Lễ hội truyền thống đầu xuân: Kỳ vọng từ sự đổi thay

Từ đầu năm đến nay, nhiều lễ hội truyền thống ở khắp các địa phương trên địa bàn tỉnh đã được tổ chức, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách tham gia. Từ thực tiễn tổ chức ở các địa phương, những chuyển biến trong cách tổ chức lễ hội đang mở ra kỳ vọng về những “điểm hẹn” văn hóa văn minh, an toàn, gìn giữ trọn vẹn giá trị văn hóa truyền thống.

Lễ hội đền Quang Trung (phường Tĩnh Gia) thu hút đông đảo người dân tham gia.

Trên khắp các vùng quê xứ Thanh, khi đất trời vào xuân cũng là lúc nhiều lễ hội truyền thống được tổ chức, tái hiện những nghi lễ, phong tục gắn bó với đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ. Không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao tiền nhân, cầu mong quốc thái dân an, mùa màng thuận lợi, lễ hội còn là không gian sinh hoạt văn hóa đặc sắc - nơi những giá trị truyền thống được gìn giữ và lan tỏa trong đời sống hiện đại.

Tại nhiều địa phương trong tỉnh, lễ hội đầu xuân năm nay diễn ra trong không khí trang nghiêm song không kém phần sôi nổi. Ở phường Tĩnh Gia, lễ hội đền Quang Trung (ngày mùng 5 tháng Giêng) được tổ chức theo nghi thức truyền thống, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách về dâng hương tưởng nhớ công đức người anh hùng áo vải Quang Trung - Nguyễn Huệ. Phần lễ được tiến hành trang nghiêm với các nghi thức rước kiệu, dâng hương, tế lễ, đọc chúc văn, thể hiện lòng thành kính của Nhân dân đối với bậc anh hùng dân tộc. Phần hội diễn ra với nhiều hoạt động văn hóa - thể thao như trò chơi đánh cờ người; nấu cơm thi; kéo co nữ; giao lưu văn nghệ... tạo không khí rộn ràng, gắn kết cộng đồng.

Điều đáng ghi nhận là công tác chuẩn bị lễ hội được phường Tĩnh Gia triển khai từ sớm và thực hiện khá bài bản. Từ việc chỉnh trang khuôn viên di tích, xây dựng kịch bản lễ hội, bố trí lực lượng bảo đảm an ninh trật tự đến quản lý các hoạt động dịch vụ đều được tính toán cụ thể. Không gian lễ hội vì thế vừa giữ được sự tôn nghiêm, vừa tạo điều kiện thuận lợi để người dân và du khách tham gia.

Chủ tịch UBND phường Tĩnh Gia, Đặng Văn Quang cho biết: “Địa phương đã xây dựng kế hoạch tổ chức lễ hội đền Quang Trung với mục tiêu bảo đảm trang nghiêm, an toàn, văn minh, tiết kiệm. Ban tổ chức bố trí lực lượng trực tại các khu vực trọng điểm để đảm bảo công tác an ninh trật tự, đồng thời tăng cường tuyên truyền để Nhân dân thực hiện nếp sống văn minh khi tham gia lễ hội”.

Tại khu vực miền núi, lễ hội Sết Boóc Mạy (ngày 10 tháng Giêng) của đồng bào dân tộc Thái ở xã Xuân Du cũng là điểm nhấn văn hóa đặc sắc mỗi dịp đầu xuân. Lễ hội gắn với tín ngưỡng cầu mùa, cầu cho bản làng yên vui, mùa màng tươi tốt. Trong không gian núi rừng, những nghi lễ truyền thống được tái hiện trang trọng, từ cúng thần linh rước nước, lễ rước cây bông, đưa cây bông về mường trời... cho đến các sinh hoạt văn hóa như múa bên cây bông, nhảy sạp, khua luống và các trò diễn dân gian đều mang đậm dấu ấn văn hóa. Không khí rộn ràng ấy không chỉ mang lại niềm vui năm mới cho người dân, mà còn góp phần giới thiệu nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Thái đến với du khách.

Có thể thấy, mỗi lễ hội đều mang một sắc thái riêng, gắn với lịch sử, tín ngưỡng và đời sống văn hóa của cộng đồng. Tuy nhiên, điểm chung dễ nhận thấy trong mùa lễ hội năm nay là sự chủ động đổi mới trong cách tổ chức. Khi công tác chuẩn bị được thực hiện chu đáo, lễ hội không chỉ giữ được nét đẹp truyền thống, mà còn tạo ấn tượng tốt đối với du khách. Không gian lễ hội trở nên thân thiện, trật tự; các hoạt động văn hóa, thể thao được tổ chức phong phú; văn hóa của từng vùng miền cũng được thể hiện rõ nét hơn. Dẫu vậy, để lễ hội thực sự trở thành không gian văn hóa lành mạnh, cùng với nỗ lực của chính quyền địa phương và ban tổ chức, cần có sự tham gia tích cực của người dân trong việc xây dựng nếp sống văn minh. Khi tham gia lễ hội, mỗi người không chỉ là người vui hội mà còn là chủ thể góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của truyền thống.

Theo đánh giá của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, mùa lễ hội đầu xuân năm nay tại các địa phương trên địa bàn tỉnh được tổ chức nền nếp hơn, công tác quản lý Nhà nước về lễ hội, tuyên truyền về thực hiện nếp sống văn minh được tăng cường. Việc chuẩn bị chu đáo từ khâu tổ chức, bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường đến quản lý hoạt động dịch vụ đã góp phần để các lễ hội diễn ra an toàn, lành mạnh, tạo ấn tượng tốt đối với Nhân dân và du khách.

Trên hành trình bảo tồn và phát huy di sản văn hóa, lễ hội đầu xuân vẫn luôn giữ vai trò đặc biệt trong đời sống tinh thần của cộng đồng. Những chuyển biến tích cực trong cách tổ chức lễ hội đang mở ra những vọng về những lễ hội truyền thống ngày càng văn minh, an toàn và đậm đà bản sắc. Để mỗi độ xuân về, khi tiếng trống hội vang lên trên khắp các làng quê xứ Thanh, lễ hội không chỉ là dịp vui xuân mà còn là nơi hội tụ niềm tin, niềm tự hào và sức sống bền bỉ của văn hóa truyền thống trong dòng chảy của thời gian.

Bài và ảnh: Hoài Anh