Gỡ “điểm nghẽn” mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ dự án hạ tầng cụm công nghiệp

Đầu tư hạ tầng kỹ thuật cụm công nghiệp (CCN) là đòn bẩy chiến lược nhằm thu hút dòng vốn, tạo dư địa tăng trưởng mới. Do đó, tỉnh Thanh Hóa đang dồn lực tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đặc biệt là giải quyết dứt điểm những “điểm nghẽn” trong công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để đẩy nhanh tiến độ các dự án.

Mặt bằng sạch được bàn giao, nhiều dự án hạ tầng CCN tại Thanh Hóa đang được đẩy nhanh tiến độ thi công. Ảnh: Thanh Thảo

Thanh Hóa đang chứng kiến làn sóng dịch chuyển và mở rộng sản xuất mạnh mẽ từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Để đón đầu dòng vốn này, quy hoạch phát triển các CCN đã được tỉnh triển khai đồng bộ. Toàn tỉnh hiện có 49 CCN do doanh nghiệp làm chủ đầu tư đang triển khai, với tổng diện tích hơn 1.741ha, tổng vốn đăng ký trên 12.800 tỷ đồng. Trong đó, có 16 CCN đang thực hiện công tác GPMB.

Theo đánh giá của Sở Công Thương Thanh Hóa, tại nhiều dự án như CCN Đông Sơn II, CCN Hoằng Đông, CCN liên xã Dân Lực - Dân Lý - Dân Quyền, Hải Long - Xuân Khang, công tác GPMB được chính quyền địa phương và chủ đầu tư phối hợp nhịp nhàng, đảm bảo đúng tiến độ. Tuy nhiên, tiến độ GPMB các dự án vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Điển hình như tại CCN Khe Hạ, dù địa phương đã phê duyệt xong phương án bồi thường, song chủ đầu tư lại chậm trễ trong việc bố trí kinh phí chi trả. Hay tại các dự án CCN như Hà Long I, Bãi Trành, Thạch Bình, Nham Thạch, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư vẫn gặp nhiều khó khăn.

Dự án CCN Nham Thạch tại xã Tiên Trang có diện tích 13,86ha, theo kế hoạch phải hoàn thành hạ tầng trong quý 4/2026. Tuy nhiên đến nay, vẫn còn khoảng 2ha đất chưa hoàn thành GPMB. Ông Trần Văn Chung, Trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Tiên Trang, cho biết: “Khó khăn lớn nhất trong công tác GPMB là xác định nguồn gốc đất, chủ sở hữu của 17 hộ có đất sản xuất muối trước kia đã chuyển nhượng nhiều lần và chuyển sang đất nuôi trồng thủy sản. Ngoài ra, một phần diện tích đất dự án bị chồng lấn với dự án khu neo đậu tránh bão cho tàu, thuyền nghề cá sông Lý. Hiện UBND xã đang tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân vùng bị ảnh hưởng hiểu rõ lợi ích của dự án cũng như trách nhiệm, nghĩa vụ trong công tác GPMB. Đến nay, địa phương cũng đã ban hành phương án giá đất bồi thường, các quy trình thủ tục thực hiện công tác cưỡng chế thu hồi đất, phấn đấu đến 31/7/2026 cơ bản hoàn thành việc GPMB để bàn giao cho chủ đầu tư”.

Tại dự án CCN Cầu Quan, công tác GPMB cũng đang được UBND xã Trung Chính tích cực triển khai. Dự án có diện tích hơn 47ha với 420 hộ dân bị ảnh hưởng thu hồi đất. Ông Lê Hùng Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã, cho biết: “Nhiều khu vực đất dự kiến thu hồi có lịch sử quản lý qua nhiều thời kỳ, biến động chênh lệch diện tích so với thực tế và khó khăn trong xác định nguồn gốc đất. Tuy nhiên qua quá trình tuyên truyền, vận động của chính quyền địa phương và với tinh thần công khai, minh bạch thông tin, tăng cường đối thoại, giải thích rõ để người dân hiểu quyền lợi và nghĩa vụ, nên đến nay dự án đã cơ bản GPMB đạt trên 95% kế hoạch”.

Tỉnh Thanh Hóa xác định đẩy nhanh tiến độ hạ tầng CCN là giải pháp chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển kinh tế, tạo dư địa tăng trưởng mới cho giai đoạn tới. Việc chậm bàn giao mặt bằng không chỉ làm tăng chi phí vốn của nhà đầu tư hạ tầng, mà có thể khiến dòng vốn chuyển sang các tỉnh lân cận. Do đó, tỉnh đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị để tháo gỡ các “điểm nghẽn”. UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư rà soát, phân loại cụ thể các nhóm khó khăn, vướng mắc như: nguồn gốc đất, giá đất, tái định cư, khiếu nại, tranh chấp, hồ sơ pháp lý hoặc những trường hợp chây ì không chấp hành. Từ đó xác định rõ lộ trình, tiến độ xử lý gắn với trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị, địa phương. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của tỉnh là vướng ở đâu, tháo gỡ ở đó; khó khăn thuộc cấp nào thì cấp đó phải chủ động giải quyết, không để tồn đọng kéo dài.

Đối với các địa phương phải áp dụng tối đa các cơ chế, chính sách hỗ trợ theo quy định pháp luật hiện hành để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người dân. Đồng thời, đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư với hạ tầng đồng bộ bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ để người dân sớm ổn định cuộc sống. Đối với các doanh nghiệp hạ tầng, tỉnh yêu cầu phối hợp chặt chẽ, chủ động chuẩn bị sẵn nguồn kinh phí chi trả bồi thường ngay khi phương án được phê duyệt, tránh tình trạng “mặt bằng chờ tiền”. Đối với những trường hợp cố tình chây ỳ, trục lợi chính sách dù đã được giải quyết đúng, đủ quyền lợi, các địa phương sẽ kiên quyết hoàn thiện hồ sơ để tổ chức cưỡng chế thu hồi đất theo quy định.

Tại hội nghị giao ban tiến độ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật các CCN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa 6 tháng đầu năm vừa diễn ra, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Mai Xuân Liêm cũng đã khẳng định, quan điểm của tỉnh là sẽ kiên quyết thu hồi các dự án chậm tiến độ nếu chủ đầu tư không có trách nhiệm trong quá trình triển khai; kiểm điểm các tổ chức, cá nhân thuộc cơ quan quản lý nhà nước nếu để xảy ra chậm trễ trong giải quyết các thủ tục.

Thanh Thảo