cũng bước được vài bước. Thấy mình tiến triển từng ngày nên có thêm động lực luyện tập. Tôi sẽ cố gắng theo đúng hướng dẫn của bác sĩ để sớm trở lại cuộc sống bình thường”.

Bác sĩ chuyên khoa I Trần Văn Quý, Trưởng Đơn nguyên Bệnh lý thần kinh và Phục hồi chức năng, cho biết: “Người bệnh sau đột quỵ phải đối mặt với nguy cơ liệt vận động, gặp các vấn đề rối loạn ngôn ngữ, khó nói, khó nuốt... Vì vậy, ngay sau khi qua giai đoạn nguy hiểm, người bệnh được phối hợp điều trị nội khoa với phục hồi chức năng ngay tại đơn nguyên nhằm tận dụng “giai đoạn vàng” để phục hồi. Người bệnh được can thiệp càng sớm thì khả năng lấy lại chức năng vận động càng cao, đồng thời giảm nguy cơ để lại di chứng lâu dài”.

Tại Khoa Phục hồi chức năng, không khí tập luyện cũng diễn ra liên tục từ sáng đến chiều. Ở đây, mỗi ngày đều có những người bệnh đang nỗ lực vượt qua giới hạn của bản thân để từng bước tìm lại khả năng vận động. Chị Lê Thị Minh (54 tuổi, xã Vạn Lộc) là một trong số đó. Trong một lần sơ suất bị ngã khiến cánh tay đau buốt, gần như không thể cử động. Sau khi được cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Sầm Sơn, chị được chuyển đến Khoa Phục hồi chức năng để tiếp tục điều trị. Những ngày đầu, ngay cả việc gập hay duỗi cánh tay cũng rất khó khăn. Sau 10 ngày kết hợp xoa bóp, bấm huyệt với các bài tập vận động, chị đã có thể tự cầm nắm đồ vật, chải tóc và thực hiện các sinh hoạt cá nhân. Chị Minh chia sẻ: “Mấy hôm đầu tôi không cử động cánh tay. Giờ tự cầm được chiếc lược chải tóc, tự cầm bát cơm ăn là tôi mừng lắm!. Chỉ mong tay sớm khỏe hẳn để tôi có thể sinh hoạt bình thường”.

Còn đối với anh Mai Khả Hào (xã Nga Sơn) đang chậm rãi bước những bước đầu tiên với sự hỗ trợ của kỹ thuật viên. Trước khi nhập viện, anh gần như không thể đứng vững vì thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng chèn ép rễ thần kinh bên trái, gây teo cơ nặng. Nhờ điều trị kết hợp vật lý trị liệu và phục hồi chức năng, sức cơ cải thiện rõ rệt, anh đã có thể tự đứng lên và tập đi. Anh Hào chia sẻ: “Tự đứng dậy được và bước đi là điều tôi không dám nghĩ tới khi mới nhập viện. Mỗi ngày đi được thêm vài bước là tôi lại có thêm niềm tin mình sẽ sớm trở lại công việc và cuộc sống bình thường”.

Bác sĩ chuyên khoa II Trịnh Văn Tâm, Trưởng Khoa Phục hồi chức năng, chia sẻ: “Cơ cấu bệnh đến điều trị tại khoa đã có nhiều thay đổi. Nếu trước đây chủ yếu là các bệnh lý cột sống cổ, cột sống thắt lưng, thoát vị đĩa đệm thì nay ngày càng nhiều trường hợp cứng khớp, rối loạn khớp thái dương hàm, liệt thần kinh ngoại biên, sụp mí mắt, rối loạn ngôn ngữ, rối loạn nuốt sau đột quỵ... Điều đó cho thấy người dân đã quan tâm hơn đến phục hồi chức năng và chủ động điều trị từ sớm”.

Từ năm 2020, Khoa Phục hồi chức năng triển khai phương pháp xoa bóp, bấm huyệt kết hợp vật lý trị liệu, xây dựng phác đồ phù hợp với từng người bệnh nhằm kích thích dẫn truyền thần kinh, giảm đau và phục hồi vận động. Kết hợp phương pháp điều trị phù hợp với can thiệp sớm đã giúp nâng cao hiệu quả phục hồi ở nhiều nhóm bệnh. Như bệnh nhân rối loạn ngôn ngữ sau đột quỵ, khả năng cải thiện lời nói có thể đạt khoảng 90%; đối với người bệnh liệt tay, khoảng 80% có thể phục hồi khả năng vận động phục vụ sinh hoạt hằng ngày nếu được điều trị đúng thời điểm và kiên trì tập luyện.

Hiện mỗi ngày, Khoa Phục hồi chức năng tiếp nhận trung bình 50 - 60 người bệnh, có thời điểm lên tới 80 người. Tuy nhiên, cơ sở vật chất và số lượng giường bệnh vẫn chưa đáp ứng hết nhu cầu ngày càng tăng. Bác sĩ Trịnh Văn Tâm nhấn mạnh: “Người bệnh càng đến sớm, cơ hội phục hồi càng cao. Cùng với đó, sự hợp tác và kiên trì tập luyện theo hướng dẫn của bác sĩ là yếu tố quyết định hiệu quả điều trị”.

Trên hành trình trở về cuộc sống, mỗi bước đi, mỗi cử động được tìm lại của bệnh nhân, đều là minh chứng cho giá trị của phục hồi chức năng, giúp người bệnh vượt qua di chứng, mở ra cơ hội trở về với cuộc sống bình thường.

Bài và ảnh: Thùy Linh