Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần “điểm tựa” để vượt thách thức

Dù hơn 37% doanh nghiệp (DN) tư nhân tại Thanh Hóa dự kiến mở rộng sản xuất, kinh doanh trong hai năm tới, nhưng hàng loạt khó khăn về thị trường, vốn, nhân lực vẫn đang tiếp tục đặt ra trong bối cảnh nhiều biến động. Cộng đồng DN đang kỳ vọng những “điểm tựa” mới, giúp DN thích ứng tốt hơn với những biến động của thị trường trong nước và quốc tế.

Nhà máy Chế biến nông sản chất lượng cao VINAGREEN do Công ty CP Đầu tư phát triển VINAGREEN làm chủ đầu tư.

Cùng với quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoạt động liên kết DN tại Thanh Hóa thời gian qua cũng đang được mở rộng. Từ đầu năm đến nay, Hiệp hội DN tỉnh đã phối hợp thành lập nhiều hội DN xã, phường; kết nạp thêm 65 hội viên tập thể, trong đó có 59 hội DN cơ sở. Theo đánh giá của Hiệp hội DN tỉnh, mô hình liên kết DN theo địa bàn đang phát huy hiệu quả tích cực, không chỉ hỗ trợ giao thương mà còn trở thành kênh phản ánh nguyện vọng, kiến nghị tới cơ quan quản lý nhà nước những vấn đề còn khó khăn, vướng mắc.

Là một trong những xã đã thành lập tổ chức hội DN sớm nhất sau khi chính quyền địa phương 2 cấp vận hành, ông Lê Việt Phượng, Chủ tịch Hội DN xã Hoàng Giang, chia sẻ: "Sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động là những thay đổi nhanh về cơ chế quản lý. Sự đồng hành, hướng dẫn kịp thời của Hiệp hội DN tỉnh đã giúp DN ở cơ sở nhanh chóng nắm bắt thông tin, kết nối và thích ứng với những thay đổi của môi trường quản lý mới".

Theo Báo cáo kinh tế tư nhân Việt Nam và Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2025 (PCI 2025) do VCCI công bố, tỷ lệ DN tại Thanh Hóa kinh doanh có lãi ước đạt 65,26%. Đáng chú ý, có tới 37,38% DN dự kiến mở rộng sản xuất, kinh doanh trong hai năm tới. Đây là tỷ lệ khá tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.

Tuy nhiên bên cạnh đó báo cáo cũng chỉ rõ những khó khăn lớn nhất hiện nay của khối DN tư nhân nói chung là vấn đề tìm kiếm khách hàng, với tỷ lệ DN phản ánh khó khăn này đã tăng từ 45,3% lên 60,2% trong năm 2025. Điều đó cho thấy áp lực thị trường không chỉ đến từ biến động thương mại quốc tế mà còn phản ánh sức mua trong nước đang phục hồi chậm. Cùng với đó, tiếp cận vốn tiếp tục là một trong những rào cản mang tính cấu trúc đối với khu vực tư nhân. Có tới 75,5% DN cho biết không thể vay vốn nếu không có tài sản thế chấp, cao hơn đáng kể so với mức trung bình khu vực (66,9%) và toàn cầu (68,3%). Cùng với đó, khó khăn liên quan đến chính sách, pháp luật cũng tăng từ 16,9% lên 24,3% trong năm 2025, trong khi khả năng dự đoán thay đổi chính sách của DN còn rất hạn chế.

Bà Phạm Hương Quỳnh, Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Hữu Tín, Giám đốc Công ty CP Hợp Lợi Thịnh cho rằng, sau gần 1 năm triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, nhiều tín hiệu tích cực đã xuất hiện, tạo ra niềm tin rất lớn cho cộng đồng DN, song trên thực tế vẫn còn nhiều rào cản cần tiếp tục tháo gỡ.

Theo bà Quỳnh, khó khăn đầu tiên là khả năng tiếp cận các nguồn vốn trung và dài hạn, đặc biệt đối với DN sản xuất. Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch mở rộng đầu tư và đổi mới công nghệ. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực quản trị, điều hành và sản xuất vẫn đang là bài toán lớn đối với nhiều DN.

“Chúng tôi mong muốn các cơ quan quản lý tiếp tục đồng hành, tăng cường hướng dẫn và truyền thông chính sách theo hướng dễ tiếp cận, dễ thực hiện hơn để DN có thể nhanh chóng nắm bắt và tận dụng hiệu quả các cơ hội phát triển”, bà Quỳnh nói.

Theo các chuyên gia kinh tế, một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu hiện nay là nâng cao hiệu quả thực chất của các chương trình hỗ trợ kết nối chuỗi cung ứng. Hiện gần 30% DN chưa biết đến các chương trình này, và trong số đã biết, gần một nửa vẫn gặp khó khăn khi tiếp cận. Chính quyền các tỉnh, thành phố cần phối hợp với các hiệp hội DN xây dựng các chương trình tư vấn chuyên sâu theo từng hiệp định thương mại tự do (FTA) cụ thể, hướng dẫn DN về quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ hội tiếp cận thị trường mới. Các chính sách hỗ trợ ngắn hạn như miễn, giảm thuế thu nhập DN và thuế thu nhập cá nhân cần được triển khai đồng bộ hơn, khi khoảng 19,2% DN cho biết không biết đến các chính sách này, và phần lớn đánh giá mức độ thực hiện chỉ ở mức “bình thường”. Bên cạnh đó, cần cải thiện công tác phổ biến thông tin và đơn giản hóa thủ tục thụ hưởng để các chính sách hỗ trợ thực sự phát huy tác dụng “giảm sốc” cho DN trong giai đoạn khó khăn.

Bài và ảnh: Tùng Lâm