Đưa dịch vụ công đến tận thôn, bản

Đưa dịch vụ công đến tận thôn, bản đang được triển khai tại nhiều xã miền núi nhằm giúp người dân tiếp cận các thủ tục hành chính thuận tiện hơn. Việc làm này không chỉ giúp người dân, nhất là người cao tuổi, đồng bào vùng sâu, vùng xa giảm thời gian, chi phí đi lại mà còn góp phần nâng cao tỷ lệ tiếp nhận, giải quyết hồ sơ trực tuyến, từng bước xây dựng nền hành chính phục vụ, gần dân và hiệu quả hơn.

Người dân thôn Chiên Pục, xã Mường Lát được Tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ các dịch vụ công tại nhà văn hóa thôn vào buổi tối. Ảnh: Hương Quỳnh

Tại nhà văn hóa thôn Mường Pùng, xã Quang Chiểu, không khí buổi hướng dẫn dịch vụ công diễn ra khá sôi nổi. Trên những chiếc điện thoại thông minh, cán bộ và thành viên tổ công nghệ số cộng đồng kiên nhẫn hướng dẫn người dân từng thao tác: đăng nhập VNeID, xác thực thông tin, tạo tài khoản dịch vụ công và thực hiện các bước nộp hồ sơ trực tuyến. Với nhiều người trẻ, đó là những thao tác không quá phức tạp. Nhưng với không ít người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số vốn ít có điều kiện tiếp cận công nghệ, đây là lần đầu tiên họ trực tiếp sử dụng các tiện ích số để giải quyết thủ tục hành chính.

Ông Hà Văn Linh, trưởng thôn Mường Pùng cho biết: “Trước mỗi buổi hướng dẫn, thôn đều thông báo đến từng hộ để người dân chủ động sắp xếp thời gian tham gia. Thành viên tổ công nghệ số cộng đồng trực tiếp hỗ trợ cài đặt VNeID, tạo tài khoản dịch vụ công trực tuyến và hướng dẫn sử dụng công nghệ thông tin trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính. Nhờ đó, người dân ngày càng mạnh dạn hơn khi tiếp cận các dịch vụ công trực tuyến".

Là một trong những người tham gia buổi hướng dẫn, chị Lương Thị Thảnh, thôn Mường Pùng chia sẻ: “Người dân vùng cao rất mong mô hình được duy trì thường xuyên. Bởi với nhiều người, việc sử dụng điện thoại thông minh để thực hiện thủ tục hành chính vẫn còn mới mẻ. Có người quên thao tác sau một thời gian không sử dụng, có người chưa tự tin khi thực hiện một mình. Vì vậy, sự hỗ trợ trực tiếp của cán bộ và tổ công nghệ số cộng đồng giúp bà con yên tâm hơn trong quá trình sử dụng các dịch vụ công trực tuyến".

Thực tế cho thấy, rào cản lớn nhất trong chuyển đổi số ở vùng miền núi không chỉ nằm ở hạ tầng hay thiết bị, mà còn ở kỹ năng số của người dân. Nhiều người đã có điện thoại thông minh nhưng chủ yếu sử dụng để nghe gọi hoặc liên lạc với người thân. Việc đăng nhập ứng dụng, xác thực tài khoản hay nộp hồ sơ trực tuyến vẫn còn là những thao tác xa lạ. Nếu chỉ đẩy mạnh tuyên truyền mà thiếu hướng dẫn trực tiếp, quá trình chuyển đổi từ thói quen làm thủ tục trực tiếp sang môi trường số sẽ gặp không ít khó khăn.

Từ thực tế đó, nhiều địa phương đã phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng như một “cánh tay nối dài” của chính quyền trong công tác chuyển đổi số. Không chỉ tổ chức các buổi hướng dẫn tập trung tại thôn, bản, thành viên các tổ còn đến từng hộ gia đình hỗ trợ người dân cài đặt VNeID, hướng dẫn sử dụng các tiện ích số và giải đáp những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính. Cách làm này đặc biệt phù hợp với địa bàn miền núi, nơi nhiều thôn, bản ở xa trung tâm, điều kiện đi lại còn nhiều khó khăn và trình độ tiếp cận công nghệ của người dân chưa đồng đều.

Theo ông Mai Xuân Giang, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Lát: “Thông qua hoạt động của các tổ công nghệ số cộng đồng, nhiều người dân trên địa bàn đã có thể chủ động thực hiện các thủ tục hành chính đơn giản bằng tài khoản VNeID mức độ 2 mà không cần đến trung tâm. Địa phương tiếp tục hướng dẫn trực tiếp để người dân sử dụng thành thạo hơn các tiện ích số, đồng thời duy trì hoạt động hỗ trợ thường xuyên ngay tại cơ sở nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của người dân".

Việc đưa dịch vụ công đến tận thôn, bản không đơn thuần là thay đổi địa điểm hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính. Quan trọng hơn, đây là cách để chính quyền cơ sở từng bước hình thành kỹ năng số cho người dân, giúp đồng bào vùng cao tự tin tiếp cận các dịch vụ công trên môi trường mạng. Khi người dân có thể chủ động thực hiện nhiều thủ tục ngay trên điện thoại thông minh, thời gian và chi phí đi lại được giảm bớt, trong khi hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính cũng được nâng lên.

Những thay đổi tuy nhỏ trong cách tiếp cận hôm nay sẽ tạo nền tảng để người dân vùng cao từng bước thích ứng với môi trường số, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch và phục vụ ngày càng tốt hơn.

Hương Quỳnh