Tòa án Thái Lan phán quyết về tính hợp pháp của cuộc bầu cử năm 2026

Tòa án Hiến pháp Thái Lan ngày 28/9 dự kiến đưa ra phán quyết về đơn kiến nghị phản đối tính hợp pháp của cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 2, trong đó đặt vấn đề các mã vạch và mã QR trên phiếu bầu có thể ảnh hưởng đến nguyên tắc bỏ phiếu kín. Phán quyết có thể ảnh hưởng đến một phần hoặc toàn bộ kết quả bầu cử.

Vụ việc bắt nguồn từ đơn kiến nghị của Thanh tra Quốc hội Thái Lan, cho rằng các mã vạch và mã QR được in trên phiếu bầu có thể được sử dụng để xác định cử tri đã lựa chọn ứng cử viên và đảng nào, qua đó làm ảnh hưởng đến nguyên tắc bỏ phiếu kín.

Gần 38 triệu cử tri Thái Lan đã tham gia cuộc bầu cử ngày 8/2. Đảng Bhumjaithai của Thủ tướng Anutin Charnvirakul giành chiến thắng với cách biệt lớn, qua đó giúp ông thành lập chính phủ liên minh kiểm soát hơn 290 trong tổng số 500 ghế tại Hạ viện.

Ủy ban Bầu cử Thái Lan cho biết các mã được in trên phiếu nhằm phục vụ mục đích bảo đảm an ninh bầu cử. Theo cơ quan này, việc xác định danh tính cử tri sẽ đòi hỏi phải tiếp cận phần cuống phiếu được lưu trữ riêng biệt.

Tòa án Hiến pháp đóng vai trò quan trọng trong đời sống chính trị Thái Lan suốt khoảng hai thập kỷ qua. Cơ quan này từng ra phán quyết giải thể nhiều đảng chính trị lớn, hủy kết quả hai cuộc tổng tuyển cử và khiến nhiều chính phủ, thủ tướng phải rời nhiệm sở.

Các nhà phân tích cho rằng khả năng Tòa án Hiến pháp xác định những lá phiếu được sử dụng trong cuộc bầu cử vừa qua là hợp pháp được đánh giá cao. Tuy nhiên, nếu tòa kết luận nguyên tắc bỏ phiếu kín bị vi phạm, một phần hoặc toàn bộ kết quả bầu cử có thể bị hủy bỏ.

Tòa án Hiến pháp trước đây từng hủy cuộc tổng tuyển cử năm 2006 sau khi xác định cách bố trí các điểm bỏ phiếu làm ảnh hưởng đến tính bí mật của lá phiếu, đồng thời cho rằng cuộc bầu cử được tổ chức trong thời gian thông báo quá ngắn.

Năm 2014, tòa cũng hủy cuộc bầu cử do việc bỏ phiếu không thể diễn ra trên toàn quốc trong cùng một ngày, sau khi người biểu tình phản đối chính phủ ngăn cản hoạt động bỏ phiếu tại một số khu vực ở Bangkok và hàng chục đơn vị bầu cử ở miền Nam. Hai phán quyết trên đều được đưa ra trong những giai đoạn bất ổn chính trị và sau đó Thái Lan xảy ra các cuộc đảo chính quân sự trong cùng năm.

Ngay cả trong trường hợp Tòa án Hiến pháp giữ nguyên kết quả bầu cử, phán quyết lần này có thể tác động đến mức độ tin tưởng của công chúng đối với chính phủ và đảng Bhumjaithai của Thủ tướng Anutin.

Bích Hồng