Mỹ và Iran trước triển vọng đàm phán gián tiếp thông qua trung gian Qatar

Một ngày sau khi bác đề xuất của Iran về mở lại eo biển Hormuz và nối lại đàm phán hạt nhân, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông dự kiến sẽ có thêm các cuộc đàm phán với Tehran trong tuần này, trong khi các bên trung gian khu vực tiếp tục tìm cách thu hẹp bất đồng giữa hai nước.

Trả lời phỏng vấn Axios ngày 27/9, Tổng thống Donald Trump xác nhận khả năng Mỹ và Iran sẽ nối lại các cuộc tiếp xúc gián tiếp.

Ông Trump cho hay: "Tôi dự kiến sẽ có thêm các cuộc đàm phán với Iran trong tuần này. Họ muốn đạt được một thỏa thuận, nhưng đó không phải là thỏa thuận mà tôi muốn."

Tổng thống Mỹ cho rằng đề xuất hiện tại của Iran là một thỏa thuận mà Washington có thể đã chấp nhận từ một năm trước, đồng thời cho rằng Tehran đã “đi quá xa” trong các yêu cầu của mình.

Động thái này diễn ra một ngày sau khi ông Trump bác đề xuất của Tehran về việc mở lại eo biển Hormuz và nối lại đàm phán hạt nhân. Qatar đang đóng vai trò trung gian giữa Washington và Tehran, trong khi các quan chức nước này tiếp tục chuyển thông điệp giữa hai bên nhằm tìm kiếm những điều chỉnh đối với dự thảo thỏa thuận.

Trước đó, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Cố vấn Jared Kushner đã có các cuộc thảo luận với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bên lề Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York, với sự tham gia của các quan chức Qatar. Tại cuộc tiếp xúc này, phía Iran trình bày các điều kiện để mở lại eo biển Hormuz và nối lại đàm phán hạt nhân.

Về phía Iran, Ngoại trưởng Araghchi ngày 27/9 cho biết Tehran vẫn để ngỏ giải pháp ngoại giao. Mặc dù thông tin trên truyền thông cho biết Tổng thống Trump đã bác bỏ các điều kiện này, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định Tehran vẫn đang chờ phản hồi chính thức qua các kênh trung gian. Ông khẳng định các điều kiện của Iran để mở lại eo biển Hormuz vẫn không thay đổi: "Chúng tôi chỉ quan tâm đến lợi ích quốc gia của mình và luôn sẵn sàng đàm phán."

Trong khi đó, Mỹ tiếp tục yêu cầu Tehran đưa ra những nhượng bộ liên quan đến chương trình hạt nhân. Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho rằng Iran muốn được dỡ bỏ trừng phạt và giải phóng tài sản bị đóng băng trước khi thực hiện những nhượng bộ mà Washington yêu cầu.

Sự khác biệt về thứ tự thực hiện các điều kiện đang là một trong những trở ngại chính đối với đàm phán. Iran gắn việc mở lại Hormuz với các nhượng bộ từ phía Mỹ, trong khi Washington muốn Tehran có những cam kết cụ thể về chương trình hạt nhân.

Theo các nguồn tin, các nhà trung gian Qatar dự kiến sẽ có các cuộc gặp riêng với cả đại diện Mỹ và Iran để xây dựng một đề xuất hòa giải mới mà hai bên có thể chấp nhận được, sớm nhất vào ngày 28/9. Một vòng đàm phán gián tiếp mới giữa Mỹ và Iran vì thế có thể được nối lại ngay đầu tuần.

Nhật Lệ