Thanh Quân đánh thức tiềm năng du lịch

Với hơn 95% dân số là đồng bào Thái, xã Thanh Quân sở hữu nhiều giá trị văn hóa truyền thống cùng cảnh quan thiên nhiên đặc sắc. Bảo tồn những giá trị ấy, xã từng bước đưa vào khai thác du lịch góp phần tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Quang cảnh đền Chín Gian.

Trong đời sống của người Thái ở Thanh Quân, nhiều nét văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ qua tiếng nói, trang phục, nghề dệt thổ cẩm, nhà sàn, ẩm thực và các sinh hoạt cộng đồng. Những điệu khua luống, nhảy sạp, các trò chơi dân gian cùng lễ hội truyền thống không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần mà còn tạo nên nét hấp dẫn riêng của vùng đất miền Tây xứ Thanh.

Một trong những điểm nhấn về văn hóa, tín ngưỡng của địa phương là đền Chín Gian, di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. Tọa lạc trên đồi Pú Pỏm, ngôi đền được xây dựng theo kiến trúc nhà sàn truyền thống, gồm 9 gian thờ chính, gắn với quan niệm về 9 mường của đồng bào Thái. Không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, tưởng nhớ các vị thần linh và những người có công, ngôi đền còn lưu giữ nhiều yếu tố văn hóa dân gian đặc sắc. Trước sân đền có 9 con trâu đá và 9 giếng nước được phục dựng, gợi nhắc tín ngưỡng nông nghiệp cũng như mối quan hệ gắn bó giữa con người với thiên nhiên.

Hằng năm, vào dịp đầu xuân, lễ hội tại đền Chín Gian thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, dâng hương. Không gian lễ hội với các nghi thức truyền thống và hoạt động văn hóa cộng đồng đã trở thành dịp để người dân gìn giữ, trao truyền những nét đẹp của dân tộc mình, đồng thời quảng bá hình ảnh địa phương tới du khách.

Cùng với di sản văn hóa, Thanh Quân còn có lợi thế về cảnh quan thiên nhiên. Những cánh rừng, khe suối, thác nước và các bản làng của đồng bào Thái tạo điều kiện để địa phương phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa.

Từ lợi thế đó, một số hộ dân đã bước đầu tham gia làm du lịch. Điển hình như homestay “Mộc Sơn Quán” của gia đình chị Nguyễn Thị Ngọc, ở thôn Ná Cà 2. Không gian lưu trú được xây dựng gần gũi với thiên nhiên, mang dáng dấp nhà sàn truyền thống, sử dụng tre, nứa và các vật liệu quen thuộc của vùng miền núi. Đến đây, du khách không chỉ nghỉ ngơi mà còn có thể tìm hiểu nếp sinh hoạt, văn hóa và ẩm thực của người Thái. Theo chị Ngọc, nhiều du khách khi đến Thanh Quân không chỉ muốn tham quan đền Chín Gian mà còn có nhu cầu khám phá đời sống của người dân bản địa. Đây là cơ hội để các hộ dân phát triển dịch vụ lưu trú, ăn uống và các sản phẩm trải nghiệm, qua đó có thêm việc làm, thu nhập ngay trên quê hương.

Ngoài đền Chín Gian, thác Sao Va cũng là điểm đến có nhiều tiềm năng. Dòng thác giữa núi rừng cùng không gian còn giữ được vẻ tự nhiên là điều kiện thuận lợi để hình thành các tour, tuyến trải nghiệm kết nối giữa du lịch sinh thái với văn hóa cộng đồng. Du khách có thể nghỉ tại nhà sàn, thưởng thức các món ăn truyền thống, tham gia nhảy sạp, khua luống, giao lưu văn nghệ hoặc khám phá đời sống sản xuất của người dân.

Tuy nhiên, để những tiềm năng này thực sự trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn, Thanh Quân vẫn cần tiếp tục hoàn thiện nhiều yếu tố, từ hạ tầng giao thông, cơ sở lưu trú đến chất lượng dịch vụ và kỹ năng làm du lịch của người dân. Quan trọng hơn, quá trình khai thác phải bảo đảm các giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ, tránh thương mại hóa hoặc làm mất đi nét nguyên bản vốn là sức hút của địa phương.

Chủ tịch UBND xã Thanh Quân Lê Tiến Đạt cho biết: “Xác định văn hóa là nền tảng để phát triển du lịch bền vững, địa phương đang tập trung bảo tồn, phát huy các lễ hội, trò chơi, trò diễn dân gian và những nét đẹp trong đời sống của đồng bào Thái; đồng thời khuyến khích người dân tham gia xây dựng các sản phẩm du lịch đặc trưng. Cùng với gìn giữ bản sắc, xã từng bước hoàn thiện hạ tầng, kết nối giao thông đến các điểm có tiềm năng; phát triển cơ sở lưu trú, dịch vụ và nâng cao ý thức bảo vệ cảnh quan, môi trường. Thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy mạnh quảng bá, tăng cường kết nối đền Chín Gian với các điểm sinh thái, bản làng, từng bước hình thành sản phẩm du lịch hấp dẫn, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân”.

Với kho tàng văn hóa Thái phong phú, đền Chín Gian cùng cảnh quan thiên nhiên còn nhiều nét nguyên sơ, Thanh Quân có cơ sở để từng bước xây dựng sản phẩm du lịch mang dấu ấn riêng. Khi văn hóa được bảo tồn đúng cách và kết nối với sinh kế của người dân, những giá trị truyền thống sẽ không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững ở địa phương.

Bài và ảnh: Trần Hằng