Nghiên cứu mới: Càng thông thạo nhiều ngôn ngữ, não bộ càng "trẻ"

Một nghiên cứu được công bố tại Diễn đàn Liên đoàn các Hiệp hội Khoa học Thần kinh châu Âu (FENS) 2026 cho thấy việc học và sử dụng nhiều ngôn ngữ không chỉ giúp cải thiện khả năng giao tiếp mà còn có thể giúp não bộ "trẻ" hơn so với tuổi sinh học, đồng thời tăng cường trí nhớ, khả năng tập trung và làm chậm quá trình suy giảm nhận thức.

Một nghiên cứu mới cho thấy càng thông thạo nhiều ngôn ngữ, não bộ càng có xu hướng “trẻ” hơn. Ảnh chụp màn hình.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng hình ảnh chụp não, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu của hơn 700 người tham gia để đánh giá mối liên hệ giữa khả năng sử dụng ngôn ngữ và tuổi sinh học của não. Kết quả cho thấy càng thông thạo nhiều ngôn ngữ, não bộ càng có xu hướng “trẻ” hơn.

Cụ thể, những người nói được hai ngôn ngữ có não bộ trẻ hơn khoảng 6 năm so với tuổi thực tế. Lợi ích này còn rõ rệt hơn ở những người thành thạo ba ngôn ngữ. Đặc biệt, những người sử dụng được bốn ngôn ngữ có não bộ trẻ hơn tới 13 năm.

Theo các nhà khoa học, việc chuyển đổi liên tục giữa các ngôn ngữ buộc não phải hoạt động thường xuyên để lựa chọn từ vựng, loại bỏ thông tin gây nhiễu, ghi nhớ, diễn giải ngữ nghĩa và đưa ra quyết định trong thời gian rất ngắn. Quá trình này giúp củng cố các kết nối thần kinh và hình thành cái gọi là “dự trữ nhận thức” – khả năng giúp não chống chọi tốt hơn với quá trình lão hóa và các bệnh lý thần kinh.

Nghiên cứu cũng cho thấy những người sử dụng hai ngôn ngữ trở lên thường có cấu trúc não khỏe mạnh hơn và khả năng chống lại sự suy giảm nhận thức do tuổi tác tốt hơn so với những người chỉ sử dụng một ngôn ngữ.

Các nhà khoa học lưu ý học ngoại ngữ không phải là “liều thuốc thần kỳ” giúp ngăn ngừa lão hóa não. Để bảo vệ chức năng não bộ, mỗi người vẫn cần duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc, học tập và tăng cường các hoạt động giao tiếp xã hội.

Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu ngày càng cho thấy việc học thêm một ngôn ngữ là một trong những thói quen có thể mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe não bộ, không chỉ hỗ trợ học tập, công việc hay du lịch mà còn có thể góp phần duy trì khả năng nhận thức khi về già.

Bích Hồng

Nguồn: WION