Chuyển từ “lượng” sang “chất” để xây dựng nông thôn mới bền vững

Bước vào giai đoạn 2026-2030, chương trình XDNTM ở Thanh Hóa chuyển mạnh từ “lượng” sang “chất”. Không chạy theo số lượng xã đạt chuẩn, tỉnh tập trung nâng cao thực chất các tiêu chí, lấy phát triển kinh tế, tăng thu nhập và nâng cao chất lượng đời sống người dân làm mục tiêu cốt lõi, hướng tới xây dựng nông thôn phát triển bền vững.

Xã Yên Định hoàn thiện cơ sở hạ tầng hướng tới NTM hiện đại.

Nâng cao chất lượng các tiêu chí

Nếu như giai đoạn trước, trọng tâm của chương trình XDNTM là “gia tăng số lượng” xã đạt chuẩn, thì trong giai đoạn mới, tỉnh Thanh Hóa đang hướng đến nâng cao chất lượng đồng bộ các tiêu chí, bảo đảm hiệu quả lâu dài.

Năm 2026, Thanh Hóa đặt mục tiêu có 9 xã đạt chuẩn NTM; 5 thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt chuẩn. Con số này chỉ bằng một phần nhỏ chỉ tiêu của các năm trước đây. Theo đó, những xã được lựa chọn “đi đầu” trong giai đoạn mới phải đảm bảo các chỉ tiêu như: có nền tảng cơ sở hạ tầng cơ bản, có tiềm năng phát triển kinh tế, chuyển đổi số đồng bộ, chính quyền và Nhân dân đồng thuận, quyết tâm cao... Và 9 xã này được xem là “mẫu” để các địa phương khác học tập; đồng thời nhân rộng trong những năm tiếp theo.

Được tỉnh lựa chọn XDNTM năm 2026, xã Thọ Xuân đang bước vào giai đoạn tăng tốc, huy động tối đa nguồn lực để hoàn thành các tiêu chí theo lộ trình đề ra. Địa phương xác định, hạ tầng là nền tảng, phát triển kinh tế mới là mục tiêu cốt lõi để nâng cao toàn diện các tiêu chí. Trên cơ sở đó, xã đã xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công rõ trách nhiệm, phát huy vai trò chủ thể của người dân, huy động tối đa nội lực trong cộng đồng để hoàn thành các tiêu chí.

Ông Lê Văn Hoàn, Phó Chủ tịch UBND xã Thọ Xuân cho biết: “XDNTM trong giai đoạn mới, xã quan tâm nhất đến nâng cấp cơ sở hạ tầng để tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Từ đó, nâng cao chất lượng các tiêu chí NTM, góp phần thay đổi diện mạo và đời sống nông thôn".

Để hoàn thành mục tiêu 9 xã về đích NTM năm 2026, tỉnh dự kiến huy động khoảng trên 4 nghìn tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Nhà nước khoảng 25,5%; vốn ngoài ngân sách khoảng 49%; phần còn lại đến từ doanh nghiệp và sự đóng góp của người dân. Bên cạnh đó, tỉnh yêu cầu các địa phương không chạy theo thành tích mà phải bảo đảm chất lượng thực chất của từng tiêu chí. Các ban, ngành liên quan tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả thực hiện.

Xây dựng nông thôn phát triển toàn diện

Nâng cao chất lượng các tiêu chí NTM sẽ là nền tảng vững chắc để phát triển toàn diện khu vực nông thôn. Cùng với đầu tư hạ tầng nông thôn, các địa phương đang tập trung thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế gắn với chuyển đổi số, nâng cao chất lượng đời sống.

Quyết tâm XDNTM năm 2026, hướng tới NTM hiện đại, xã Yên Định đang đẩy mạnh chuyển đổi số từ cải cách thủ tục hành chính đến phát triển kinh tế số và các ứng dụng trong đời sống. Đồng thời, tiếp tục chuẩn hóa và hoàn thiện hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội theo hướng tiệm cận tiêu chuẩn đô thị mới. Đến nay, Yên Định có 35/46 chỉ tiêu đạt, phấn đấu hoàn thiện toàn bộ hồ sơ trình Hội đồng cấp tỉnh thẩm định, đánh giá trong đầu quý 4 năm 2026.

Ông Trịnh Hồng Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Định chia sẻ: “Với phương châm rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ kết quả, xã Yên Định đang tập trung cao độ cho chặng nước rút, hoàn thành đúng kế hoạch đề ra. Đây là tiền đề để địa phương tiếp tục xây dựng nông thôn hiện đại".

Triển khai XDNTM giai đoạn 2026-2030, hiện nay, các địa phương đang tập trung nâng cao toàn diện các lĩnh vực. Trong đó, ưu tiên mở rộng các chuỗi liên kết sản xuất, thúc đẩy HTX, kinh tế tập thể, phát triển ngành nghề nông thôn và tạo thêm việc làm nhằm nâng cao thu nhập cho người dân. Tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm OCOP; phát triển sản phẩm gắn với lợi thế từng địa phương. Song song với đó, các xã cũng quan tâm đầu tư cho hạ tầng giao thông theo hướng hiện đại, logistics nông thôn, hạ tầng số và các công trình phục vụ sản xuất. Mặt khác, xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp, an toàn; phát triển dịch vụ tiện ích tại chỗ, thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn và thành thị...

Với cách tiếp cận lấy chất lượng làm trọng tâm, chương trình XDNTM ở Thanh Hóa đang hướng tới mô hình nông thôn hiện đại, có không gian phát triển bền vững và khả năng thích ứng trước những yêu cầu mới.

Bài và ảnh: Hương Hạnh