Nhà khoa học của nhà nông

Trong suốt gần 40 năm công tác, Tiến sĩ Lê Văn Ninh, Phó trưởng Khoa Nông, Lâm, Ngư nghiệp (Trường Đại học Hồng Đức) đã có nhiều đóng góp cho lĩnh vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Trong đó có những đề tài khoa học mang tính ứng dụng thực tiễn, cho hiệu quả thiết thực, được ngành nông nghiệp và bà con nông dân đánh giá cao. Ông là đại diện duy nhất của tỉnh Thanh Hóa được vinh danh tại chương trình “Nhà khoa học của nhà nông” năm 2025 do Hội Nông dân Việt Nam tổ chức.

Tiến sĩ Lê Văn Ninh, Phó trưởng Khoa Nông, Lâm, Ngư nghiệp (Trường Đại học Hồng Đức) bên công trình nghiên cứu về nông nghiệp.

Say mê, nhiệt huyết là phẩm chất mà đồng nghiệp, các thế hệ học trò và những cộng sự thường nhận xét khi được làm việc với ông. Trong quá trình giảng dạy và nghiên cứu của mình, Tiến sĩ Lê Văn Ninh đã thực hiện thành công 5 đề tài nghiên cứu, trong đó có 1 đề án cấp bộ. Ông đã chủ trì và phối hợp tổ chức xây dựng trên 35 mô hình trình diễn ứng dụng những tiến bộ khoa học - kỹ thuật tại 32 xã, trên địa bàn 10 tỉnh và 26 huyện cho hơn 10.000 hộ sản xuất nông nghiệp. Những công trình nghiên cứu của ông đã phổ biến, chuyển giao các tiến bộ mới trong sản xuất, tác động tích cực đến quá trình sản xuất tiên tiến. Đặc biệt là chuyển giao quy trình thâm canh giống ngô QT55 được lai tạo mới đưa ra phục vụ Nhân dân các tỉnh phía Bắc, Duyên hải Nam Trung bộ, Tây Nguyên. Đây là giống ngô cho năng suất trên 7 tấn/ha/vụ đối với ngô thương phẩm, từ 55 - 60 tấn/ha/vụ đối với ngô sinh khối, kết quả này đã giúp nông dân nâng cao thu nhập trên mỗi đơn vị diện tích.

Tiến sĩ Lê Văn Ninh, Phó trưởng Khoa Nông, Lâm, Ngư nghiệp (Trường Đại học Hồng Đức) cho biết: "Bố mẹ làm nông nghiệp nên tôi thấy được nỗi vất vả của bố mẹ và bà con nông dân, những hình ảnh thân thương này luôn hiện hữu trong tâm trí tôi. Khi bước chân vào lĩnh vực khoa học, ký ức đó đã thôi thúc tôi, tạo động lực giúp tôi say mê nghiên cứu. Cũng từ đây, các sáng kiến cải tiến kỹ thuật, đổi mới phương pháp làm việc là những đề tài chính mà tôi nghiên cứu nhằm giải phóng sức lao động để nâng cao thu nhập cho người nông dân". Ông đã thành công với các đề tài điển hình như: “Nghiên cứu một số biện pháp phòng trừ rệp xơ trắng hại mía tại vùng nguyên liệu mía đường Lam Sơn, Thanh Hóa”; “Nghiên cứu xây dựng mô hình sinh thái nông nghiệp mía, gà trên vùng mía đồi tại Thọ Xuân”; “Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật để nâng cao năng suất, chất lượng rau mầm họ cải"; “Tuyển chọn một số giống lúa cực ngắn ngày để né tránh thiên tai cho các vùng hay bị lũ sớm”; “Nghiên cứu chọn tạo giống ngô lai mới, ngắn ngày, năng suất cao, chống chịu tốt, thích hợp với các vùng trồng ngô”; “Hoàn thiện quy trình và phát triển sản xuất giống lúa Hương Thanh 8, Hương Thanh 10 và giống ngô QT55 tại các tỉnh phía Bắc, Duyên hải Nam Trung bộ, Tây Nguyên”; “Nghiên cứu sản xuất giống ngô lai QT55 đủ điều kiện lưu hành và cấp bằng bảo hộ giống cây trồng”...

Bên cạnh các đề tài nghiên cứu khoa học có chất lượng, Tiến sĩ Lê Văn Ninh cũng thường xuyên đưa ra các sáng kiến có tính tổng quát, giúp sinh viên có định hướng và tầm nhìn rộng hơn. Với lối tư duy đổi mới công nghệ ứng dụng vào thực tiễn đã và đang đi đúng với xu thế thời đại, nhiều thế hệ sinh viên chọn làm các đề tài nghiên cứu tiếp theo của mình. Các bài giảng của ông không còn khô cứng, máy móc mà luôn hấp dẫn sinh viên bởi tính sáng tạo và đi sâu vào thực tiễn sản xuất. Điều này đã tiếp thêm động lực để các sinh viên cũng như đồng nghiệp đam mê hơn trong nghiên cứu khoa học.

Trong hành trình giảng dạy, nghiên cứu của mình, Tiến sĩ Lê Văn Ninh luôn dành hết tâm huyết, nỗ lực trên cả sức mình để truyền lửa cho các thế hệ sinh viên tiếp tục cống hiến cho khoa học và đóng góp nhiều cho phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Các công trình nghiên cứu của ông đã có tác động quan trọng vào sự thay đổi tư duy trong việc lấy khoa học - công nghệ làm nền tảng để phát triển sản xuất, gắn giữa sản xuất với bảo vệ môi trường và giữ gìn hệ sinh thái.

Bài và ảnh: Hoàng Lan